Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Vəslində idim möhnəti-hicranı bilirdim,Cənnətdə ikən atəşi-niyranı bilirdim.
Qitə 52حکیما درین سبزه گاه ستورانچو گل نوبت عمر یک روزه بهتر
XankəndimBir gülüstandı, soldu Xankəndim,Ulayanlarla doldu Xankəndim,
Dinəcəyəm mənAy ellər, sanmayın həyatda bir gün,Birgünlük şam kimi sönəcəyəm mən.
Bizim olsunSevgilim, bu bağda biz də bağbanıq,Bu gül, bu laləzar, qoy bizim olsun!
Qurbanın olum, aşiqinə eylə inayətQurbanın olum, aşiqinə eylə inayət,Göstər bu diləfsürdənə bir azca himayət.
Rübai 59در وادی غم جنون پر شورم سوختبیتابی شوق همچو منصورم سوخت
Ləali-mənzumə, fəsil 58همتی کز پا نشستم یا علیمانده ام بر گیر دستم یا علی
Müfrəd 26همیشه باد به کام تو گردش گردونقدر ببسته بدین کار تا ابد میثاق
İkinci hissə, onuncu fəsilGəldiyev sağ-salamat gəlib, Vartaşenə çıxdı. Onun məqsədi burada qalmaq deyildi. Köhnə və sadiq dostu İsmiyevi görəcək, onun vasitəsilə Rusiya darülfünunlarından birinə ezamiyyət alacaq, yayınacaqdı. Əlbəttə, İsmiyev mühəndis olmuş dostunu asanlıqla buraxmayacaqdı: "Bəsdir oxudun, - deyəcəkdi, - qurtardın, gəl indi xalqa xeyir ver!"Amma Gəldiyev onu başa salacaqdı: "Hələ yarımçığam, Bakıda lazımi professorlar olmadığından dastatoçni bilik almadım. Moskvada oxumasam, özümə inciner demərəm. Təvəqqe edirəm boynuma qoyduğunuz haqq-sayı axıracan aparın. Mən də duz-çörək itirən oğul deyiləm, özün tanıyırsan!.." Gəldiyev axşam çıraqlar yananda rayona çatmışdı. Birbaşa dostunun evinə getmək, əziyyət vermək istəmirdi. Mehmanxanaya gəldi, orada ortayaşlı çopur bir kişi işləyirdi. Gəldiyevə bir köhnə çarpayı verdi. Gəldiyev ondan əhval soruşdu:
Şair taleyiTaleyin hökmünü bilməlisən sən...Hamının qəlbindən özün halısan.
Qəsidə 1ای سواد عنبرین فامت سویدای زمینمغز خاک از نکهت مشکینلباست خوشهچین
Qitə 171Ey Xaqani, başına kül, öz qanına qərq ol, ağla,Səni torpaq üzərindən qaldıran mərd torpaq oldu.
Qəzəl 156Qalmadı qəlbimdə bir insanla söhbətçün həvəs,Məncə, bu dövranda bir həmsöhbət axtarmaq əbəs.
Qəzəl 861تو در شهری و ما محروم از آن رویزهی شهر! و زهی رسم! و زهی خوی!
Pirverdinin xoruzuQasım əminin övrəti Həlimə xala çörək yapırdı.Hər dəfə çörək pişirən vaxt Həlimə xala iki, ya bəlkə üç övrət qonşularından özünə mədədçi çağırardı və gahdan bir Təzəkənddən bacısı Zibeydəyə də xəbər verərdi ki, gəlib ona kömək eləsin.
Dünyâyı çoh sınaduh bir bûyimişDünyâyı çoh sınaduh bir bûyimişKamu âlem varlığı bir hûyimiş
Leyli və Məcnun, fəsil 5Sən şahlıq taxtının şahsüvarısan,Qaranın və ağın hökmdarısan.
Qəzəl 319«علم القرآن » ز «الرحمن » چه بود؟یعنی انسان بود قابل در وجود
Qətibənin sürgün edilməsiQızıl Arslan ciddi işlərə başladığı zaman Qətibə birinci olaraq etiraza başladı, Toğrul isə heç bir söz danışmırdı, çünki başında olanların hamısı saraydan və Həmədandan uzaqlaşdırılmışdı.Qızıl Arslanın verdiyi əmr üzərində Fəxrəddin paytaxtın müdafiə qoşununa rəis təyin olundu. Qətibə bununla Fəxrəddinin Həmədanda həmişəlik oturacağını görürkən acıqlandı və Qızıl Arslana belə bir məktub göndərdi:
Qəzəl 279دل ما جای غم توست و تو هم میدانیمن سگ کوی توام از چه رهم میرانی؟
Qitə 144دلم بدیگر جای و تنم بدیگر جایتنم بغربت و دل با تو مانده اندر وای
Töhfeyi-Sami, bölmə 374بکسب والا بافی مشغول است که آنهم شعر بافی است و بقدر از تواریخ نیز وقوفی دارد این مطلع از اوست :شد کاسه چشمم ز غمت بحر پر آبی
Bəs ki, ey dil, həvəsi-zülfi-girehgir etdinBəs ki, ey dil, həvəsi-zülfi-girehgir etdin,Axır ol zülfü mənim boynuma zəncir etdin.
Qitə 53صفاهان خرم و خوش می نمایدبسان پَرّ شهرآرای طاووس
Gözəl insanBir gözəl qız yaramaz bir dəli ceyran kimidir,Çırpınan odlu könüllər ona heyran kimidir.
Şair sönməzəKim deyir dar gündə meydanlarda dinməz – şerimiz!Yox, döyüşlərdən zəfərsiz – mənim dönməz – şerimiz
Qızdı, ya oğlandı bu?Gör necə bir modabaz oğlandı bu,Sanmayınız cindi, ya şeytandı bu.
Bu nəqşi ki, sən ol güli-rüxsarə çəkirsənBu nəqşi ki, sən ol güli-rüxsarə çəkirsən,Bütlan xətini səfheyi-gülzarə çəkirsən.
Rübai 64آن می که به زور خویشتن مینازدبرقیست به قلب اهل دل میتازد