Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Çoxdu dərdim, kədərim, möhnətimi yar bilir,Neyləyim, dərdlərimi az edir izhar, bilir.
Paklar“Məkkeyi-mükərrəmdə, Səfa ilə Mərvə arasında, Mədineyimünəvvərədə küçələrdə iki nəfər hacı gördükləri ədəmi-nazafəti elə bir lisani-təəssürlə anlatıyorlardı ki, ciddən dilxun olmamaq qabil deyildi”.Bu sözlər yazılıb İstambulda çıxan “Tənin” qəzetinin 559-cu nömrəsində və mənası budur ki, iki nəfər hacı, Məkkədə və Mədinədə gördükləri çirki və zibili eli bir dil ilə nağıl edirlər ki, müsəlmanın qəlbi qan ilə dolur.
Ne el olur nigârînâ ne sâ'idNe el olur nigârînâ ne sâ'idİkisine dahi hakdur müsâ'id
Qəzəl 15طلوع پرتو حسنست در جهان، اماخلاف مذهب و دین چیست؟ معنی اسما
Bir saqiyi-baqi ki, vəfa qıldı vüsaləBir saqiyi-baqi ki, vəfa qıldı vüsalə,Lütf ilə nəzər qıldı mana, sundu piyalə.
Töhfeyi-Sami, bölmə 704پسر عبدالسلام معمار است که معمار تبریز بود مرد آدمی و کاسب است و کتابه ایوانی که بسرکاری حضرت صاحبقرانی ساختند خود گفته مطلع آن اینست :منم قلندر و گوید قلندر از دیده
Bir də bəzmimdə mənim ol büti-novşad olumu?Bir də bəzmimdə mənim ol büti-novşad olumu?Görəsən qəmli könül bir də dönüb şad olumu?
Bəzi “şeirşünaslar” məni eşitsə, gözlə!Bəzi “şeirşünaslar” məni eşitsə, gözlə!Şerin sirri açılar bəlkə azacıq ona!
Bu söz ki var, bunu, ey mahiparə, mən demişəmBu söz ki var, bunu, ey mahiparə, mən demişəm,Əsir edib məni ol zülfü qarə, mən demişəm.
Qəzəl 1103باز از معموره دلها فغان برخاسته استچشم مخمور که از خواب گران برخاسته است؟
Qitə 360اِی ظُلْمِ تو، مُخَرِّبِ مُلْکِ یَزیدیانلاف اَز عَلْی مَزَن که یَزیدِ دوم تویی
Qəzəl 47باد سهند بین که : برین مرغزارهاچون میکند ز نرگس و لاله نگارها؟
Qəzəl 228Cəhənnəmdən verir aşiqlərə hər gün xəbər vaiz,Cahanda görməmişdir başqa yer mütləq məgər vaiz?
Nadirül-vücudBu yavıqlarda bizim sahibmənsəblərdən birinin ölüm xəbərini qəzetlərdə oxuduq. Məlum şeydir ki, cəmi yaranmışlar öləcəklər; torpaqdan xəlq olunanlar yenə axırda torpağa qayıdacaqlar.İnna lillahi və inna ileyhi raciun.
Senden ayru gönül harâb olısarSenden ayru gönül harâb olısarLeblerün ile feth-i bâb olısar
Rübai 15آنها که ز سودای تو سرگردانندآشفته و شوریده و بی سامانند
Bu necə qəddü qamətdir ki, bənzər sərvi-balayəBu necə qəddü qamətdir ki, bənzər sərvi-balayə,Bu necə hüsnü surətdir ki, nur ehsan edər ayə.
Töhfeyi-Sami, bölmə 706بیلدار پهلوان زمان است و استاد پهلوانان بود در عراق و خراسان، و در رقص با وجود ضخامت جثه ماهر بود که ظرفا او را کوه اصول می نامیدند در کمانداری نیز استاد بود . اما در اواخر از او چیزهای غریب نقل میکردند که ایراد آن لایق سیاق این دفتر نیست، در شهور سنه ثلاث و خمسین و تسعمایه فوت شد و از زبان مردم هنوز خلاص نیست . در اکثر اوقات تلاوت کلام الله میکرد و در طاعت و عبادت مشغول بود . نوبتی در افلاس و مدح بیلداران عرضه داشتی کرده بود بطریق نظم این بیت و مطلع از آنجاست :مفلسند و غریب و قلاشند
Əlminnətü-lillah, qəmə qəmxar tapıldıƏlminnətü-lillah, qəmə qəmxar tapıldı,Qəm çəkməyə bir yari-həvadar tapıldı.
Qaş incə bəzəkdirQaş incə bəzəkdir,Gözsüz qaşa bir kimsə vurulmaz!
Sevdayi-zülfi-yarə o gündən ki, düşmüşəmSevdayi-zülfi-yarə o gündən ki, düşmüşəm,Guya ki, dami-qəflətə möhkəm ilişmişəm.
Qəzəl 1110هر که از داغ تو در دل لاله زاری داشته استدر دل آتش مهیا نوبهاری داشته است
Tərcibənd 3لاف از دم عاشقان زند صبحبیدل دم سرد از آن زند صبح
Məntiqül-üşşaq, fəsil 51به بوی وصل بودم شادمانهچه دانستم که خواهد بودیا نه؟
Qəzəl 232Demə rəyimlə damanın çıxıb, ey şəhsüvar, əldən,Sənin cövlanın almışdır inani-ixtiyar əldən.
Kimlərdir?Kimlərdir rus qoşununu indiyədək İranda saxlayan? Mən deyəcəyəm: “Belə bizim başı əmmaməli müctəhidlərimiz və övladi-peyğəmbərlərimiz” amma sən deyəcəksən: “Yox”. Mən deyəcəyəm “hə”, sən deyəcəksən “yox”.Bundan nə çıxacaq? Mən belə deyəcəyəm, sən elə deyəcəksən. Yaxşısı budur, əzizim, bir az hövsələni dər, mən nağıl edim, sən də qulaq as, dəxi niyə ürəyini sıxırsan?
Gözi diler ki dile hamle-i türkâne kılaGözi diler ki dile hamle-i türkâne kılaZülfi diler bizi bir kıl ile dîvâne kıla
Qəzəl 16عقل از عقیله خیزد، عشق از جنون و سودایا رب، چه چاره سازم این درد را مداوا؟
Camalın əksi, ey dilbər, nəyə kim düşdü al eylərCamalın əksi, ey dilbər, nəyə kim düşdü al eylər,Anın qövsi-qüzeh qaşı bu bədr ayı hilal eylər.
Töhfeyi-Sami, bölmə 708او نیز از همین طایفه است زهگیر و قنطر ترازو را خوب می تراشد و آواز بهایم را تقلید میکند بسیار بد و بی مزه حسب حال خودش این مطلع واقع شده: