Qəzəl 286

Dostlar, əlimə keçdi axtardığım o gövhər,Könlüm nəyi dilərdi, oldu ona müyəssər.

Məhəmməd FüzuliQəzəl1 dəq
Bahalıq

İstambulda 31 martda vaqe olan iğtişaşın nəticəsidir ki, bütün Türkiyənin hər nöqtəsində bahalıq üz verdi. Nəcəfdən yazırlar ki, cücənin biri bir manatdır.Bu bir aşkar mətləbdir ki, İstambul inqilabına Nəcəf şiələri qarışmaya bilməzdilər: anadan doğma hüriyyətsevən nəcəflilər məşrutə səsi eşidəndən Məcnun kimi divanə olub, əkin-tikinlərini, ev-eşiklərini boşlayıb, düşüblər çöllərə azadlıq axtarmağa.

Cəlil Məmmədquluzadə2 dəq
Gözlerün atar cânuma kıl yara

Gözlerün atar cânuma kıl yaraCân senündür ne gerekse kıl yârâ

Qazi BürhanəddinQəzəl1 dəq
Qitə 19

تجلی می‌کند شاهد پس از چندین عجب بر ماولی از کثرت پرده کماهی دیدنش نتوان

Qasım Ənvar1 dəq
Dərdü qəm ilə yandı könül, yar bulunmaz

Dərdü qəm ilə yandı könül, yar bulunmaz,Çox darü diyar istədi, dəyyar bulunmaz.

İmadəddin NəsimiQəzəl1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 18

ولد رشید سلطان سلیم است و بکثرت سپاه و حشم و غلبه عساکر و خدم، بصفت « و حشر سلیمان و جنوده من الجن » موصوف در ایام او اکثر فرنگ بحیطه تصرف او در آمده و کمند تسخیر بر کنگره ی اغلب قلاع نفاع آن بلاد انداخت « و از آن تخمه سه کس برتبه سلطنت رسیده اند اول ایشان دلو عثمان است و او در اوائل « حال شخصی حشمی بوده بکثرت اغنام از سایر صحرا نشینان ممتاز و هر صباح « که خسرو انجم علم زرنگار بر زبر تل مینا رنگ سپهر خضرت شعار نصب کردی دیکی طعام « با علم یاقوت فام بر سر تلی که قریب بحشم او بوده برده ندای هل من مزید در دادندی« فوجی بجهت تماشا و فرقه فقرا او مساکین بجهت مدارا نزد او جمع می شدند و او بطریق « بزرگان نشسته بقسمت آش اشارت میکرد شخصی از وی پرسید که : غرض از این چیست « گفت « مشق سلطنت میکنم» خوش خوش این خبر بپادشاه وقت رسید بنابر تمسخر و استهزاء « دلو عثمان را طلب کرده از این داعیه عظما پرسید، او نیز جرأت کرده مدعائی که داشت « بعرض رسانید و گفت اگر جمعی تابع من باشند بعضی از الکای مخالفان که در این حدود « است بتصرف دیوان اعلی میتوانم آورد، پادشاه و ارکان دولت صلاح در آن دیدند که « اهل زندان را که در آن وقت دویست کس بودند از زندان بیرون آورده تا بین او کنند « بنابراین او نیز آن جماعت را در ظل عنایت و حمایت خود آورده مایحتاج ایشان « از بهای گوسفندان و اموالی که داشت مهیا گردانید و روی توجه بجانب غزای کفار « آوردند، اتفاقا حاکم آندیار به اقصای آن ملک رفته آن عرصه از منازعان و معاندان « خالی بود، القصه بی دردسر نیزه، و آمد و شد پیکان آن محروسه را بتحت تصرف در آورده « ضبط نمود و بتدریج کار برکفار تنگ گرفته جبرا و قهرا بر ایشان مستولی شده و « استقلال تمام پیدا کرد و در آن اثنا دست تصرف سلطان روحش از عرصه بدن کوتاه « گشته پسرش اورد غزل قایم مقام او شد و صیت صلابت و مهابت او باطراف و اکناف « رسیده در آن ولا فرمان فرمای روم به هلاهل ممات مسموم گشته و ارثی که لیاقت « آن امر خطیر را داشته باشد نبود لاجرم سران سپاه و گردن کشان کینه خواه بر او اتفاق کرده بپادشاهی برداشتند .« این کار دولتست کنون تا کرا رسد » آری همواره فلک را شیوه این است، که یکی « را از حضیض مذلت باوج سلطنت رساند، و دیگری را از تخت و جاه و اقبال به تحت « ادبار کشاند، نه از آنش انفعالی و نه از اینش خوش، حالی .

Sam Mirzə4 dəq
Gər vəsli-yar olmaz, mən neylirəm baharı

Gər vəsli-yar olmaz, mən neylirəm baharı,Yüz min bahar olsa olmaz könül qərarı.

Seyid Əzim ŞirvaniQəzəl1 dəq
Fərqi yoxdur

Fərqi yoxdur, az yaşa, ya çox yaşa,Çarpacaqdır yelkənin bir gün daşa.

Rəfiq Zəka Xəndan1 dəq
Vurma o qarə tellərinə şanə, sevgilim

Vurma o qarə tellərinə şanə, sevgilim,Etmə məni bəlakeşi-divanə, sevgilim.

Əliağa Vahid1 dəq
Qəzəl 1146

از عرق تا چهره گلرنگ جانان تر شده استدامن گلهابه شبنم آتشین بستر شده است

Saib TəbriziQəzəl2 dəq
Qəzəl 39

آن کز می خواجگی است سرمستبر وی نزنند عاقلان دست

Xaqani Şirvani1 dəq
Qəzəl 77

ماهی، که لبش بجای جانستگر ناز کند،به جای آن است

Əvhədi Marağalı1 dəq
Qəzəl 289

Könül ayinəsində əks olan, ey məhliqa, sənsən,Unutsan da məni, bil, xatirimdə daima sənsən.

Məhəmməd FüzuliQəzəl1 dəq
Qanlı faciə

Yox, əzizim, qanlı faciə bu deyil ki, Daşkənd civarında Gödək qəryəsi əhalisindən 60 yaşlı Canbəy Muradovun 14 yaşında övrəti cavan nökəri ilə qoşulub qaçır və Muradovun bir nəfər qohumu başına 15 nəfər türkmən yığır, gedir qızı və oğlanı tutur, tikə-tikə doğrayır.Xeyr, qanlı faciə bu deyil.

Cəlil Məmmədquluzadə3 dəq
Lebünde îsî-i meryem dahi hayât iledür

Lebünde îsî-i meryem dahi hayât iledürCemâlünün sadakâtından ay zekât iledür

Qazi BürhanəddinQəzəl1 dəq
Ənisül-arifin, 20

مخزن اسرار ربانی دلستمحرم انوار روحانی دلست

Qasım Ənvar1 dəq
Dərdmənd etdin məni, ey dərdə dərman erməni

Dərdmənd etdin məni, ey dərdə dərman erməni,Olmuşam eşqin yolunda bəndəfərman, erməni.

İmadəddin NəsimiQəzəl1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 19

شیبک بن براق خان بن ابوالخیرخان، نسب او منتهی میشود به اوزبک خان بن طغرلجه بن نقوقا آن بن ماقری بن جوجی خان بن چنگیز خان، و اینکه بچند واسطه به چنگیز خان میرسدازکتب متقدمین و متأخرین معلوم میشود. القصه در اوایل حال در کمال بیسامانی در ترکستان می گشت آخر در خدمت سطان احمد میرزا بن سلطان ابو سعید میرزا حاکم ماوراءالنهر رسیده و بعد از اندک مدتی از وی روی گردان شده بنیاد مکر و فریب نمود و باز بترکستان رفت آری، چنانکه مشهور است مصرع این ره که تو میروی بترکستان است . باز در شهور سنه ست و تسعمایه که هرج و مرج در آن ملک راه یافته بود با فوجی از عساکر بلامآثر بدان ولایت معاودت کرده باندک مدت روزگاری بحیز تسخیر در آورد و در سنه ثلاث و عشر و تسعمایه بعد از وفات سلطان حسین میرزا چون در میان اولادش اتفاقی و دولتی نمانده بود بخراسان آمده اکثر ایشان را از میانه برداشت، و لوای انا و لاغیری برافراشت، تا آنکه بدست غازیان ظفر شعار، بنیان عمرش منهدم گردید چنانکه مذکور شد و با وجود ترکیت و جلفیت، خود را در اکثر فنون استعداد و ذات مهندس داشته در تصویر استاد بهزاد نقاش که تا مصور قدرت انسانی بر تخته هستی چهره گشائی نموده چون آن مصوری چابکدست نکشیده و در خط مولانا سلطانعلی که کلک کرام الکاتبین مثل او خوش نویسی برصفحه وجود نه نگاشته، دخل بحدی کردی که در صورت، او را بقلم کلک اصلاح نمودی و خط او را بنوک قلم مور رقم نسخ کشیدی و گفتی که چنین می باید کشید و چنین می باید نوشت و در زمان خود حکم کرده بود که شعرا شاهنامه فردوسی را ترکی کنند و در محلی که هرات مسخر او شد این مطلع گفت و نزد ارباب ادب هرات فرستاد و چهل تومان کپکی که دویست تومان تبریزی باشد خواهی نخواهی صله گرفت، بقیه اشعار او از این معلوم می توان کرد.قاضی و قیز و قاز و قوزی و قمیز گرک

Sam Mirzə2 dəq
Təsəvvür eyləmə kim, məst edibdi badə məni

Təsəvvür eyləmə kim, məst edibdi badə məni,Gözündü məst qılan badədən ziyadə məni.

Seyid Əzim ŞirvaniQəzəl1 dəq
Yaman ol deməyin

Mənə yaman olan, sənə yaxşıdır,Sənə yaxşı olan yamandır mənə.

Rəfiq Zəka Xəndan1 dəq
Könlümü etmiş cəmalın şövqü heyran, sevgilim

Könlümü etmiş cəmalın şövqü heyran, sevgilim,Yox bəşərdə sən kimi istəkli canan, sevgilim.

Əliağa Vahid1 dəq
Qəzəl 1165

مهربانی از میان خلق دامن چیده استاز تکلف، آشنایی برطرف گردیده است

Saib TəbriziQəzəl2 dəq
Qəzəl 75

یارب آن خال بر آن لب چه خوش استبر هلالش نُقَط از شب چه خوش است

Xaqani Şirvani1 dəq
Qəzəl 87

نوبهارست و چمن خرم و گلزار اینجاستاِرَمِ دیده و آرام دلِ زار اینجاست

Əvhədi Marağalı2 dəq
Qəzəl 291

Qapından toz kimi bir an ayırsa cismimi yellər,Başım əflakə də çatsa, könül kuyinə meyl eylər.

Məhəmməd FüzuliQəzəl1 dəq
Molla

Bir gün yolum düşdü Malıbəyli kəndinə. Kəndi gəzdim və elə şeylər gördüm ki, qeyri müsəlman kəndində onları görmək olmaz.Əvvəla, burada bir məktəb var, bu məktəbdə çox oğlan uşağı oxuyur. Uşaqların ataları ilə danışıb gördüm ki, hər bir kəs ki, oğlunu oxumağa qoyub, çox razıdır ki, onun övladı elm oxuyur. Bu da görsənməyən bir işdir, çünki özgə müsəlman kəndlərində çox adamlar uşaqlarını məhz o səbəbə məktəbə göndərirlər ki, evdə bikar qalıb anasından çörək istəməsin.

Cəlil Məmmədquluzadə1 dəq
Şekker lebünün nukli şehâ piste nedendür

Şekker lebünün nukli şehâ piste nedendürŞol iki hilâlün başı peyveste nedendür

Qazi BürhanəddinQəzəl1 dəq
Qitə 21

هله! ای مردم مکاره پرتلبیسو«لعنة الله علیکم و علی ابلیسو»

Qasım Ənvar1 dəq
Ey rüxün gülzari-cənnət, saçların reyhanıdır

Ey rüxün gülzari-cənnət, saçların reyhanıdır,Ey dodağın abi-heyvan can anın heyranıdır.

İmadəddin NəsimiQəzəl1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 27

ولد حضرت امیر جمال الدین صدر است در کسب فضایل و تقوی و طهارت دقیقه ای فرو نگذاشتی ودر سخاوت و کرم، و صرف دینار و درم، اقتدا بائمه دین صلواه الله علیهم اجمعین مینمودندی بعضی اوقات در هرات بصدارت من مشغول می بودند، و در اواخر حیات قصد زیارت بیت الله الحرام و زیارت سید انام صلوات الله الملک العلام کرد و در آن راه انواع رنج و عنا مثل قید و زندان کشیده آخر در قدس خلیل داعی حق را لبیک اجابت گفته مرغ روح پر فتوحش بحظایر قدس پرواز کرده همانجا مدفون شد رحمه الله تعالی و کان ذلک فی شهور سنه اربع و اربعین و تسعمایه، سید مذکور در خوش طبعی و خوش صحبتی مسلم و در صنایع شعر و عروض و معما بی بدل عالم بود، این مطلع از اوست :آن شوخ که دی وعده ی صدگونه جفا کرد

Sam Mirzə1 dəq