Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Bilindi mehrin, ey gərdun, sənin də var bu mahimdə,Rəqibimsən ki, durmuşsan inadla pişgahimdə.
QəzetlərimizMöhtərəm oxuculara məlumdur ki, Bakıda hamı müsəlman qəzetləri bağlandı. Ancaq möhtərəm oxucularımıza bir şey məlum deyil ki, aya qəzetləri hökumət nə səbəbə bağlayıb və yazanlarını düstaq edib?!Səbəbini biz bilirik və özümüzü borclu bilirik ki, müsəlman qardaşlara da bildirək.
Sâkî sabâha değin ele sun ayakı senSâkî sabâha değin ele sun ayakı senSaygıl ganîmete bu nefes ömr-i bâkî sen
Qitə 23میر زمانه، خسرو گیلان و تاج شاهدلها نگاه دار، که اینست شاهراه
Firqətindən, dilbəra, könlüm pərişan oldu, gəl!Firqətindən, dilbəra, könlüm pərişan oldu, gəl!Qıl kimi cismim mənim əz dərdi-hicran oldu, gəl!
Töhfeyi-Sami, bölmə 40دختر زاده قاضی جهانست در بعضی اوقات بملازمت صاحب قرانی سرافراز بود و در روانی طبع وحدت فهم ممتاز این مطلع از اوست :تا چند از فراق تو درد و جفا کشم
Guş qıl ey ki, bilirsən özüvi vaqifi-karGuş qıl ey ki, bilirsən özüvi vaqifi-kar,Agəh ol gör ki, nədir naleyi-ney, nəğmeyi-tar,
Ey RəfiqEy Rəfiq, mən atamın öfkəsiyəm,O günəşdir, mən onun kölgəsiyəm.
Tənuri-atəşi-eşqində yandım, dilkabab oldumTənuri-atəşi-eşqində yandım, dilkabab oldum,İlantək qıvrılıb zülfündən ayrı piçtab oldum.
Qəzəl 1263گر نمی جوشیم با می از سر انکار نیستغفلت سرشار ما را باعثی در کار نیست
Qəzəl 146مرا غم تو به خَمّارخانه باز آوردز راه کعبه به کوی مغانه باز آورد
Qəzəl 106حسن خوبان عزیز چندانستکه رخ یوسفم به زندانست
Qəzəl 346Əgərçi rəhm eləməzsən bu hali-naşadə,Yenə ümid edirəm mən sənə bu dünyadə.
“İşıq”Doğrudur, Bakıda çıxan “İşıq” qəzeti müsəlman qardaşları işıqlandırır, amma bunu gərək biləsən ki, çox bərk işıq da bir şey deyil, adamın gözünü qamaşdırar.Onuncu nömrəsində qəzetlərin bağlanmağından söhbət açıb baş məqaləsində deyir ki: “İttihadi-müslimin bizim ruhani əmalımızdandır və Rusiya hökuməti ittihadi-müslimin yolunda çalışan müsəlman yazıçılarını həmişə dost tutub. Rusiya hökumətinin baş vəziri biz müsəlmanların ruhani əmalımızı o dərəcədə xoşlayır ki, özü həmişə məscidimizə gəlib, axund Bayazitovdan namaz qılmaq dərsini alır ki, islam dininə müşərrəf olsun”. Sonra yazır ki, bir gün var idi, bir gün yox idi, bir qoca kişi var idi və bu qoca kişinin iki bədxasiyyət nəvəsi var idi. Bir gün nəvələrinin biri, Heydərqulu, babasından soruşdu ki: baba qələm sahiblərimizin tutulmağına sən nə deyirsən? Babası cavab verdi ki:
Düşdi gönül ince bilüne ya kıla bârîDüşdi gönül ince bilüne ya kıla bârîFi'l-cümle ne sevdâ kıla ya ne kıla bârî
Rübai 23ای جان جهان، جان جهان، دلبر گیلمی دل همه روج داروتی دیمی میل
Gözümdən dəmbədəm axan qəmindən su degil, qandırGözümdən dəmbədəm axan qəmindən su degil, qandır,Ləbin qəndindən, ey can, gəl susamış canımı qandır.
Töhfeyi-Sami, bölmə 135از اکثر فضایل بهره مند است و خط را نیز خوب مینویسد و در نواخت قانون روش خواجه عبدالله پیش گرفته و نغماتش با آهنگ و سنگین است این رباعی از اوست .تا لعل تو دلفروز خواهد بودن
Ey hüsnü olan zibi-cəmali-ƏzraEy hüsnü olan zibi-cəmali-Əzra,Ey Vamiqi eyləyən o yüzdən rüsva,
Sarı bülbülGülün eşqiylə nədəndir çağlar,Çağlamaqdan darılıbdır bülbül.
Həmişə yari-bimehri rəqibə mehriban gördümHəmişə yari-bimehri rəqibə mehriban gördüm,Vəfa tərkin qılıb, zülmü gözəllərdə əyan gördüm.
Qəzəl 1283آه مظلومان برون آید ز لب بی اختیارناوک دلدوز را آسودگی در کیش نیست
Qəzəl 164آن را که غمگسار تو باشی چه غم خوردو آن را که جان توئی چه دریغ عدم خورد
Qəzəl 117پیداست حال مردم رند، آن چنان که هستخرم دلی که فاش کند هر نهان که هست
Qəzəl 405Bəsindir, ey fələk, etdin zəbunü xar məni,Büküb də qəddimi qıldın qəmə düçar məni.
Müsəlmanların ittihadıƏgər Bakıdakı müsəlman qardaşlarımız bir az ehtiyatlı dolanmasalar, hələ bundan da pis nəticə törəyə bilər. Vaqeən, axır hökumət lap aşkar görür ki, Bakıda müsəlmanlar birləşiblər və bu birləşmənin əsərləri çox işlərdə zahirə çıxır, xüsusən məktəb işlərində.Hələ buradan başlayaq ki, Bakıda şəhər məktəblərinin müsəlman müəllimlərinin arasında qəribə bir ittihadi-müslimin əmələ gəlib. Əvvələn, bunların bəzisinin libasları Bakı qoçularının paltarına oxşayır. İkinci əlamət budur ki, cəmi müəllim qardaşlar söz bir eləyiblər ki, heç bir iş görməsinlər; bu özü də elə əsl ittihadi-müslimindir; çünki əgər müəllimlərin biri, ya bir neçəsi iş görməsə, eybi yoxdur; amma əgər cəmisi iş görməsə, əlbəttə, bu olacaq “ittihadi-müslimin”.
Firâkun odıyıla ben nefîr ayıdur isemFirâkun odıyıla ben nefîr ayıdur isemCihân yiğidi kamusı karır ayıdur isem
Rübai 24مستدعیم از حضرت سلطان قدمیک جرعه شراب را که سرتابقدم
Götür niqabını xəlqə görün, ey şəmsü qəmərGötür niqabını xəlqə görün, ey şəmsü qəmər,Görüb utana ləbindən nabatü şəhdü şəkər.
Töhfeyi-Sami, bölmə 184برادر کهتر اوست و در اطوار بهتر از او سلیقه اش در شعر و سیاق روان، طبعش از این مطلع معلوم توان کرد :در دشت غم، آه درون، کرده است سرگردان مرا