Works
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
Hər kəs nə deyir desin, mən gənə deyirəm ki, dünyada bu qəzet və jurnal çıxardanlara hər nə eləsən azdır. A kişi, bu qedər kötək yeyirlər, ölürler, daşlanırlar, təkfır otunurlar, genə dik dediklərini deyib bu biçarə mömin, dindar müsəlmanların yaxalarından ol çəkmirlər.Doğrudan da ki, deyiblər: “Günah öldürəndə deyil, öləndədi”. “Mühakimat” qəzetəsinin müdiri Mahmud Qənizadeyi-Səlmasİ Təbrizdə haqqında cəzasına çatıb və yaxşı eləyiblerki, günün günorta çağt bazarda vurub şilik-miliyin dağıdıblar. Camm, iki yuz min Tebriz camaatı özlorİnə ədliyyə əzası seçİrlər. “Mühakİmat”ın müdiri nəçikarədİr ki, onlara irad eləyib və millət inanılmışlarını rüsvayİaləm eləsin? Ədliyyədi, kefleri istər orada ədalət eylərlər, kefleri istər zülm eylərlər, kefləri istcr müqəssirləri zindana məhkum eylərlor, kefləri istər, hərdənbir müqəssirlərin xoşgil cavanlarından seçib evlərino apararlar.
Yarpaqlar töküləndəDağların zirvəsində hər gün bulud görünür,Dərələrin üstüylə boz dumanlar sürünür,
Qaranlıqdan işığaBir pərdəli piyes*1921*
Sin əsərOyaq isən çək xədəngin ayağa,Əlikdisə gəldi-keçdi sin əsər.
KimdiAy ağalar, ay qazılar,Göy çadırda duran kimdi?
Görən harda belə gözəl məkan varAğbaba deyilən qalxıb göylərə,Görən harda belə gözəl məkan var?
Bir Loğma ƏtməkƏtmək! Allah eşqinə bir loğma ətmək! – deyə fəryad edirlər. Minlərcə müsəlman “ölməmək üçün” bir tikə çörək axtarırlar.Çörək əvəzinə çarıqlarını, başmaqlarını, tasmalarını çoxdan gəmirib qurtarmışlardır. İndi az qalıb özlərini parçalasınlar. Lakin ona da taqətləri yox. Əcəba, bunlar, bu bədbəxtlər hardadır?
Tarkib-band 3باد صبا به باغ دگربار بار یافتشاخ از سرشگ ابر گهربار بار یافت
Nizamidə eşq fəlsəfəsiArasaq dünyanın oluşunu,Eşqdə taparıq duruşunu!
Ay olmazZülmü şəbahətdə bəylərin tayı,Olmaz bu dünyada, olmaz, ay olmaz.
Sən dəGöründün gözümə mələk simalı,Geyibsən qəddinə ay ağı sən də.
Aşıq Valehlə aşıq Mahmudun 2-ci deyişməsiİkinci deyişmə*Aşıq Mahmud
Qəzəl: Yetərmi rişteyi-can gövhəri-yəganə sənəYetərmi rişteyi-can gövhəri-yəganə sənəKi gün kəməndi onun yetməz astanə sənə
Daldala sin-sinSədası, ləhcəsi nə şirin əsəl,Səs çəkər - qaqqıldar daldala, sin-sin.
İbrahim bəyin işinin sonu və təəssübkeşliyinin nəticəsi, 10نخستین صفات مروجین هر قانون، در هر دین و مذهب و قوم و ملت که باشند، امانت و دیانت است و باید با اعتقاد پاک و استواری در دین و مذهب خود قانون را برای رواج آیین خویش مجری بدارند؛ و الا برای بیدین و لامذهب نه قانون لازم است، نه نظام. چه اولین مرتبهٔ بیقانونی و بینظامی سهل گرفتن احکام مذهب است، و حال آنکه قانون و نظام برای حفظ شریعت و محافظت طریقت و نگاهداری معابد و صیانت احکام کتاب آسمانی است؛ و تربیت لشکر به جهت جهاد و دفاع هجوم اعادی میباشد. اگر گفته شود: قانون به جهت حب وطن و حفظ آن است، خواهم گفت: ابداً! سربازان، بلکه غالب رجال بزرگ طبقات مختلفهٔ ما، هنوز اسمی از حب وطن نشنیده و رسمی از آن را نفهمیدهاند؛ و کلیه از این عوالم دورند، ولی نتایج حسنه قانون شامل حال وطن خواهد گردید.بالجمله عنان سخن از دست رها شد، باز بر سر مطلب خود رویم.
Ghazal 703در آتش است نعل، نسیم بهار رارنگ ثبات نیست گل اعتبار را
Ghazal 94هر تار ز مژگانش تیری دگر اندازددر جان شکند پیکان چون در جگر اندازد
Qasida 31شد از شکوفه چمن را لطافتی حاصلنماند نامیه را از خزان گره در دل
Jam-i Jam, chapter 80راه حیرت مرو، نظر بگشایاز مضیق گمان برون نه پای
CəfəngiyatMənim ağlım lap çaşıb. Hamı başını salıb aşağı, öz işinə məşğuldu: əkinçi əkinini əkir, alış-verişçi alış-verişini eləyir, xanlar quş ovuna gedirlər, mollalar siğə edirlər, qəzetçilər qəzetlərini yazırlar, müxtəsər ki, hərə başını aşağı salıb, dinməz-söyləməz, sakit və samit öz işlərindədir, amma mən başıbəlalı, mən bəndər-bəndi, mən Allahın nəzərindən düşmüş, mən bədbəxt lap dəli-divanə olmuşam.Mənasız, cəfəng, damdandüşmə söz qalmadı ki, məndən çıxmamış olsun. İndi də bir bir belə söz fikrimə gəlib. Amma, mən ölüm, hayküy salmayın; qoyun sözümü deyim, qurtarım, siz də oxuyunuz və oxuyandan sonra bir az da fikirləşin, yenə fikirləşin, axırda hər nə cavabınız olsa, deyin.
Gîsûlarınun içinde gezdümGîsûlarınun içinde gezdümYahdı bu yürecügümi gezdüm
Layla and Majnun, chapter 19Lailí in beauty, softness, grace,Surpassed the loveliest of her race;
Təbrizin baharıBu axşam saat 6-dan başlayaraq gecə saat ikiyə qədər Hacı Səməd xanın yanında idim. Müqtədir xanın öldürülməsi və onun evindən külli miqdarda dövlət aparılması onu əsəbiləşdirirdi.O, saat 7-də Mahmud xanı qəbul etdi.
Qit'a 3قاسمم، قاسم انوار، که اسرار ازلنیست پوشیده ز من، خلق چه دانند مرا؟
Addendum 22آفتاب مشرق از مغرب زمینشد پدید از فضل رب العالمین
Töhfeyi-Sami, bölmə 189ولد میر قاسم دیلمی است این مطلع از اوست :نتوانم سخن از ضعف بجانان گفتن
Verdim könül ol şuxi-dilazarə əbəsVerdim könül ol şuxi-dilazarə əbəs,Qıldım özümü yovunca hər xarə əbəs.
İmzaTürkülərlə söylərəm gerçəkdəki röyamı mən,Duyğularla eylərəm dastan könül dünyamı mən,
Qasida 169گل چو بشکفت زمین گشت پر از آب روانبگل و آب روان تازه بود جان جهان
Qasida 43نداست سوی من از دل به هر نفس صد بارکه پای مرغ قناعت به دام صبر در آر