Works
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
چشمم چو بر آن عارض گلگون افتاددل نیز ز راه دیده بیرون افتاد
Ghazal 226ای مصحف جمال تو از رحمت آیتیبا عارض تو قصّه یوسف حکایتی
Other poem 53گرچه در پای فکندی چو سرموی مرابدو عالم نفروشم سر موئی ز سرت
Ghazal 81ز کوی دوست مرا ناگزیر خواهد بودوگر گذر همه بر تیغ و تیر خواهد بود
Dün bir eşşəkxisal insanəDün bir eşşəkxisal insanəGəlməmiş xoş təraneyi-zənbur;
Gülzar haqqındaBu ad ilə çağırılan yerlərdə gülzar, ancaq yalnız gül olmur. Doğrudur, gül deyəndə əsasən qızılgül nəzərdə tutulur. Amma burada cürbəcür güllər, çiçəklər olur. Buraya gedəndə insan ətirdən məst olur. Bu ətirlər yalnız qızılgüldən deyil, təbiətdə mövcud olan çox güldən, çiçəkdən gəlir.Gülzarın bir əsl həqiqi, bir də məcazi mənası var ki, bunu sənət, ədəbiyyat xadimləri yaxşı bilir, yerində də qiymətləndirirlər.
KəklikOnun qaydasıdır binadan, başdan,Hələ gün çıxmamış qalxıb obaşdan,
Yazı masamaBiz iki ocaq kimiSinə-sinəyə yandıq.
Bayram günüdür, zövqü səfa xanələr içrəBayram günüdür, zövqü səfa xanələr içrə,Cananım oturmuş neçə cananələr içrə.
Şurikə köz qoymuşuqHər nəyə əl vurmuşuqsa, orda bir iz qoymuşuq,Sirr odur ki, əyri əlnən izləri "düz" qoymuşuq.
Şair dostum, uzaqlardan gəlirsənŞair dostum, uzaqlardan gəlirsən,Sən yaxşı bax bu yerlərə – mənimdir.
Sən də xiffət eyləmisənBülbül, yenə nə şivəndi,bağı cənnət eyləmisən
Təki ürəyimdə bayramım olsunTəki ürəyimdə bayramım olsunRuhum havalanar qarda, yağışda.
Öldürmə cövr ilən məni kim, yarunam sənünÖldürmə cövr ilən məni kim, yarunam sənün,Qıl bir nəzər ki, yari-vəfadarunam sənün.
Ordan-burdan 79Budur, bir neçə ildir ki, bütün aləmi zəlzələ-vəlvələyə salan rusyapon davası və onun dalınca qucağa sığmaz olan Rusiyanı qucaqlayan bu azadlıq hərəkatı bizim bu xabi-qəflətə aludə olmuş aləmi-islamı dəxi titrətdi. Əzon cümlə bizim Bakını da titrətdi.Aləmi-islamın gözünü açdı; əzon cümlə bizim Bakının da gözünü açdı. Aləmi-islamda neçə-neçə firqələr, üzviyyətlər, “orqanizasiya”- lar, məclislər qurulmağa başladı. Əzon cümlə bizim Bakıda da həmin işlər vaqe olmağa başladı, yəni, bu bir iki ilin ərzində Bakımızda və “Hümmət” və “İttifaq” və “Hidayət” və “İxvani-səfa” və “Sədayimillət” və “Bəydəqi-nüsrət” və “Şəms” kimi cəmiyyətlər təşkil olunub, öz “ziyabəxş” və “tərəqqigöstər” və “mədəniyyətpərvər” və “maarifpərəst” olan əməlləri ilə Bakını bir hala qoydular ki, indi görən and içir ki, bu Bakı keçmiş Bakıya oxşamır. Belə ki, “Hümmət” öz hümmətilə, “İttifaq” öz ittifaqilə, “Hidayət” öz hidayətilə, “İxvanisəfa” öz səfasilə, “Sədayi-millət” öz sədasilə, “Bəydəqi-nüsrət” öz bəydəqilə və “Şəms” də öz tülui ilə Bakı camaatını hər bir pis və murdar hərəkətlərdən təmizləyib lap büllur kimi eləyibdirlər. Oğurluq, adam öldürmək, filan yoxdur, hər kəs desə ki var, yalandır, qulaq asmayın!
Ghazal 134گه چو چنگم و گاه چو نی بنوازمگه بهر ساز که سازی تو مرا میسازم
Əhli-həyatə söylərəm, ey həyyi-laməmatƏhli-həyatə söylərəm, ey həyyi-laməmat,Fani cahanda kimsəyə munis deyil həyat.
Qaranlıq üstümə enir daş təkiQaranlıq üstümə enir daş təki,Ulduzdan ulduza gözümə yol çəkir,
Güllü xəncərQanadlı Afaq Məsuda*Məni görən dərd balalar,
Ümid yoluSinəm – qranit dağı...Hey döyürlər sinəmə
Ghazal 5611به فلک از تن خاکی چو مسیحا رفتماز دل خم به پریخانه مینا رفتم
Qasida 109کرد خزان تاختن بر صف خیل بهارباد وزان بر رزان گشت به دل کینهدار
Ghazal 100صورت او را ز معنی آشنایی با دلستورنه صورتها بسی دانم که از آب و گِلست
Həft camQəflət yuxusundan o zaman kim oyanıb mən,Söz bayrağı qaldırdım uzaq göylərə yerdən.
İki faciəİran barəsində bu axır vaxtlarda iki bədbəxtlik üz verib. Biri Ərdəbildə axund Mirzə Ələkbər ağanın tutulub Tehrana göndərilməsi, ikinci də ləqəblərin götürülməsidir. Bu iki fəğərəyə biz o səbəbə bədbəxtlik adı qoyuruq ki, birisi fövt olub dünyadan gedəndə, onun qohum-əqrabası cəm olub, yas tuturlar.Nədir bunun mənası? Bunun mənası budur ki, o şəxs tutuldu, getdi, onun yeri boşalır, onun yeri görsənir və o heyndə dəxi dünyada bir kəs olmur ki, mərhumun özü kimi və özünə oxşar onun yerini tutsun. Axund Mirzə Ələkbər ağanın Tehrana aparılması barəsində bunu deyə bilərik ki, bu işin özü ərdəbillilər üçün həqiqətdə bir böyük dərddir ki, nə qədər dünya var bu dərdin dağı onların ürəyindən getməz. Səbəb də budur ki, Ərdəbil yer üzündə adsız-sansız bir yerdir ki, heç kəsin yadına düşməzdi ki, Ərdəbil varmı dünyada, yoxmu? Oranı şöhrətə mindirən həmən vücudu-zicud ağayi-Mirzə Ələkbər ağa oldu. Bu cənab da ki, bir para mərdümazarların fel və fitnəsi ucundan Ərdəbildən uzaqlaşdı ta bundan sonra bir belə şəxs yerdə haradan tapıla bilər buna əvəz olsun. Allah şahiddir ki, nəinki bütün İranı – dünyanı gəzəsən dəxi bir də bir belə bihəya tapıla bilməz ki, öz Vətənini dost-düşmən içində Ərdəbil halına salsın ki, az qalıbdır binamusluğun zərbülməsəli olsun.
İy gözi karahçı lebi sâkî beni mey-nûşİy gözi karahçı lebi sâkî beni mey-nûşViy kaşları hâcib yüzi han kirpügi çavuş
Khosrow and Shirin, chapter 18ندیمی خاص بودش نام «شاپور»جهان گشته ز مغرب تا لهاوُر
Azerbaijani poem 3صباحین مبارک السن، چلبی قلاک السنسلام ایله جان یردک، چلبی بزی انطمه
Mənİngiltərə İran hökumətinə nota verib Şeyx Xəzayilin İngiltərə himayəsində olduğunu bildirmişdir.*Soxmuşam burnumu çoxdan Ərəbistanına mən
Ghazal 20ای کعبه جمال توام قبله صلاتحسن رخ تو داده به خورشید و مه زکات