Works
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
Nədən yaraşmadım, ey yari-mahiparə, sənəKi, bəlkə, xəlvəti əğyar edib işarə sənə?
GöbələkTiflisdə olduğum günlərin ən bəxtiyar saatlarını “Gəncə bağında” keçirirdim. Qaynaşan gurultulu həyatdan özünü bir dağ yamacına çəkmiş və hər tərəfi uca, qalın divarlarla qucaqlaşmış bu bağın iri dəmir qapısından içəri girincə hər şeyi unudur, qarşımda başqa dünya, başqa aləm açılırdı. Təbiətcə ən gözəl bir lövhəyə təqlid edilərək düzəldilmiş bu bağın çox təbii görünən pərişan gözəllikləri, dolaşıq eniş-yoxuş yolları, başlarını bir-birinə əymiş uca və sıx ağacları vardı. Hər gün kəsə cığırlarla aşağıya, dərəyə qədər enər və orada bir daş üstündə oturub, saatlarla fikrə gedər, düşünərdim.Payızın dumanlı bir günü idi. Adətim üzrə, “Gəncə bağını” gəzdikdən sonra qısa addımlarla evə qayıdırdım. Birdən-birə arxadan eşidilən bir səsdən geri döndüm. Üst-başı təmiz, səliqəli geyinmiş bir gənc əli ilə “dur!” işarəsini verdi. Durdum. Yaxınlaşdı. Görüşdük.
Rubai 97جز زهره که را زهره که بوسد دستشجز یاره که را یاره که گیرد دستش
Rubai 1عالم تن و روح لا اله الا هوستاز دولت مغز آبرو دارد پوست
La'ali-Manzuma, chapter 62دلا تا کی در این عالم غم و جور و محن بینیبکار خویشتن هردم دو صد عقد و شکن بینی
Ghazal 88جانها در آتشند که جانان همیرودسیلاب خون ز دیدهٔ گریان همیرود
Mülki-Şirazə Zilli-SultanınMülki-Şirazə Zilli-SultanınYenə hakimliyi müqərrər isə,
Uşağın taleyiÜç gün idi Marat məktəbə gəlmirdi. Almaz xanım adları oxuyanda başını qaldırıb uşağın sırasına baxdı. Ətrafa göz gəzdirib təəccüblə soruşdu:– Marat niyə yoxdur?
Əmək və təbiətGünəş doğub yayılmadan qayaları dələrəkBalta vurar, külüng çalar yorulmayan qolları.
Məmməd Araz qayasıBu yaxınlarda aldığım oxucu məktubunda deyilir ki, «Sarıbulaq» adlanan dərəyə gedən yolun üstündə bir sal daşa «Məmməd Araz kürsüsü» adı vermişik. Kövrəldim. Onu çoban dostumun hədiyyəsi saydım. O sal daş mənə bir qaya boyda göründü. Xəyalən o qayanın görüşünə getdim.*Fərmanına, təltifinə alqış, ey çoban,
Gecə ta sübhədək fəryad edər könlüm cərəslər təkGecə ta sübhədək fəryad edər könlüm cərəslər tək,Nola fəryadə yetsən sən də bir fəryadrəslər tək.
Belədir ki, hələ ki...Özünü yorma, əzizim, belədir ki, hələ ki,Kişilər nakişələrçün kölədir ki, hələ ki.
Xəzəri bulanıq gördüm bu axşamXəzəri bulanıq gördüm bu axşam,Ərşə çəkilmişdir mavi şəffaflıq.
Dünyanın heç kəsi yoxduGülər üzlüm, çox ağlama!göz yaşı məlhəm olmayıb.
Mən qanım, ya qanmayımQansam əgər bəlkə başım daşdan-daşa dəyəcək,Qanmaz olsam, dərd çəkmərəm, bunu gərək danmayım –
Vəh ki, bir vəhşisifət mişkin ğəzalım var mənimVəh ki, bir vəhşisifət mişkin ğəzalım var mənim,Kimsə bilməz kim, fəraqində nə halım var mənim.
Ordan-burdan 85Bu keçənlərdə İrəvandan bir kağız almışdım, məzmunu belə idi: ay Filankəs, ayıb deyilmi ki, bizim camaatı yoldan çıxarırsan! Mən də cavabında yazıb soruşdum ki, balam, nə qayırıram?Cavabında kağız gəldi ki, bəs, hə, “İrşad”ın bilmirəm hansı nömrəsində yazmışdır ki, ey müsəlmanlar, olmaya-olmaya erməniyə, urusa qatışıb, dumaya filan adamı göndərəsiniz. Bizim adamlarımız, uşaqdan tutmuş böyüyə kimi, sənin bu sözlərini oxuyan təki seçki kağızlarını cırıb getdilər hamama. Balam, allah sənə insaf versin!
Ghazal 189ای درخشان ز رخت مهر سپهر عالیسایه ات از رخ ذرّات مبادا خالی
Bir qəndildən bir qəndilə taxıldımBir qəndildən bir qəndilə taxıldım,Türab olub yer üzünə yaxıldım,
Vətəni üçün dua edən qızDehlidə tərcüməçi işləyən gənc, gözəl bir*azəri qızı oteldə bizdən gizli namaz qılırdı,*
Ağ yaylıq ağ gündü, oğulBu dünyadan arzularına çatmadan köçənlərin xatirəsinə*– Qarı nənə, qarı nənə,
Lirik duyğuNə vüsalım, nə həsrətim,Nə sevgim var, nə nifrətim,
Ghazal 5823روزی که چشم بر رخ او باز می کنمبرخود زیاده از همه کس ناز می کنم
Rubai 23آب جگرم به آتش غم برخاستسوز جگرم فزود تا صبر بکاست
Ghazal 108این باغ سراسر همه پر باد وزانستجنبیدن این شاخ درخشان همه زانست
Qit'a 3ای سخن پرور ز نظم خویشتن غافل مشونیست فرزندی درین عالم ازین بهتر ترا
Piyanskalığın dərmanıVaqeən bu piyanskalıq böyük bir azardır. Kim bilsin dünyada minlərcə məxluq bədməstlik mərəzindən qurtara bilməyib spirtin zəhəri ilə bədənlərini zəhərləyib ölüb gedirlər.Yaman iş budur ki, bu zəhirmar xəstəlik indiyədək müalicəpəzir olmayıb və nə qədər haziq təbiblər bu yolda nə qədər sümük sındırıblarsa da, yenə bu kefliliyə giriftar olanları bu yoldan yadırğada bilməyiblər.
Öldüm lebün içün bana âb-ı hayât irürÖldüm lebün içün bana âb-ı hayât irürIşkunla yayağam paşa lutf eyle at irür
Khosrow and Shirin, chapter 44چو سر بر کرد ماه از برج ماهیمه پرویز شد در برج شاهی
Məqamatül-arifin, 6پس کنم در معاملات شروعباتو گویم همه اصول و فروع