Works
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
شبگیر که چرخ لاجوردیآراست کبودیی به زردی
Ghazal 322کسی که شیوه حکمت گرفت گوی ربودبه حکمتست حکایت،نه کار سعی و جهود
Toğrulun qətliSəlcuqilərin son hökmdarı olan III Toğrulun səhvləri üzündən, səlcuqilərin və onların atabəyləri olan Eldəniz xanədanının tədbir və qəhrəmanlıqları sayəsində düzəlmiş imperatorluq dağılmağa başladı. Məmləkət parçalara bölündü. Toğrulun azərbaycanlılarla olan son müharibəsi onun hökmranlığına son qoydu.Azərbaycan ayrılıqdan sonra, Rey və İraqda Toğrula qarşı uzun-müddətli müharibələr başlandı. Bir kərə Qəzvin altında əzilərək Xarəzm şahı Sultan Təkişin yanına qaçmış Qütlüğ İnanc orada çox böyük hörmətlə qarşılandı. Qütlüğ az zaman Xarəzmdə qalandan sonra Xarəzm ordusu ilə bərabər İraqa hücuma başladı.
Ghazal 285زهی چشم و زهی ابرو، زهی رویزهی خط و زهی خال و زهی موی
Rubai 9یک نیم دلم کلیچه یک نیم کبابیک نیمه در آتش و دگر نیمه در آب
Töhfeyi-Sami, bölmə 385از شعرایی است که نو پیدا شده و متجدد است طبعش در شعر خوب است این مطلع از اشعار آن نوباوه ی کمال است :چو تیر از دل کشم با تیر آن مه جان برون آید
Ya rəb, kim olur ərzimi cananə yetirsinYa rəb, kim olur ərzimi cananə yetirsin,Dərdi-dilim ol xosrovi-xubanə yetirsin.
YaranmışVarlıqda bizdən öncəAylar, illər yox idi.
Qit'a 74شاها! تویی آنکه از دل تستآوازه ماه و خور شکسته
Qara xəbərlərBağrı qanam, bağrı qan ömrümün bu çağındaQara xəbərlər gəlir od dərdli sahilimdən.
Yüzlərcə xəlq içində əgər əhli-naz olaYüzlərcə xəlq içində əgər əhli-naz ola,Mümkün deyil ki, sən kimi bir sərvnaz ola.
Beşinci pərdəİkinci şəkilSəhnə Quzğun şahın sarayını təsvir edir. Dünya gözəli qəmli-qəmli*
Rubai 78دنیا گیرم که بیگزند است به هیچزهرش همه گر شکر و قند است به هیچ
Ghazal 31به شب ماهی میان کاروان استکه روی او دلیل ساربان است
Zavodun tərcümeyi-halıUzun illər bundan qabaq qırmızı və xam misin qazandı qoxusu Berlin kapitalistlərinin burnuna getmiş, mühəndislər çağırılmış, aparatlar qurulmuş, planlar düzəlmiş, yerlər zəbt olunub, kəndlilər döyülmüş, bazar açılmış, işçilər toplanılmış, qamçılar şartıldamış, yer altlarına lağımlar salınmış, kişilər qazımış, qadınlar daşımış, uşaqlar təmizləmiş. Bu ehtiras və ölüm çəkişmələri - Yasamal dağlarının başındakı meşəlikdə, dayaz bir dərədə - Gədəbəydə - misəridən zavodu doldurmuşdur...Üç tərəfini bürüyən dərin və uzun sulu mağaralar zavodun qan damarlarıdır. Zavoddan çıxaraq ətrafı dolaşan dəmiryol xətti bir sual kimi bükülmüş və mədənləri zavoda bitişdirmişdir. Bu xəttin ən zərif və səliqəli tərəfi mis "kraliçasının" malikanəsindən çıxandır.
Ghazal 183تر نسازد گریه های ابر نیسانی مراجوهر دیگر بود در گوهرافشانی مرا
Qit'a 282منم سرآمد دوران که طبع من داندچهار جوی جنان از پی جهان کندن
Ghazal 181حبیب درد دلم را دوا نخواهد کردترحمی بمن مبتلا نخواهد کرد
Qasida 42چرا پنهان شدی از من؟ تو با چندین هویداییکجا پنهان توانی شد؟ که همچون روز پیدایی
Konsulun arvadıNahardan sonra uzandım, amma yuxum gəlmədi. Durdum, əl-üzümü yudum, bir qədər zehnim açıldı. Geyindim, çıxdım küçəyə və yavaş-yavaş gəldim şəhər bağına. Skamyaların birinin üstə oturdum; amma genə bilmədim ki, nə qayırım. Bir qoca rus arvadı bir balaca uşağın əlindən yapışıb yeridirdi. Uşağın əlindəki tağalaq çörəklərin hərdənbiri düşürdü yerə, arvad qaldırıb, tozunu silib verirdi uşağa. Sonra bir rus saldatı ilə bir rus arvadı qol-qola gəlib qabağımdan keçdilər. Kənarda bir neçə gəzib-dolanan görsənirdi; amma bunların heç birindən mənə bir mətləb hasil olmadı və az qalmışdı duram bir özgə tərəfə üz qoyam, birdən, aha, rəfiqim Rzaqulu bu tərəfdən nağafil çıxdı. Mən çox sevindim və haman saat xəyalıma gətirdim öz mənzilimi: bir tərəfdə əyləşib Rzaqulu, bir tərəfdə əyləşmişəm mən özüm və ikimiz də dünyanı yaddan çıxardıb, cummuşuq şahmat oyununa.Rzaqulunu görcək bir söz deməyib, düz getdim yapışdım rəfiqimin qolundan və başladım bizə tərəf çəkməyə. Rzaqulu dayandı və soruşdu:
Ləbi-ləlüni sənün can dedilər gerçəkmi?Ləbi-ləlüni sənün can dedilər gerçəkmi?Xəti-nəsxüni ki, reyhan dedilər, gerçəkmi?
Iqbalnama, chapter 30چنین بود در نامهٔ رهنمایاز آن پس که بود آفرین خدای
Ghazal 323«یحبه و یحبونم » چنین فرمود:که انعقاد محبت ز جانب ما بود
KamanNüsrətəddin özünü hər cəhətdən təmin olunmuş hesab edirdi. Məmləkətin hüdudlarında tam bir dinclik hökm sürməyə başlamışdı.Qütlüğ İnanc Xarəzmşahın qüvvəsi ilə Toğrulun vücudunu aradan qaldırdıqdan sonra dörd dəfə Azərbaycana hücum etmişdisə də, dördündə də Qəzvin və Zəncan altında əzilərək, nəhayət, Xarəzmşah məmləkətinə qaçmışdı.
Ghazal 286پاک دار آینه ات آینه اللهیگر در آیینه جان صورت حق می خواهی
Rubai 18بالات بود بسان سروان بهشتبا خال تو خال حور فردوسی زشت
Töhfeyi-Sami, bölmə 388اوقات به مکتب داری میگذراند خط نستعلیق را خوب مینویسد این مطلع زاده ی طبع اوست :میان ما و سک یار فرق بسیار است
Cismdən can almağa gər olsa fərmanın səninCismdən can almağa gər olsa fərmanın sənin,Canə minnətdir olam, ey dust, qurbanın sənin.
İnsanlıqƏn böyük rütbəsi, məncə, atalıqdır kişinin,Analıq sevgisidir bər-bəzəyi bir qadının.
Qit'a 80زهی ملک بخشی که خصمت نداردبجز تیره روزی و جز تنگ عمری