Аббас Сиххат
- О любви
- О божественной любви
- О разлуке
- О вине
- О природе
- О судьбе
- О смерти
- О мудрости
- О родине
- Хвалебные
- Сатира
- Плачи
A sevdiyim, aç bir niqab üzündən,Məcnun tək Leylaları divanə qıl!
Yad et!Vəqta ki, keçər bu leyli-zülmət,İşraq edər əxtəri-həqiqət,
Bəyani-halKeçmişdə süxənvərani-agah,Olmuş nüdəmayi-məclisi-şah.
Füzulinin bir qəzəlini tərbiDərdə düşdüm əsərindən sitəmi-hicranın,Çarədən ötrü dolaşdım nərəsin dünyanın.
TohidBu nə heyrətfəza səmayi-rəfi?Bu nə biintəha fəzayi-vəsi?
Özlərini sevənlərəTutalım çox ağıllı tacirsən,İş aparmaqda xeyli mahirsən.
Yay gecəsiAxşam oldu, gün batdı, şamlar yandı,Ta səhərdən axşamacan durmadan.
Əhmədin qeyrətiFabrikləri, insanları, daş-torpağı qapqara,“Çornı-Qorod” adlı şəhrin fabrikində çalışan,
YuxuZindan kimi, qəbir kimi qaranlıq –Bir gecəydi, hər şey, hər kəs yatmışdı.
“Səni mən sevməyirəm, sevməyirəm...”Bir zaman millətimiz alim idi,Bilmirəm noldu ki, yatdı əbədi.
“Varsa doğru sözə həvəs səndə”Varsa doğru sözə həvəs səndə“Kəlniyət”, durma gəl bizim kəndə.
Ana və oğulHər sabah gün ki, saçar aləmə nur,Danədən ötrü uçar cümlə tüyur,
Qarı və qulluqçularıBir qarının bir xoruzu var idi,Hər gün obaşdandan o banlar idi.
YazO gün ki, fəsli-yaz olar,Gecə, günüz taraz olar.
Qarışqa və milçəkDedi bir gün qarışqaya milçək:..Sən zirəksən və ya ki, mən zirək?
KöçSəhər-səhər yaz çağı,Köçür oba yaylağa.
Millət məclisiTürk mütəfəkkirlərindən doktor Abdulla Cövdətbəy yazır: “Cümhuriyyəti-idarədən əvvəl cümhuriyyəti-ruha malik olalım. Cümhuriyyətiruh... hüququnu və vəzaifini bilmək, bunları təqdis və ehya etmək və müsaəfəkar olmaqdır. Cəhl və təəssübdən ari olmayan ruhların təşkil etdikləri idarə hökuməti-cümhuriyyət belə olsa, ən səfil bir idareyiistibdadiyyə münziləsinə düşmək zəruridir. Mükəmməl, adil, tərəqqipərvər bir hökumətimizin olmasını istəyirsək, hər birimiz mümkün olduğu qədər adil, mütərəqqi, qəni, müstəğni və alim olalım. Fəqir bir millət hürr bir millət olamaz. Fəqir və hürr bir millət hürriyyətini mühafizə edəməyəcəkdir. Fəqirlik siyasi və iqtisadi əsarətlər toxumlarının sürətlə nəşvü nüma bulduğu bir zəmindir. Bu həqiqəti daima təkrar etmək savab və savab olduğu qədər savabdır”.Mülahizə buyurulsun, nə böyük həqiqət və böyüklüyü qədər də bu gün də bizim öhdəmizdə nə qədər bir böyük məsuliyyət olduğunu işar edir. Bu, maföqüz-zikr bəyanatı diqqətlə düşünərsək, şəraiti-mühitiyyə və məhəlləyyəmizə və əhvali-ruhiyyə və vicdaniyyəmizə aid nə kimi bir məqamda bulunuruq? Cümhuriyyəti-idarəyə malik olmaq üçün bizdə cümhuriyyəti-ruh varmı, ya yox? Yox deyildir. Fəqət millətin çox az bir hissəsi öz hüquq və vəzaifinə, bəşəriyyət haqqına, insanlıq vəzifəsinə bəhəqq arif və alimdir. Lakin kütleyi-əvam, cümhuri-nas o vəzifələrdən, o haqlardan bixəbərdirlər. Əgər milli məktəblərimiz olmasaydı, əgər millətimizə xor baxmasaydıq, yaxud ümumi, məcburi təlim qanunu tətbiq olunmasaydı, bugünkü gün bu hala qalmazdıq. Nə isə məza-ma-məza, keçən-keçib. İndi nə etməli? Zənni-acizanəmə görə quberniya şəhərlərində mərkəzi təşkilat təsis olunmalı və onlardan bir şöbə uyezd şəhərlərində açmalı və bütün ətrafa qəryələrə, dəhata, obalara, ellər və əşirətlər arasına birər nümayəndələr göndərməlidir. Xülasə, bu xüsusda heç bir fədakarlıqdan çəkinməməlidir. Xüsusən ki, irəlidə tətil günləri yaxınlaşır, yay mövsümü gəlir. Məktəblər bağlanıb, mütəəllimlər azad olub, müəllimlər asudə olacaqlar.
Şeyx SədiSədi, əya şairi-şirinkəlam!Xabgəhin rövzeyi-darüssəlam.
Tərcümeyi-halım yaxud hululuEşq zənciri qırıldı, yol açın,Ey uşaqlar, hululu gəldi qaçın.
ŞikayətDersəm mən əgər süxən zəmani –Kim, mərifətin rəvacı yoxdur.
Nitqi-mənzumQardaş, gözün aç, bircə oyan, gör nə zəmandır,Dünya üzü elm ilə bu gün rəşki-cənandır.
Yay səhəriƏkinçilər, – yay gecəsiydi kənddə –Yorğun, arğın yeni çimir etmişdi.
Oğlum üçünMələkim, yavrucuğum, şükr edirəm Allaha,Rəhm edib sən kimi nemət mənə əhsan etdi.
Təxliyə yaxud qaçqınÖlü, səssiz, dumanlı səhradə,İştə bir əski şəhr məridir.
Məktəb uşağıİştə bir ayineyi-süni xuda,İştə, bir dahiyeyi-əqlü zəka.
Ot biçiniGöy çəmənin ətri tutub hər yeri,Çulğalayıb dağ, dərəni, çölləri.
Tülkü və qurdTülkü gəzəndə yıxılıb nagəhan,Bir quyuya düşmüş idi bir zaman.
Aşpaz və pişikKeçmiş əyyamda, köhnə dövrandaBir böyük padişahın İranda,
Bir məktəbdə imtahanİmtahan məclisi qurulmuşdur,Zalda skamyalar qoyulmuşdur
“Ey vətən, getmə ki, əldən gedəriz”Ey vətən, getmə ki, əldən gedəriz!Biləriz fərz sənin xidmətini!