Произведения
- О любви
- О божественной любви
- О разлуке
- О вине
- О природе
- О судьбе
- О смерти
- О мудрости
- О родине
- Хвалебные
- Сатира
- Плачи
İnsan oğlu qafil olma, aç gözün qəbristanə bax!Üz çevir haqqın yoluna, haqq ilə divanə bax.
Xuliqan olma, quzum, fikrini bir islah etXuliqan olma, quzum, fikrini bir isJah et,İstəmə bir bu qədor qəlbden İran şahm.
Zülümdü mənəBircə insaf eylə, a zalım Becan,Ayırma Abbasdan, zülümdü mənə.
Tonqal– Şair, başın ağarıb,Saçlarına düşüb qar,
Gəl eşit məniDarıxma, darılma, dərdə qayım ol.Əlbət, tanrı verər sənə da bir yol.
ƏmanətQurban ollam ala gözlü yara mən,Mən gedirəm, sən Allaha əmanət.
Dil məsələsiDİL MƏSƏLƏSİ*Dil barəsində arabir yazılır. Hərə ortalığa bir fikir atır, yenə məsələ əvvəlki dairəsində qalır. Camaatımızın anlamadığı, başa düşmədiyi bir dildə yazanların sayı gün-gündən artır. Bircə bunu bilməli ki, bu yazıçıların qəliz ibarələr işlətməkdə fikirləri nədir? Bu məsələ məni artıq dərəcədə həvəsləndirir. Çünki camaatımızın gələcəyi üçün bu da lazımlı və həlli vacib işlərdən biridir. Buna görə qələm sahiblərinə rast gəldikdə bu məsələ barəsində söhbət açıram, rəylərini bilmək istəyirəm.
Касыда 26خان و خیل چرخ را شه خیل و خان آراستهتا بماهی و بره کردست خوان آراسته
Özü tək gedə, tək gedəİgid gərək yar sevməyə,Özü tək gedə, tək gedə...
Sevirəm, axıAy gözəl bacı,Başımın tacı.
Balaca mütəfərriqələr 4Pəncşənbə günü bazarı dövr edib mənzilə qayıdan zamanı cənabi-sahibkəramət, ağa Rəcəbəli bəndəyə rast gəlib buyurdular ki, ağa Dərviş, bu axşam bir neçə nəfər qonağım var, təvəqqe edirəm siz də buyurasınız. Baş üstə, göz üstə – deyib mən də ağanın qulluğuna təşrif apardım. Mənzildə bir xeyli söhbətdən sonra ortalığa küftəbozbaş gəldi, göftgu şirinləndi... Qonaqlardan biri sual etdi ki, ağa Dərviş, sən bir cahandidə, kühənsal adamsan, buyur görək dünyada nemətlərdən hansı gözəlraqdır?Mən suala cavab verməmiş sahibi-xanə buyurdular ki, dünyada puldan şirin, ləzzətli, gözəl şey yozdur və heç vaxt ola da bilməz. Pulsuz adam Allah vara Ərəstu olsun, ya Bəhlul-Danəndə olsun, nə fayda! Onun ağlından, kamalından nə çıxar. Xeyr, bu dünyanınkı bişəkk-şübhə puldur, canım, pul. Vəssalam, nəğmə tamam...
KöynəkcəkSəhər vaxtı zəhmət vermə özünə,Ay qabaqlı, qələm qaşlı köynəkcək.
Bakı DəryasıNə gözəlsən, ey Bakı dəryası! Və nə xoşbəxtsən, ey Bakı dəryası! Ey Bakı dəryası, ey dəryaların seçilmişi! Ey göllərin padşahı! Nə göl kimi gölsən, ey Bakı dəryası, çünki yer üzündə sənin kimi böyük göl yoxdur, nə dərya kimi dəryasan, ey Bakı dəryası, çünki çəkilib şir kimi durmusan kənarda və heç bir özgə dəryalara qarışmırsan, heç kəs ilə işin yoxdur!Nə gözəlsən, ey Bakı dəryası!
MollalarSizi sahib kim edibdir,Söylən, cahana mollalar?
EylərBilirsənmi a insafsız, a zalım,Qəzəblənsə, qara gözlər qan eylər.
Ya ƏliBey bismillah əzbərimdi, hey xudadan, ya ƏliƏn ibtida gəldi səda ərş-əladan, ya Əli.
Qəzəl: Sən ki saldın çöllərə məcnun tək ey Leyla məniSən ki saldın çöllərə məcnun tək ey Leyla məniQoyma kim sayd eyləsin hər ahuyi-rəna məni
GörməzmiBunca zülmdür mənə eylərsən,Adəm məgər heç insafa gəlməzmi.
ArzuXudaya, bəhəqqi birincü kərə,Mənə tez bərat eylə beş-on lirə!
Ədəbi dilimiz haqqındaAxır zamanlarda ədəbi türk dili məsələsi yomiyyə bir məsələ surətdə meydana çıxmışdır. Azərbaycan türklərinin ədəbi bir dili varmı, ya yoxmu? Bu xüsusda bir neçə kəlmə söyləmək istəyirəm. Mənim aşağıda yazdığım sözlər mübahisəyə səbəb olarsa – daha da gözəl.1905-ci il inqilabınadək Azərbaycanda ədəbiyyat yoxluğunu cürətlə etiraf etmək olar. Nərimanovun, Qənizadənin və mənim tərəfimizdən beş-üç kitabça buraxılmışdırsa da bunlar dəryada bir qətrə hesab oluna bilərdilər. Türk dilində qəzetə və jurnal çıxarılmasına sabit çar hökuməti qəti olaraq icazə verməyirdi.
DeyərNamərd ilə işim yoxdu, mən həcətakram deyər.Nə yükü yox, nə mətaı, şahü-xodkaram deyər.
GördükMəlum olsun əzizlərə,Bu yay günü nələr gördük.
YandımYenə yada düşdü nakam eşqimiz,O gözün oduna bir daha yandım.
KönülAy həzarat, qulaq asın,Bir təzə yar istər könül.
VarBir əcayib şey deyim, görkü necə halı var,Əlli altı, yüz üç dəfə, min altmış beş gülü var,
DırqınadaErməniyə yol açıldı,Yuva saldı Dırqınada.
Qarsa gedəlimDərd əlindən şan- şan oldu ürəyim,Yeri könül, yeri Qarsa gedəlim.
Yenə bir leylivəş yara dil verdikYenə bir leylivəş yara dil verdik,Könül Məcnun təki divanələnmiş,
Can alıcı xuni gözün bir dəm aman verməz, nedimCan alıcı xuni gözün bir dəm aman verməz, nedim?Dil-xəstəyə kirpiklərün ol dəxi can verməz, nedim?
Beşinci şəkilİbrahim xanın iqamətgahı. İbrahim xan və Ağabəyim ağa.*İbrahim xan**