Произведения
- О любви
- О божественной любви
- О разлуке
- О вине
- О природе
- О судьбе
- О смерти
- О мудрости
- О родине
- Хвалебные
- Сатира
- Плачи
Tacir Azad tez-tez arvadı Mehrini götürüb, qayın atası gilə oturmağa gedirdi. Qapıdan içəri girən kibi baldızları Məryəm və Ziba yüyürürdülər bunların qabağına. Azad baldızlarına həmişə sovqat gətirərdi: sabından, şirnidən; hər nə ağlına gəlsə idi. Qızlar Azadı çox istərdilər, və hərəsi onun bir tərəfində oturub, güləş üzlərini ondan çəkirtməzdilər. Məryəm on iki yaşında qırmızı yanaq, sadəlövh bir qız idi. Ziba sa ondan kiçik idi.Birdən Məryəm əlini Azadın saqqalına sürtüb deyirdi:
İki kələ bir məclisə varandaİki kələ bir məclisə varanda,O məclisin halı pərişan olu.
Qəzəl: Nə sərkəş şölədir bu boy, bu nə qədd, nə qamətdirNə sərkəş şölədir bu boy, bu nə qədd, nə qamətdir,Qiyamətlər qiyamından qiyam etmiş qiyamətdir
Balaca mütəfərriqələr 32– Yer üzünün cənnəti, bimisl gözəl vətən! Laləzar çəmənlərində, soyuq bulaqlarında, laylay çalan meşələrində bir qarış yer yoxdur ki, balaların orada şad olub, dərd-qüssəyə düçar olmasınlar! Baxınız Dağıstana, uca dağlara, insanı valeh edən tamaşaya, görüz nə hala düşüb! Məzlum, yetim sifətində, kasıb, əlsiz-ayaqsız, naçar ləzgi qardaş! Hanı sənin bir yaxşı mərdanə gəzən günlərin, at belində naz və cürətlə cədəl oynadan günlərin?! Qonaq qabağına şad-xürrəm çıxan günlərin?! Can qardaş! Bəs bir sən söylə görüm nə oldu, siz hansı bəlaya düçar oldunuz?– Köçən köçdü, qocalar getdilər, adət pozuldu, yerlər əldən çıxdı, insan sifətindən bizi çıxardılar... Dərdimiz çoxdur! Hansını söyləyim? Dini-islamın, şəriətin bir tək adı qalıb. Can qardaş! Yaralarıma sən od basdın, bu nə sual idi sən etdin?
Газель 2681تا نگردد محو انجم مهر تابان کی شود؟تا نریزد اشک گردون صبح خندان کی شود؟
Касыда 13نافهٔ آهو شده است ناف زمین از صباعقد دو پیکر شده است پیکر باغ از هوا
Газель 95تا غایبی تو مجلس ما را حضور نیستدور از تو بی حضوری عشاق دور نیست
Газель 478صنما، به دلنوازی نفسی بگیر دستمکه ز دیدن تو بیهوش و ز گفتن تو مستم
Devletinden kaçan olur hâksârDevletinden kaçan olur hâksârÂşık olur ma'şûkından şermsâr
Anam-bacımO qədər azadlıq ki, biz müsəlmanların arvad almaq və arvad boşamağında var, – heç bir özgə millətdə yoxdur; məsələn, bir övrət ki, bu gün mən onu aldım, – sabah da ixtiyarım var boşayam. Kefim istər saxlaram, kefim istər boşaram.Dəxi bu aşkar bir işdir.
Ənisül-arifin, 29شمع چون پروانه را معدوم دیدگفت باآتش که:ای نور الفرید
Газель 30ای که از فکر تو پیوسته سرم در پیش استدل من بی لب لعل نمکینت ریش است
Töhfeyi-Sami, bölmə 199در صدف و ولد خلف خواجه محمد کرمانی است و او را یکی از سلاطین تیموری بضبط یا رسالت قطیف و بحرین فرستاده بود بعد از معاودت دری چند شاهوار و مرواریدی چند آبدار برسم تحفه آن شهریار آورده بود بدان جهت مسمی بآن لقب گردید اما وی از روی خلقت و استعداد و علو فطرات و ارشاد گوهریست که غواص روزگار همچو وی کم دری بروی کار آورده، لجه کمالاتش مملو از درر غرر فواید و بحر اندیشه استقامت پیشه اش مشحون بزواهر جواهر، نکات و فواید انایمش رقم نسخ بر رقاع و توقیعات استادان زرین قلم کشیده . مصرع : به ثلث او ننویسد کسی مگر یاقوت . مضراب مسرت آثارش قوت بخش روح و روان و حرکات دست رطوبت افزایش در خواص زیاده از آب حیوان، در عنفوان جوانی ملازمت سلطان حسین میرزا نموده صدرصد ارتش بفر وجود آن سرخیل ارباب فضل زیب و زینت گرفت و روز بروز رشد او در تزاید بود تا بمرتبه امارت رسید و در جرگه امرای عظام درآمد بجای امیر علیشیر مهر زد و تا آخر سلطنت آن پادشاه قیام و اقدام می نمود و بعد از آن کنج انزوا اختیار کرد و بکتابت مصحف مجید موفق گردید تا آنکه حضرت صاحبقران مغفور ملک خراسان بعز حضور مشرف گردانید و او را از زوایای خمول بیرون آورده رقم قبول بر ناصیه احوالش کشیدند و او بواسطه غلبه مرض آبله فرنگ آهنگ گوشه گیری کرده از شرف ملازمت استعفا نموده و در آن اوان وقایع سلطنت آن حضرت را بنظم و نثر در آورده و در سلک تحریر کشید .فی الواقع بسیار خوب گفته است :
AcgözlərAtılar şanlı söz ustadına böhtan sözlərDaş atar meyvəsi bol bir ağaca acgözlər.
Loğmanın vəqəsiDörd min il ömr eylədi Loğman,Oldu ol vəqt ömrü kim, payan,
Рубаи 131ای عالم علم جاودان از درگاهدربان ملک مرا براند از درگاه
Кыта 77ای سرافراز مهتری که به دهرکس ندیدست چون تو آزاده
SığırçınlarŞimaldan dəstə-dəstə uçub gəlir Bakıya,Soyuqlara dözümsüz quşlar, sevimli quşlar.
Gözün aydınQəflətdən ayıl, Molla Süleyman, gözün aydın,Çatmış ramazan, yatma, ay oğlan, gözün aydın!
Рубайят, 1دوشینه شبم بود شبیه یلداآن مونس غمگسار نآمد عمدا
Сокровищница тайн, глава 11ای شرف گوهر آدم به توروشنی دیده عالم به تو
Газель 35وقت آن شد کز دلم صبح سعادت سر زنددولت دیدار یارم حلقهای بر در زند
Mən belə əsrarı qana bilmirəmК тайне жизни ключа я найти не могу,Жить без разума в трудном пути не могу.
Газель 171حدیث زلف و خال و چشم و ابرونگوید جز زبان عشق نیکو
Другое стихотворение 39ندیدم در وطن روی نشاط آخر سفر کردمبحمدالله دری جُستم چو خود را دربهدر کردم
Sağlığımda...«Sağlığında qiymət verin insanlara»*Cabir NOVRUZ*
Qoca qəhrəmanın çıxışıBir şir kimi sinə gərdi o danışıq kürsüsünə,Bütün salon qulaq asdı bu qocanın gur səsinə.
Can yadımızdan çıxıbUymuşuq atəşkəsə, qan yadımızdan çıxıb,Sübhü sökülmüş qalan, dan yadımızdan çıxıb.
Xain yoldaşlar haqqındaBir dəvə, bir ilan, bir də tısbağaYoldaş olmuşdular mundan sabiqa.
QartalAlim dostum Sadıq Murtuzayevə*İlisu, Beşbulaq, Şamil qalası,