Произведения
- О любви
- О божественной любви
- О разлуке
- О вине
- О природе
- О судьбе
- О смерти
- О мудрости
- О родине
- Хвалебные
- Сатира
- Плачи
Süzüldükcə ayna bulaq,Şehdən sırğa taxar yarpaq.
Касыда 17تا شهنشاهِ جهان گردید مهمانِ وزیرمتّفق دید آسمان بختِ جوان با رایِ پیر
İnilti və gülüşDən düşsə də saçıma,Qara damcı dammayıb
Газель 115باز شد روزنی از گلشن شیراز به منمیکشد نرگس و نارنج سری باز به من
Nitqi-ənfasi-Məsihin dəmbədəm candır manaNitqi-ənfasi-Məsihin dəmbədəm candır mana,Çünki mən Xızrəm dodağın abi-heyvandır mana.
Ağac aktyorlarHazırda Şuralar İttifaqının teatr aləmində geniş intişar tapmış yeni sahəsi varsa, o da kukla teatrıdır. Əsas etibarı ilə bu yeni bir sahə deyildir. Bu teatrın kökü çox dərindir və bunun böyük bir tarixi vardır. 1904-cü ildə Misirdə həfriyyat yapılarkən devrimizdən XVI əsr əvvələ aid ən köhnə kukla aktyorları tapılmışdır. Gərək Şərqdə və gərəksə Qərbdə kukla teatrı böyük şöhrət qazanmışdır. Hindistanda bu teatr öz qəhrəmanı Bikuşak, Rusiyada – Petruşka, Çində – Kvo, Yaponiyada – Ninka-Pukay, Türkiyədə – Karagöz, İtaliyada – Fülçinello, Fransada – Polişinel, Almaniyada – Hansvuri-Kasperlə, İngiltərədə – Teatr-Pancer, İranda – Kangal Pəhləvan, Türküstanda – PəhləvanKeçəl və sair ölkələrdə başqa adlarla çıxışda bulunurlar.Heç bir teatrın kukla teatrı qədər tam, kütləvi xalq teatrı olması üçün böyük üstünlüyü yoxdur. Bu keyfiyyətə ən əvvəl teatrın çox yığcamlığı və yüngüllüyü yardım göstərir. Bu teatrın bütün aktyorlar dəstəsi bir kisəyə və ya bir çamadana yerləşir, istər xüsusi teatr sahələrində və istərsə hər cür meydanda, məktəb sinfində, klub binalarında və sair məhəllələrdə tamaşa verilə bilər. İştə buna görə də haman teatr köhnə zamandan bəri xalqın fikrini və zalimlər – istismarçılar əleyhinə protestini ifadə edən vasitələrdən biri olmuşdur. Keşişlər, mollalar, sultanlar, şahlar, saray xadimləri, tacirlər, zənginlər və sair bu kimi ünsürlər Karagöz, Petruşka, Pəhləvan-Keçəlin ənənəvi zonasını az dadmamışlar.
Nağıl gecəmUlduzların diliyləNəsə danışır gecə.
“Kəmalüddövlə məktubları”nın üzünü köçürən şəxsin islam xalqlarının şəriət xadimlərindən birinə göndərdiyi məktubun surəti(h. 1280-ci ildə)Bilik və mə’rifət sahiblərinə aydın və aşkardır ki, heç bir əsrdə və heç bir zaman dünya dinsiz və zındıq adamlardan xali olmamış və olmayacaqdır. Bu adamlara acıqlanıb qəzəblənmək heç bir nəticə verməz. Çünki bu kimi yolunu azmış adamlar bir və ya iki nəfər deyil, həm də ölkənin daxilində yaşamırlar və özləri də müəyyən bir əsrdə baş qaldırmırlar ki, onların öhdəsindən asanlıqla gəlmək mümkün olsun. Onlar saya-hesaba gəlməz dərəcədə çoxdurlar. Biz onların hansının öhdəsindən gələ bilərik?
"Qurbani" dastanından qarı ilə qızın deyişməsiQ a r ıBaşına döndüyüm gülüzlü cavan,
Toy məclisindəBarmaqlar, qulaqlar qiymətli qaş-daş,Süzülüb ortalıqda yallı gedir o.
Bu eşq şair xəyalıymışNə dostdan bir xəbər gəldi,Deyəm əhdə vəfalıymış.
Dəniz yandırdı məniKülək üstümə qovdu,Qovdu dumanı-çəni.
Dostum Mirzə Abdulla Şaiq cənablarınaŞaiqa, neyləsin axır, söylə, biçarə vətən?Tapmayır səhhət üçün dərdinə bir çarə vətən.
Boz adamKomandir soruşanda ağzımdan çıxdı ki: "Mən gedərəm!" Deyəsən, rəhmətliyin oğlu çoxdan ürəyində məni tutubmuş. Qırağa çəkib tapşırıq verdi. Mən də təkrar edib xudahafizləşdim.Gedirdim, çox çətin işə gedirdim. Mən hara, kəşfiyyat hara!.. Özü də necə kəşfiyyat! Gərək təkbaşıma soxulam düşmən qərargahına, vəziyyəti öyrənəm, işlərindən halı olam, dörd saatacan xəbər gətirəm. Almanların da elə zamanıdır ki, hirslərindən cilov gəmirirlər. Üç gündür səngərlərimizə dalbadal güc vururlar, hər gələndə bir-iki yüz soldat papağını boş qoyub qaçmağa məcbur olur. İşləri fırıq olanda gedib bir-birini danlayırlar, təzə əmrlər yazırlar. Biz də sabahısı gün bu əmri ölülərin cibindən çıxarıb "işə tikirik." Ona görə deyirəm ki, almanlar bu saat qızıl əsgər qanına susayıblar. Ələ düşsən, tikə-tikə doğrayacaqlar.
Mənə rəhmin gəlsin…Ölür ürəyimdə yaxşı adamlar,Bulanıb zamanın çirkablarına…
Könül bulanmaz imiş etibar olan yerdəKönül bulanmaz imiş etibar olan yerdə,Qışın nə aləmi varmış bahar olan yerdə.
Amandır, toxunma yasəmənlərəYazırsan, yamanca darıxmışam mən,Yenə səndən ötrü, Bakıdan ötrü.
Ürəyim sən deyən çox cavan deyilÜrəyim sən deyən çox cavan deyil,Nə qədər dərdini daşıyıbdır o.
Газель 65سر به گردون میدهم این آهِ پُر تأثیر رامیزنم آتش به سقف این خانهٔ دلگیر را
Газель 264تا من پی آن زلف سرافکنده همی دارمچون شمع گهی گریه و گه خنده همی دارم
Газель 282چو میرم در هوایت کاشکی خاک درت گردمگهی با گردبادی خیزم و گرد سرت گردم
Газель 423عشرت بهار کن، که شود روزگار خوشمیدر بهار خور، که بود بی غبار و غش
Gel gel ki senden özge bu derdün şifâsı yohGel gel ki senden özge bu derdün şifâsı yohDerdüm dahi yoğ ise bu ayşun safâsı yoh
Dəmir yolDünən getmişdim Bakı vağzalına. Bilet sandığının qabağında düzülən cərgənin quyruğu gəlib küçəyə çıxmışdı. Deyirdilər ki, bu qədər adamın hamısı səhərdən növbəyə durublar.Birinci zəng vuruldu, həmin cərgədə duranlar tərpəşmədilər, ikinci zəng vuruldu, yenə həmin halət: heç kəs yeridən tərpənmir. Üçüncü zəng vuruldu, yenə duranlar yerində durublar. Amma söz burasındadır ki, çox-çox cavanlar gördüm ki, cərgədə duranlara baxmayıb hərə cibindən bir möhürlü kağız çıxartdı, uzatdı bilet satana ki, “mən məsul işçiyəm”. O dəmdə kağıza peçat basıldı və kağız sahibi keçdi getdi vaqonun istədiyi yerində özünə yer tutdu və maşın hərəkət elədi. Dünən mən cərgədə gördüyüm camaatın hamısı qaldı; çünki maşın ancaq məsul işçiləri götürdü apardı.
Газель 468هزاران بحر در دردانه دیدیمدرخت کون را در دانه دیدیم
Газель 76دست قدرت بر عذارت خال مشکین تا نهادجان فتاد از غم بر آتش، دل بر آن سودا نهاد
Töhfeyi-Sami, bölmə 125از سادات حسینی گیلان است اما در قزوین مسکونست و عاشق جوانی شده شب و روز در خدمت جوانست و شبها در گرد کوی او پاس میدارد. این مطلع از اوست و مناسب حال اوست :بسلامت ز سر کوی ملامت نروم
HekayətBir şəxs Nuşirəvani-adilə müjdə gətirdi ki, Allah-taala sənin filandüşmənüvü götürdü (yəni düşmənin öldü). Nuşirəvan dedi ki, heç
VerYoxdur yer üzündə yerə girmişlər üçün yer,Alçaqlara əl vermə, salam vermə, acıq ver!
Касыда 112ای میر بی نظیر و خداوند بی عدیلهمنام خویش را بهمه بابها بدیل