Произведения
- О любви
- О божественной любви
- О разлуке
- О вине
- О природе
- О судьбе
- О смерти
- О мудрости
- О родине
- Хвалебные
- Сатира
- Плачи
Yetmişəm vəslə, könül, hicranım otpuskadadır,Özüm otpuskadayam, həm xanım otpuskadadır.
Könül, əbəs yerə üzmə canınıKönül, əbəs yerə üzmə canını,Xubların əhdində olmaz vəfası.
Sonuncu dayanacaqUlduzlar oyaqdı, qəmər oyaqdı.Gecə rəngindədi hələ dan yeri,
O baxışlarO hərarətlə sevdiyim gözünüYenə üç-dörd gün oldu görməyəli.
Mənİngiltərə İran hökumətinə nota verib Şeyx Xəzayilin İngiltərə himayəsində olduğunu bildirmişdir.*Soxmuşam burnumu çoxdan Ərəbistanına mən
Gəncə üsyanıTarix qisas aldı tarixçilərdən,yaşadı yaddaşda Gəncə üsyanı.
Özümlə mübahisəNeyləyirəm yoxmu, varmı o dünya?Əgər yoxsa, var deməklə
Düşdi könlüm dami-zülfin bəndinə təqdir ilənDüşdi könlüm dami-zülfin bəndinə təqdir ilən,Eylə kim, qurtulmağı mümkün iməs tədbir ilən.
UluduAşıq İqbal**O nədi ki, otuzunda cavandı?
Канз аль-хакайик, глава 10هر آن امری که فرمودت به جای آربه کعبه روی خود سوی خدا آر
QırmızıYanağı qırmızı, irəngi ağdı,Çırağban eyləyib ağı qırmızı.
Арабское стихотворение 2لقد کنا حروفا عالیاتنزلنا فی سطور سافلات
A yaza könülYenə yada düşdü əhdü-peymanım,Vəsfini sinəmə a yaza könül.
Barışa bilmirəmBaxıram seyrəlir cərgələrimiz.Barışa bilmirəm bu yoxluq ilə.
Oyan-buyan 4Maarif işləri, yaxud şurayi-valideynB i r a t a – Cənabi müdiri-məktəb, sən mənim oğluma farsı, ərəbi, türki, nə bilim nə – nə deyirsən! Baba, oğul mənim dəyilmi? Mənim oğluma onlar lazım dəyil. Mənim oğluma lazım olan odur ki, bu gün bir urusu görəndə onunla “işto-mişto” eliyə bilsin. Allah atana rəhmət eləsin. Mənim oğlumu urusca öyrət.
Mələkim, nədir o?Nuri-vəfamıdır nigəhindən uçan ziya?Gözlər könül açılmaq üçün gül dodağını.
Dörd yüz on altıMənim yaddaşımdan silinməmişdirsoyuq qış gecəsi, o qarlı ruzgar.
Yel babaYel baba, dağıt çenı,Qov dumanı çöllərdən.
Стихотворение 143دید موری طاسک لغزندهایاز سر تحقیر، زد لبخندهای
Zirvə yoluTapdalama yolları,Yollarda az iz qalar.
Кыта 23گفت استاد مبر درس از یادیاد باد آنچه به من گفت استاد
Neyin əfsanəsiAğlama ney, ağlama ney,Ürəyimi dağlama, ney.
Газель 135آن کبوتر ز لب بام وفا شد سفریماهم از کارگه دیده نهان شد چو پری
Ya ilahi, istərəm səndən bu ənami amanaYa ilahi, istərəm səndən bu ənami mana,Edəsən həmdəm kim, ol sərvi-güləndamı mana.
El ədəbiyyatı toplaşdırılmalıdırBu yaxınlarda “Kommunist”in ədəbiyyat dərnəyində el ədəbiyyatı xüsusinda məruzə edilirdi. Burada hər şeydən əvvəl gözə çarpan bir şey vardısa, o da bugünkü iclasda nə qədər adam çox olsa da hər halda adətən Rudəki və sair böyük yazı ədibləri və ədəbiyyatı xüsusində edilən məruzələrdə böyük ciddiyyətlə iştirak edən yazıçılarımızın, ədib və şairlərimizin məclisdə görünməməsi idi.İstər-istəməz ədib və ədəbiyyatçılarımızın el ədəbiyyatımız ilə bir o qədər də hesablaşmamaları, el ədəbiyyatımıza iki saatlıq vaxt itirməyəcəyimiz kimi təsvir etmələri və daha yüksək və büləndpərvaz yazı ədəbiyyatı ilə maraqlanmaları fikri doğuyur. Halbuki, bəlli olduğu kimi, bir xalqın həyatı, onun məişət və güzəranı, ədəbi bacarıq və istedadını, bir sözlə, bütün xalq psixolojisini öyrənmək üçün ilk əvvəl onun el ədəbiyyatına müraciət edilir və edilməlidir. Ona görədir ki, bu gün Avropa elm və ədəbiyyat dünyasında da başqalarının olduğu kimi, türklərin də yazı ədəbiyyatından daha əvvəl el ədəbiyyatları toplaşdırılmışdır. Bu pək təbii və doğrudur. Çünki bir xalqın yüksək yazı ədəbiyyatı nə qədər müstəqil olursa-olsun, hər halda başqa xalqların təsirini havi oxuyur. Bir ölkədən o biri ölkəyə düşən yazılı əsərlər, kitablar öz fikir və fəlsəfələrini və ya başqa bir şəkildə qismən o biri ölkənin və xalqın ədəbiyyatına təsir etdirmiş olurlar. Təbii, buradan daha yüksək fikir və fəlsəfəyə malik olan xalq və ölkə önə kimi yeniyor və orada hökmranlıq qazanıyor. Zəif bir fəlsəfə, bir fikir, bir sənət əsəri isə daha qüvvətli bir xalqın içərisinə atılınca, təbii, əhəmiyyətsiz buraxılıyor, təbii, bu səyyar fikirlər, fəlsəfələr və sənət əsərləri olduğu kimi deyil, çox vaxt büsbütün dəyişdiriliyor. Başqa bir dona geyindirilir, çox vaxt hətta bir ölkədə ümumi şərait üzərinə tam müxalif bir cərəyan, birə əks təsir vücuda gətiriyor. Halbuki, el ədəbiyyatı belə deyildir. Bu ədəbiyyat xarici təsirdən ən az mütəəssir ola bilər. Çünki hər halda dağlar başında, sürü yanında tütək çalaraq oxuyan bir el şairi bir Sədi, bir Hüqo, bir Şekspirin təsirilə bir o qədər əlaqədar olmaz. Onun yaratdığı ədəbiyyat da əksərən yüksək yazı ədəbiyyatı olduğu kimi, həyat və fikrin müştərək fəaliyyətindən doğmuş bir şey deyil, əqli fəaliyyətin ibtidai dərəcəsində bulunan bir kütlənin coşqun və daşqın saf həyatından doğmuş bir şeydir. Buna görədir ki, bu ədəbiyyat olduqca sadə göründüyünə baxmayaraq, çox vaxt yüksək yazı ədəbiyyatından daha artıq təsir buraxıyor. Çünki bu sadə sözlər ilə səmimi bir duyğunun ifadəsidir. Bu ədəbiyyatın yaradılması üçün bəlkə də düşünülməmiş, o, acı bir təsiratın qopardığı fəryadlardan, iniltilərdən bilaixtiyar doğulmuşdur.
Sən getdinSən getdin, elə bil dünya boşaldıYaz da köçüb getdi, yeri boş qaldı,
Mirzə Yusif xana məktubMirzə Yusif xana göndərilmiş məktubun surəti**Cəlal sahibi cənabınızdan Süavi əfəndinin qəzetini mənə göndərdiyiniz üçün çox razıyam.
Şirvanlı Dostu ilə II deyişməII deyişmə**Ş i r v a n l ı D o s t u
Şairin şikayətiİştirak edənlərFüzuli
Qabilin qars səfəriÖtən il dekabrın 2-də çox balaca bir dəstəylə, Naxçıvana anarın altmış ilini keçirməyə getmişdik. Tədbirdən sonra - ertəsi günü səbəbkarın arzu və təşəbbüsüylə və əlbəttə ki, hamımızın ürəyincə bizi Türkiyənin İqdır və Qars şəhərlərinə gəzməyə apardılar.*Əslində xudmani bir yubiley gecəsi Qarsda da oldu.*