Произведения
- О любви
- О божественной любви
- О разлуке
- О вине
- О природе
- О судьбе
- О смерти
- О мудрости
- О родине
- Хвалебные
- Сатира
- Плачи
از قبیله اعراب بنی اسد است و بسه زبان شعر میگوید کاشکی نمی گفت این مطلع از اوست :
Kim ki, istər özünü sərvəri-əyyam eləsinKim ki, istər özünü sərvəri-əyyam eləsin,Dəri-meyxanəni öpsün, tələbi-cam eləsin.
Göz yaşlarımEy mənim yurddaşlarım, qardaşlarım,Zillətə düşmüş ömür sirdaşlarım!
Qaşların tağı edib tağı-kəlisanı şikəstQaşların tağı edib tağı-kəlisanı şikəst,Hüsnünün məshəfi İncil ilə Quranı şikəst.
Газель 1183شوق دل دیگر به آب تیغ مژگان تشنه استآتش خاکسترآلودم به دامان تشنه است
Кыта 82ای همه نیستها به صنع تو هستهستها با کمال ذات تو نیست
Газель 615ترا رسد گره مشک بر قمر بستنبه گاه شیوهگری لعل بر شکر بستن
Газель 275بدیده سرمه از خاک راه یار می خواهمولی آنرا نهان از دیده اغیار می خواهم
Bu mürde tene sencileyin rûh ele girseBu mürde tene sencileyin rûh ele girseGönlüm gibi gözlerüne mecrûh ele girse
İranda ləqəblərBunu heç kəs inkar etməz ki, İranın bu dərəcədə tərəqqi tapmağına və qeyri məmləkətlər içində şöhrət qazanmağına ancaq və yenə də ancaq ləğəblər səbəb olubdur. Vaqeən, bu saat dünyanın hər bir yerində İranın ləğəblənmiş əşxasının söhbəti düşəndə hər bir kəs quruyub qalır və çünki oralarda bu qism böyük adamlar az tapılır, onunçün paxıllıqlarından az qalır canları çıxsın (cəhənnəmə çıxsın, gora çıxsın).İndi mən ərz edim, gör qeyri bir məmləkətdə belə-belə baş sahibləri var, ya yox. Məsələn:
Газель 394ز چشم گوشه نشینان نشان سودا پرسسواد زلفش از آشفتگان شیدا پرس
Gəlgil ki, səndən ayru müştaqə can gərəkməzGəlgil ki, səndən ayru müştaqə can gərəkməz,Müştaqə sənsiz, ey can, iki cahan gərəkməz.
Töhfeyi-Sami, bölmə 625در تهران مکتب داری میکرد مردی متقی و درویش بود این مطلع از اوست :
Şivəsi gah qəzəb, gəh rəvişi naz olsunŞivəsi gah qəzəb, gəh rəvişi naz olsun,Təki bəzmimdə mənim bir büti-tənnaz olsun.
Vay o gündənDostsuz insan qara bayquş, çünkiGərək ülfətlə əzizlənsin dost.
Töküb rüxsari-alına nigarım zülfi-mişkinbuTöküb rüxsari-alına nigarım zülfi-mişkinbu,Sanarsan, xətteyi-Rumi tutubdur ləşkəri-hindu.
Газель 1195در بهارستان یکرنگی شراب و خون یکی استبلبل و گل، سرو و قمری، لیلی و مجنون یکی است
Кыта 85دوستی داشتم به ری که به حسنرخ او خط نغز دلبر داشت
Газель 617سهل باشد روزه از نانی و آبی داشتنروزه از روی چنان باشد عذابی داشتن
Газель 284عمریست روی دل از نکویی ندیده ایماز بخت مدتیست که رویی ندیده ایم
Ohuna uğrayan gönül selâmetdür selâmetdürOhuna uğrayan gönül selâmetdür selâmetdürTapundan ayru geçen dem nedâmetdür nedâmetdür
CağəsbiBir gün bir dəlidən soruşdular ki, “cağəsbi, camə ğəsbi” ibarələrini məna eləsin. Dəli bir qədər fikrə gedəndən sonra belə cavab verdi:– Cağəsbi haman ali imarətə deyirlər ki, ibarət ola dörd-beş həyətdən: həyəti-birun, həyəti-əndərun, həyəti-xəlvət, həyəti-ziyafət. Talar talar içində, hovuz, gülkarlıq, təvilə, aşbazxana, ambarlar, zirzəmilər, buzxanası, çayxanası, tiryəkxanası. Və bu ali imarətdə əyləşən bir nəfər adam və beş-altı baş ailəsi və beş-altı nəfər nökəri (söz yox, xədimi də olacaq). Digər tərəfdən də biçizlərin iyirmi-otuz nəfəri tıxnaşa bir qaranlıq rütubətli evə, hələ bəlkə çoxları yağış və qar altında zindəganlıq eləyərlər, yainki mədrəsələrə yer tapılmaya və müftə müəllimlər yüz nəfər keçəl-küçəl şagirdi qata bir qaranlıq təviləyə və orada dərs deyə. Buna deyərlər cağəsbi; yəni qabaqkı ali imarətdə namaz da batildir, hələ bəlkə çörək yemək də sahibinə haram yazılacaq.
Газель 397دلی دارم ز سودایش پر آتشدلم گرمست و جان گرمست و سر خوش
Görün ki, bəhri-məani nə qəsdi-can eylərGörün ki, bəhri-məani nə qəsdi-can eylər,Sifati-surəti-rəhmani xoş bəyan eylər.
Töhfeyi-Sami, bölmə 630از جمله حفاظ آستانه امامزاده عبدالعظیم است و در کتابه نویسی دستی دارد، این بیت از اوست :آواره ساخت عشق تو یکبارگی مرا
Cəm ikən rüxsarüvə zülfün pərişan eylədinCəm ikən rüxsarüvə zülfün pərişan eylədin,Məndən ey gül, ol cəmalüllahı pinhan eylədin.
İnsan sevgisiYaşasın ölümə üsyan eyləyən,Həyatın canıdır cahan sevgisi.
Coşdu mey, bənzədələr bəlkə ləbi-yarə onuCoşdu mey, bənzədələr bəlkə ləbi-yarə onu,Bu öyünməkliyi tez saldı ayaqlarə onu.
Газель 1197دوستی با کورفهمان حجت نادیدگی استوحشت از فهمیدگان برهان نافهمیدگی است
Кыта 102من که خاقانیم حساب جهانجو به جو کردهام به دست خرد