Türkiyə məşrutəsinin keçmişindən

Türkiyə sultanlarına hələ XVIII əsrdə aydın olmuşdu ki, ümumiyyətlə, dövlət quruluşunda və xüsusilə-hərbi təsisatda olan anomaliya Türkiyənin mədəni inkişafını və habelə işğalçılıqdakı müvəffəqiyyətli hərəkətini ləngidir.Böyük sərkərdələr Napalyon və Suvorov bütün dünyaya səs saldıqları zaman, onlardan birincisinin müzəffər qoşunları Misrə, digərininkilər isə Qərbi Avropaya hücum etdikləri zaman, nəhayət, türk qoşunları Avstriya və Rusiyanın birləşmiş qoşunları tərəfindən Serbiya və Rumıniyada büsbütün darmadağın edildikləri zaman dahi Sultan Səlim salis çox aydın başa düşdü ki, onun dövründəki dövlət quruluşu Türkiyə imperiyasını açıq-aşkar uçuruma doğru aparmaqdadır.

Джалил Мамедкулизаде8 мин
Niçe bir ışkı odı bini yahar

Niçe bir ışkı odı bini yaharNiçe sevdâ-yı zülfi başa kahar

Кади БурханеддинГазель1 мин
Газель 762

داغ است لاله زار دل دردمند ماخواند نوا به آتش سوزان سپند ما

Саиб ТебризиГазель1 мин
Газель 309

سرمستم و تشنه، آب دردهآن آتش‌گون گلاب درده

Хагани Ширвани1 мин
Газель 198

دلم جز تو آهنگ یاری نکردبه غیر از تو میل کناری نکرد

Аухади Марагаи1 мин
Çöhrəvü xəttün xəyali çeşmimi qılmış məqam

Çöhrəvü xəttün xəyali çeşmimi qılmış məqam,Açmağa Bəhreyni cəm’ olmuş sipahi-Rumü Şam.

ФизулиКасыда3 мин
Cümə günləri

Biz müsəlman tayfası bir söz danışanda heç o sözün dalını-qabağını fikirləşmirik. Elə məsələn, indi mən özüm də bu sözləri yaza-yaza nə dalını fikirləşirəm, nə qabağını: elə ha zora salıb yazıram və heç fikir eləmirəm ki, görək axır bu sözləri yazmaqdan nə fayda? Görək bu sözləri kim oxuyacaq və kimə lazımdı və nəyə lazımdı ki, oxusunlar və niyə də oxusunlar və nə səbəbə gözlərinin nurunu töküb oxusunlar və nə cəhətə “İxtiyarat” kimi kitabları qoyub bu cür cəfəngiyatı oxusunlar? Deyəsən, bir az uzun oldu.Biz müsəlman tayfası bir söz danışanda heç istəmirik o sözün dal-qabağını fikirləşək. Məsələn, biz deyirik cümə günlərini tətil eləyək və dükanlarımızı bağlayaq və alış-verişə məşğul olmayaq.

Джалил Мамедкулизаде4 мин
Sen ganîsin âşıkun dervîş mi

Sen ganîsin âşıkun dervîş miı-dıl u sevdayı vu dıl-rış mı

Кади БурханеддинГазель1 мин
Газель 768

دوری ز خلق، باغ و بهارست پیش مادامان دشت، دامن یارست پیش ما

Саиб ТебризиГазель1 мин
Газель 333

تا بیش دلم خراب داریدل بیش کند ز جان‌سپاری

Хагани Ширвани1 мин
Газель 200

دوش بگذشت و دل از دور تماشایی کردامشبم حسرت او دیده چو دریایی کرد

Аухади Марагаи1 мин
Ey müsəffa şişeyi-cövlaneyi-firuzəfam

Ey müsəffa şişeyi-cövlaneyi-firuzəfam,Mə’dəni-yaquti-səhba, gülbüni-gülbərgi-cam!

ФизулиКасыда3 мин
Müsəlmanların “millət duması”

Ramazan ayının əvvəllərindən başlanmış axırına qədər Qafqazın və İranın cəmi uyezd və quberniyasında, hətta 6 evlidən ibarət olan qəryəsində də millət duması namında bir şura olacaqdır.Qərardadlar:

Джалил Мамедкулизаде4 мин
İy kemâlin isdeyen noksân degül midür sana

İy kemâlin isdeyen noksân degül midür sanaKâmum düdükleri ihsân degül midür sana

Кади БурханеддинГазель1 мин
Газель 792

آمد خزان و تر نشد از می گلوی مارنگی درین بهار نیامد به روی ما

Саиб ТебризиГазель1 мин
Газель 339

آن لعل شکر خنده گر از هم بگشاییحقا که به یک خنده دو عالم بگشایی

Хагани Ширвани1 мин
Газель 203

پیری که پریرم ز مناجات بر آورددی مست و خرابم به خرابات برآورد

Аухади Марагаи1 мин
Yenə dəşt sərsəbzdir, fəsl xürrəm

Yenə dəşt sərsəbzdir, fəsl xürrəm,Cahan bitəkəllüf, təkəllüfdə aləm.

ФизулиКасыда2 мин
Mozalan bəyin səyahətnaməsi

Oxucularımıza xəbər veririk ki, bu günlərdə yoldaşımız Mozalan bəy çıxacaq səyahətə. Tiflisdən gedəcək Gəncəyə və Gəncə şəhərlərini gəzəndən sonra gedəcək İrəvan quberniyasına və oranın şəhərlərini ziyarət edib Kars tərəfindən Ax, alkələk və Axalsix yolu ilə keçəcək Batuma, ordan şimal tərəfini gəzib və Rusiya tatarları ilə görüşüb qayıdacaq Bakıya, ordan gedəcək Xorasana, Tehrana və Təbrizdən Culfa yolu ilə qayıdıb gələcək Tiflisə.Bu yerləri gəzdikcə Mozalan bəy səfərnamə yazacaq və hər həftə göndərəcək idarəmizə ki, çap edək.

Джалил Мамедкулизаде1 мин
Atma yüreğe gamzen ohın kan degül midür

Atma yüreğe gamzen ohın kan degül midürHer dem bu kasdın eyledügün cân degül midür

Кади БурханеддинГазель1 мин
Газель 806

از زخم زبان نیست گزیر اهل رقم رابی چاک که دیده است گریبان قلم را؟

Саиб ТебризиГазель1 мин
Газель 345

چه کردم کاستین بر من فشاندیمرا کشتی و پس دامن فشاندی

Хагани Ширвани1 мин
Газель 209

تیر از کمان به من اندازدعشق از کمین چو برون تازد

Аухади Марагаи1 мин
Sün’i-Həq kim, yox ikən aləmi etmiş peyda

Sün’i-Həq kim, yox ikən aləmi etmiş peyda,Ondan almış əsəri-nəzm nizamın əşya.

ФизулиКасыда2 мин
Abunə dəftərimiz açıldı

Bu gün qəmər əqrəb bürcündə xaric olmaq münasibətilə fürsəti qənimət və saatı xoş bilib abunə dəftəri açdıq. Bu gələn ilin müddətində də köhnə sayaq ilə nağıl və məsələ yazmağa və ilanqurbağa şəkli çəkməyə məşğul olub əlimizdən gələn qədər çalışsaydıq və lakin burası var ki, övzai-kəvakib təğyir tapdıqca və ilin fəsilləri dəyişdikcə biz də buna müvafiq hərdənbir məsləkimizi dəyişəcəyik. Artıq səyimiz bunda olacaq ki, hamı müsəlman qardaşları özümüzdən razı edib heç bir kəsin nə yaxşılığını və nə pisliyini danışmayaq. Əzqəza əgər danışsaq da inşallah, yaxşıların da, pislərin də yaxşılığını danışacayıq və heç şeydən də şikayətçi olmuyacayıq, zira:Məkon zi gərdişi-giti şikayət,

Джалил Мамедкулизаде2 мин
Bilimez bini ki dilber neyile yaha oda

Bilimez bini ki dilber neyile yaha odaNey ü defden meded ister ney ile yaha oda

Кади БурханеддинГазель1 мин
Газель 856

نیست غم نان و آب، گوشه نشین رادر رحم آماده است رزق، جنین را

Саиб ТебризиГазель1 мин
Газель 357

بانگ آمد از قِنینه که‌آباد بر خرابیدریاب کار عشرت گر مرد کار آبی

Хагани Ширвани1 мин
Газель 211

چون گره بر سر آن زلف دو تاه اندازدمشک را خوارتر از خاک به راه اندازد

Аухади Марагаи1 мин
Götürdü bad bürqə’ çöhreyi-gülbərgi-xəndandan

Götürdü bad bürqə’ çöhreyi-gülbərgi-xəndandan,Gətirdi aləmi mürği-çəmən əfqanə əfqandan.

ФизулиКасыда3 мин