Произведения
- О любви
- О божественной любви
- О разлуке
- О вине
- О природе
- О судьбе
- О смерти
- О мудрости
- О родине
- Хвалебные
- Сатира
- Плачи
یک مشت خاکی ارچه دربند کاخ و کوخیبرگ از خدا طلب کن بگذار شاخ و شوخی
Газель 694خیانتگر خیانت کرد و ما دل در خدا بستهسر و پای خصومت را به زنجیر وفا بسته
Hübabi-əşki-xunin cismimi eldən nihan etmişHübabi-əşki-xunin cismimi eldən nihan etmiş,Qəmi-eşqin məni-rüsvayi binamü nişan etmiş.
Misli bərabəri az olan fazili-həqiqi axund Fərəculla Pişnamazzadə həzrətlərinə (Bakı, 12 aprel 1923)Hər iki məktubunuz yetişdi, nəhayət, şad oldum. Məni bu dərəcədə qiymətləndirməyiniz barmaqlarıma artıq bir qüvvət verir. Çünki bu kifayətdir ki, Siz tək nadirəlvücudlar cızma–qaralarımızı təqdir edirsiniz. Məktubunuzun yetişməyi Həmidə xanımın Bakıya gəlməyinə təsadüf etdi. Hamılıqla Sizə və yoldaşınız Xanım bacıya və nuri-çeşmimiz bəradərzadələrə səmimi dua göndəririk. Hamılıqla Əhməd Nasirin də, Böyükağanın da, Səkinə və Siddiqə xanımın da üzlərindən öpürük və ümid edirik ki, həmin bu dostluğumuz nəinki müvəqqəti, bəlkə baqi ola. Amma balaca oğlum Ənvərə, böyük oğlum Midhətə göndərdiyiniz bir qutu sovqat bunlar üçün toy-bayram oldu. Allah-taala Sizin də balaları həmişə xoşbəxt eləsin. Bundan sonrakı kağızınızda xahiş edirəm onların dərs və tərbiyələri barədə balaca məlumat verəsiniz ki, məsələnin mahiyyətli tərəfi budur.Ümidvaram ki, yadınızdan çıxmayacaq. Sizin üçün bu ildən birdən əvvəl doqquzuna kimi və Təbriz nömrələrindən altı nüsxə göndərdim. Bundan sonra da Sizə göndərilməkdə olacaq.
Niçe ki bî-nevâyisen gel ki hicâza gidelümNiçe ki bî-nevâyisen gel ki hicâza gidelümKan ile destemâz alup yorı namâza gidelüm
Bazar yoluBir məzar yoludu bu bazar yolu,Yoxsullar bu yolla ölümə gedir.
Газель 2313بهر گندم از بهشت آدم اگر بیرون فتاددیده ما در بهشت از روی گندم گون فتاد
Кыта 331رو که سوی راستی بسیج نداریمایه به جز طبع پیچ پیچ نداری
Газель 695روی زیبا نتوان داشت نهان پیوستهخاصه رویت که به روحست و روان پیوسته
Ləbin rəşki mizacın təlx qıldı badeyi-nabınLəbin rəşki mizacın təlx qıldı badeyi-nabın,Qaşın meyli üzini qiblədən döndərdi mehrabın.
Əzizim Həmidə! (7 iyun 1923)Yevlaxdan vurduğun teleqramı sən gedən günün ertəsi saat 6-da alıb xatircəm oldum. Bilmirəm yolun qalan hissəsini necə getdiniz və indi kefiniz necədir?Bu gün, cümə axşamı Yusifxanla qəbiristanlığa gedib qəbir üstə gül apardıq. Yusifxan kimi məni də qəm-qüssə götürüb, amma onu yalqız qoymuram. Bu saat o bizdə oturub. Səndən xahiş eləyirəm, sənə yalvarıram ki, necə olur-olsun, başını bir işə qat, özünü ələ alıb səbr elə. Belə eləsən, mən səni daha artıq istəyəcəyəm. Kiçicik bir fürsət olan kimi gələcəyəm. Kəhrizlidə çox qalma və dağlıq yerlərdən birinə get. Özünü heç bir təsərrüfat qayğısı ilə əziyyətə salma, cürbəcür rüşvətxorların törətdikləri murdar işlərin fikrini çəkmə və Blaqovidovanın nağıl etdiklərini xatırla. Fikirləş ki, sovet hökumətindən gizlənən rüşvətxorların işinə qarışmaq nə qədər çətin məsələdir.
Işkunda olan nakşı dîvâna gelimez olIşkunda olan nakşı dîvâna gelimez olDefterde olan habtı dîvâna gelimez ol
Könülsüz dərvişYoxsul bir həsirdi, bir Məmmədnəsir,Nə atı, nə də ki, arabası var.
Газель 2315حسن خواهد رفت و داغت بر جگر خواهد نهادخواهد آمد خط و قانون دگر خواهد نهاد
Кыта 333صدرا تو را جلالت اسکندر است لیکخضری که آب علم ز بحر یقین خوری
Газель 714کیست دگر باره این؟ بر لب بام آمدهروی چو صبحش در آن زلف چو شام آمده
Ol mah vüsalilə xoş et bir gecə halimOl mah vüsalilə xoş et bir gecə halim,Ey əxtəri-tale’ qoma boynunda vəbalim!
Əzizim Həmidə! (26 iyun 1923)Səndən 10 iyun tarixli bircə məktub və adamların həbs edilmələri və at barəsində teleqram almışam.Mən hələ Bakıda sənə məsləhət görmürdüm ki, Qarabağa gedəsən. Bilirdim ki, oradakı cürbəcür xoşagəlməz əhvalatlar səni əsəbiləşdirəcək. Sən gedəndən sonra burada – Mərkəzi Komitədə keçmiş mülkədarların torpaqlarını əllərindən almaq barədə qərar çıxarılmışdır. Hərçənd mən bilmirəm hansı torpaqlardan söhbət gedir, çünki axı, heç kəsdə torpaq-zad yoxdur. Bununla səni xəbərdar etmək istəyirəm ki, dedi-qoduya yol verməməkdən ötrü torpaq şöbəsindən qətiyyən torpaq icarəyə götürməyəsən. Çünki sənin niyyətin nə qədər xeyirxah niyyət olsa da, axırda pis qələmə veriləcəkdir. Ümumiyyətlə, səndən çox-çox təvəqqe edirəm ki, birdəfəlik Bakıya köçüb gəlməyi qət eləyəsən. Burada nəinki yalnız uşaqların tərbiyəsi üçün sənin öhdənə çoxlu təklif düşür, həmçinin, istəsən mənim işlərimə də kömək edərsən. Əgər işləmək istəsən, bir neçə gün bundan qabaq Ağamalıoğlu məndən xahiş elədi sənə yetirəm ki, o səni ürəyin istədiyi işə qoya bilər.
Düzenlig ile yârenler gelün ki câm içelümDüzenlig ile yârenler gelün ki câm içelümBu gün ü tanla dimedin mey-i müdâm içelüm
Haqqa arxa çevirsənYaradanın yanında günahımız olmasa,Başımıza bu qədər qan gəlməz, qada gəlməz.
Газель 2334وسعت مشرب زدل اندیشه فردا نبرداین غبار از خاطر من دامن صحرا نبرد
Кыта 334رضیت بما قسم الله لیو فوضت امری الی حالقی
Газель 715ازین نرگس و گل غرورم مدهوزین عود و شکر بخورم مده
Səcdədir hər qanda bir büt görsəm, ayinim mənimSəcdədir hər qanda bir büt görsəm, ayinim mənim,Xah mö’min, xah kafər tut, budur dinim mənim.
Əzizim Həmidə! (14 iyul 1923)Cəlal və Lida indi sənin yanına gəlirlər, odur ki, sənə bu kağızı yazıram. Mən hələ də səndən hadisələr, teleqramlardakı (sənin və Cəmilin) xəbərlər haqqında təfsilat gözləyirəm. Lazım olan adamlarla danışmışam və ümidvaram ki, tutulanların hamısı azad olunacaqdır. Sən lap nahaq kəndə getdin. Mən, çox güman ki, oraya yayın ortalarında gələcəyəm. Münəvvərin alətlərini yaxın günlərdə poçtla göndərərəm. Uşaqlar necədirlər? Sən özünü naxoşluqdan gözlə. Cəlal dəyirmanın üstündə dayana bilər. Doğrudanmı çəyirtkə bütün əkinləri yemişdir?Ənvər üçün darıxıram. Yusifxan hər gün gəlib mənimlə görüşür.
Gel ahi hatâya düşme çözicek saçını görgilGel ahi hatâya düşme çözicek saçını görgilHotenün ki müşki vardur hilesine çîni görgil
Arsız-arsız yaşayıram dünyadaCanım çıxdı quraqlığın əlindən,Yaylağım yox, yağışım yox, qarım yox.
Газель 2357کعبه را دریافت هر کس خاطری معمور کردشد سلیمان هر که دست خود حصار مور کرد
Кыта 340چراغ کیان کشته شد کاش منبه مرگش چراغ سخن کشتمی
Газель 716ای مردگان، کجایید؟ اینک مسیح زندههر دم لبش حیاتی در مردهای دمنده