Произведения
- О любви
- О божественной любви
- О разлуке
- О вине
- О природе
- О судьбе
- О смерти
- О мудрости
- О родине
- Хвалебные
- Сатира
- Плачи
Mehrabdə səcdə etdin adət, ey şeyx,İzhar elədin sidqü iradət, ey şeyx,
Söylənə-söylənəİnsan oğlu bu dünyayaGələr əylənə-əylənə,
Könül, ol şuxə yaxınlaşma, onun əngəli varKönül, ol şuxə yaxınlaşma, onun əngəli var,Bivəfanın nə olur axırı, nə əvvəli var.
Газель 1579غوطه در خون زند آن چشم که دیدن دانسترزق دندان شود آن لب که مکیدن دانست
Газель 379از بوالعجبی هردم رنگ دگر آمیزیعیسی نهای و روزی صد رنگ برآمیزی
Газель 98ترک گندم گون من هر دم به جنگی دیگرستروی او را هر زمان حسنی و رنگی دیگرست
Ənisül-qəlbMənim könlüm sədəfdir, sözlərimdir dürri-qəltani,Dənizdir elmim-allah feyzidir neysan barani.
FındıqKeçən vaxtlarda bu barədə yazmışıq, necə ki, məsələn, iki uşaq güləşirmiş, biri o birini basıb, basılan özünü sındırmamaqdan ötrü cəld durub ayağa və yalandan xəbər verib ki: “bay bir fındıq tapdım”.Dava qanunlarının içində biri də budur ki, bir hökumət dava edib, bir qeyri torpağı ələ gətirəndə bir gün rəsmi surətdə qeyri hökumətlərə məlum edir ki, “mən flan torpağı bu gündən daxil elədim öz məmləkətimə”
Gözüne tîr-i hatâyî didiler çin mi acebGözüne tîr-i hatâyî didiler çin mi acebYüzüne lutf-ı hüdâyî didiler çin mi aceb
Рубаи 46ای سرو ریاض آشنایی که توییوی شمع طراز روشنایی که تویی
Düşürmüş ənbərin zülyfün hümayun kölgəsin ayəDüşürmüş ənbərin zülyfün hümayun kölgəsin ayə,Təaləllah, zəhi sünbül, təaləllah, zəhi sayə!
Töhfeyi-Sami, bölmə 342از جمله لوندان و خوش طبعان یزد است و سر حلقه ارباب سوز و درد، ذهنی صافی و سلیقه ای وافی داشت چنانکه از این مطلع میتوان دانست :بعد از وفات هر قلم استخوان ما
Sondu mənə piri-meykədə cami-səbuhSondu mənə piri-meykədə cami-səbuh,Vəh, vəh, nə səbuh, feyzi-dil, rahəti-ruh.
Xoşbəxtlər, bədbəxtlərXoşbəxtlər əzəldən ömrə düşgün,Xoşbəxtlər ömür demir uzundur.
Üzündə busədən, ey gül, iki nişan yeri varÜzündə busədən, ey gül, iki nişan yeri var;Birində qırmızılıqdır, birində qan yeri var.
Газель 1592حال گویاست اگر تیغ زبان گویا نیستشکوه و شکر به فرمان زبان تنها نیست
Касыда 9از سر زلف تو بوئی سر به مهر آمد به ماجان به استقبال شد کای مهد جانها تا کجا
Газель 103از جام عشق بین همه باغ و بهار مستدوران دهر عاشق و لیل و نهار مست
Hədisi-ərbəinMüqəddiməNasixi-əqavili-mənqulə və ətəmmi-əhadisi-məqbulə ki, əshabi-fəsahət nəqşi-səhifeyi-e'tibar edib, ərbabi-bəlağət tərzi-cərideyi-ixtiyar edərlər ol münşiyi-ərqarai-hikmət və mümliyi-əhkami-qüdrət həmdidir ki, kəlimati-nəsayeh məzmun və nükati-məaniyi-məknun möcizbəyani-rəsulinə cari edib dəsturül-əməli-sükkani-səradiq tə'yin və nəsbül-eyni-ümmali-məsalihiddin etmiş. Səlləllahi əleyhi ve alihi və əshabihi əyyidnən mim həmləti ə'lami ulumihi və nəqlət ehkami adabihi.
MəramnaməTiflisdə müsəlmanların bir “Xanımlar cəmiyyəti-xeyriyyəsi” var. Hərdənbir idarəmizə kağızlar yazıb soruşurlar ki, bu cəmiyyətin “məramnaməsi” nədir, yəni nəyə qulluq eləyir, məqsədi nədir?..Keçən vaxtlarda bir-iki kağız sahiblərinə cavab verdik ki, “Xanımlar cəmiyyəti-xeyriyyəsinin” məramnaməsi pul yığmaqdır, vəssəlam. Bizim bu cavabımızı eşidib, keçən il bir-iki Tiflis xanımları küçədə üzüaçıq mənə rast gəlib başladılar giley-güzarı ki, “sən niyə ona-buna yazırsan ki, bizim məqsədimiz pul yığmaqdır, niyə bizim bu qədər zəhmətlərimizi gizləyib, haqqı danırsan və bizə yaraşmayan adı bizim üstümüzə qoyursan, məgər görmürsən ki, biz hər il “bal” veririk, qızlarımızı orada işlədirik? Məgər bu millətpərəstlik deyil, məgər bizim üçün bu fədakarlıq deyil? Dəxi bizdən nə istəyirsən?”.
Saçı gicesi içinde cemâli bedr-i münîrSaçı gicesi içinde cemâli bedr-i münîrBu güneş ile yürek yağı her nefesde erir
Газель 53پیش از بنای مدرسه و دیر سومناتما با تو بوده ایم در اطوار کاینات
Ey diriğa kim, cahanda yarü həmdəm kəmdürürEy diriğa kim, cahanda yarü həmdəm kəmdürür,Xubların cövründən özgə kim mənə həmdəmdürür?
Töhfeyi-Sami, bölmə 343از دارالسلام بغداد است و از آن شهر شاعری بهتر از او پیدا نشده بهر دو زبان، یعنی فارسی و ترکی شعر میگوید . و اکثر شعر او منقبت ائمه دین صلوات الله علیهم اجمعین است این مطلع قصیده از اشعار اوست :بر آنم که از دلبران بر کنم دل
Ey feyzüvə məcmueyi-aləm möhtacEy feyzüvə məcmueyi-aləm möhtac,Bu ərzü səmavü ərşi-əzəm möhtac,
Gözlərin, sözlərinNə şeirlər deyərsənMənalı gözlərinlə,
Hər kəsin dəhrdə səntək, gözəlim, dilbəri varHər kəsin dəhrdə səntək, gözəlim, dilbəri var,Xoş onun halına, dünyada nə dərdi-səri var?!
Газель 1656عتاب و لطف ز ابروی گلرخان پیداستصفای هر چمن از روی باغبان پیداست
Касыда 90مرا صبح دم شاهد جان نمایددم عاشق و بوی پاکان نماید
Газель 106حسن خوبان عزیز چندانستکه رخ یوسفم به زندانست