Произведения
- О любви
- О божественной любви
- О разлуке
- О вине
- О природе
- О судьбе
- О смерти
- О мудрости
- О родине
- Хвалебные
- Сатира
- Плачи
آن تخم، که در باغ وفا کاشته بودمشد خار دلم، گر چه گل انگاشته بودم
Bu, Məcnunun sidq ilə münacat etdigidir və navəki-duası hədəfi-icabətə yetdigidirBir gecə ki, zülməti-ziyasuzZülfi-şəbi etdi bürqeyi-ruz,
Aşura oğrularıİki ildir ki, Şura hökuməti küçələrdə dəstə tutub baş çapmağa mane olur. Təəccüb burasındadır ki, həmin bu iki ilin aşura günlərində çox evlərdə oğurluq olmuşdur. Məsələn, bildir aşura günü ki, baş yaran olmadı, Təzəpir məhəlləsində və habelə qeyri məhəllələrdə on yeddi yerdə oğurluq müşahidə olundu. Məşədi Orucun evindən xalça oğurlandı, bir evdən qaynar samavarı lotular aparmışdılar. Keçəllər məhəlləsində axund Cəfərin evini yarmışdılar. Ərdəbillilər məscadindən mücavirin başmaqlarını aparmışdılar. İmamverdi məhəlləsindən Fatma xalanın corablarını oğurlamışdılar.Xülasə, belə-belə on yeddi yerdə oğurluq baş vermişdi. Bu hələ müsəlman məhəllələrinin oğurluğudur, yəqin ki, qeyri məhəllələrdə də o gün belə işlər törəyibdir.
Kaşun hilâliyile dilde ola mı îdünKaşun hilâliyile dilde ola mı îdünKi ire yimişi bir kez bu ışk-ı câvîdün
Газель 550الا! ای نفس، خودکامی و خودبیناز آن گشتی اسیر سجن سجین
Töhfeyi-Sami, bölmə 690تخلصش نیز تونی است و خود در امرید و شاگرد حیرتی میداند این مطلع از اوست :
Ey Gəncəni abad qılan Məscidi-ŞahEy Gəncəni abad qılan Məscidi-Şah,Meydanüvə hər gün gətirir ərş pənah,
Bu məmləkətUstad Şamil Güvənə*Ərdəmlidir bu məmləkət,
Газель 4535چه خوش است ناله من به نوا رسیده باشددل پا شکسته من به دوا رسیده باشد
Кыта 138جهان را آه آه از دل برآمدچو عزالدین بوعمران فروشد
Газель 505دی ره میخانه باز یافته بودمکار طرب را بساز یافته بودم
Bu, bəyani-üzri-tə'lifi-kitabdır və tarixi-zəmani-fəthi-babdırEy kilki-rəvəndə, barəkallah!Oldun məni-rəhnəvərdə həmrah.
BinamazlıqBunu bilmək lazımdır ki, günahi-kəbirlərin birisi binamazlıqdır. Əgər birisi binamazlıqda israr edə, o vədə onun qətli vacibdir. Demək, bu saat küçə və bazarda gəzən müsəlmanların hamısının qətli vacibdir; çünki hamısı binamazlıqda müqəssirdirlər, yəni israr edəndirlər. İnşallah-taala onların hamısı axirətdə əzabi-əlimə giriftar olarlar.Çünki həqqi-taala cəllücəlala fərmudə ki: yövmə yətəsalənun əla mücrüminə masələküm fisəqər; yəni soruşarlar ruzi-qiyamətdə günahkarlardan: sizdən nə günah baş verib ki, duzəxə sizi kəşankəşan eləyiblər, cavab verərlər ki, bizdən bir günah baş verməyib, savayı ondan ki, bizi elm təhsil etməyə mədrəsələrə göndərdilər, rabfaka göndərdilər, texnikuma göndərdilər. Və orada möhür tapa bilmədik namaz qılaq. Və bir paramız da qılmaq istəyəndə qeyri mərdümazar yoldaşlar lağa qoyub, üstümüzə gülməyə başladılar.
Vasf-ı cemâli dilberim altunla yazasıncadurVasf-ı cemâli dilberim altunla yazasıncadurZülfün girihlerinde gönül azasıncadur
Газель 554جعل را چند ازین تحسین و تمکین؟جعل اماره راهست و بد دین
Töhfeyi-Sami, bölmə 691همانا که از ولایت عراق است . مردی درویش و فقیر است و در شعر فراقی تخلص میکند، این مطلع از اوست :
Ağladırsan sevinir kim, məni-sərgərdanıAğladırsan sevinir kim, məni-sərgərdanı,İnciməzsənmi mənim naləvü fəryadımdan?
SahibiyikAylı, ulduzlu ulus bayrağınınNuruna göz dikənin qalibiyik!
Газель 4585سنبل او می خرامد دست بر دوش بهارتاکند در وقت فرصت حلقه درگوش بهار
Кыта 153همه عیباند زنان و آن همه رانیک مردان به هنر برگیرند
Газель 508به یک نظر چو ببردی دل زبون ز برمچرا به دیدهٔ رحمت نمیکنی نظرم؟
Bəngü-Badə (II hissə)ĞƏZƏBİ - MEY BE SAQİYİ-SADƏDedi:
Şükür eləməlidirMənim bir dayım var idi. Özü də çox qocalmışdı və çox da dünya görmüş və təcrübədən çıxmış adam idi.Allah rəhmət eləsin, dayım bizlərə çox nəsihət eylərdi. Bu da yadımdadı, hər nə qədər birisinə bədbəxtlik üz versəydi, dayım deyərdi:
Eyâ sâkî ki boynuma tohınur şu'le-i sâkıEyâ sâkî ki boynuma tohınur şu'le-i sâkıElünden elüme sungıl yükinüp altun ayakı
Газель 561باده کهنه گیر و شیشه نودلق و تسبیح کن بباده گرو
Töhfeyi-Sami, bölmə 698خیر و عالم بود و جهت فرط مکنت مسجدی در تبریز ساخته این مطلع از اوست :
Vaiz, demə kim, zail edər əqli piyaləVaiz, demə kim, zail edər əqli piyalə,Badə gətirər mərdümi-huşyarı kəmalə.
Ölkəmi var?!Gözəl İstanbulun gözəl qəmi var,Öylə bir qəm ki türlü məhrəmi var.
Газель 4632سبزه خط می دمد از لعل جانان غم مخورمی شود سیراب خضر از آب حیوان غم مخور
Кыта 157شب نباشد که آه خاقانیفلک چنبری نمیشکند