Hikmət və nəsihət
Dostum Arifə*Arif, deyirəm gör əziz illər necə keçdi, –
GülməNə qədər ağlasan ağla! Ki sənin ağlayışın,Bu qaranlıq gecə içrə əriyib məhv olacaq,
Qəlbimə axdıGəl, o ala gözlərinə mən olum fəda,Söylə, hardan yaranmışdır səndə bu qayda,
Gərək...Qoca təbiətin qanunu çoxdur,Bilinmir hesabı, bilinmir sanı,
Nola, ey Leyli, məni-Məcnuni xürrəm qılğasanNola, ey Leyli, məni-Məcnuni xürrəm qılğasan,Bəzmi-vəslin içrə mən məhrumi məhrəm qılğasan.
Ancə sənsiz ağlardım, ey baği-cənnət laləsiAncə sənsiz ağlardım, ey baği-cənnət laləsiKim, düşər hər yan gözümdən uş cigər pərkaləsi.
Süleymana baxın(Göyçə mahalının Daşkənd kənd sakini**Süleymana həsr olunub)**
ŞirinmişBunu yaxşı bilir arif olanlar,Qürbətdə yar sevmək nə şirin imiş.
OlarNagahdan atılsa mərd igidə daş,Görmə bir kimsədən, o dostdan olar.
Tarixi-Cədidi QarabağMİRZƏ RƏHİM FƏNAMirzə Rəhim Fəna (1841-1929) Azərbaycanın tanınmış şairi və ictimai xadimlərindən biridir. Xan qızı adı ilə məşhur olan Xurşidbanu Natəvanın yanında xidmət etmişdir. 1864-cü ildə Mirzə Rəhim Fənanın təşəbbüsü ilə Şuşada "Məclisi-üns" ədəbi məclisi yaradılmışdır. Sonralar da o, məclisin rəhbərlərindən biri olmuşdur. "Məclisi-üns" haqqında dəyərli xatirələri ikicildlik "Azərbaycan ədəbiyyatı" əsərində əlavə şəklində çap edilmişdir. Şeirlərindən nümunələr inqilabdan əvvəlki dövri mətbuatda: "Təzkireyinəvvab", "Riyazül aşiqeyn" əsərlərində çap olunmuşdur. Tarixə və ədəbiyyata geniş marağı olan Mirzə Rəhim Fənanın "Tarixi-cədidi Qarabağ" əsərindən yalnız bəzi fraqmentlər mühafizə edilmişdir ki, oxuculara təqdim olunur. Əsərin ərəb əlifbasından transliteriyasını Arif Ramazanov etmişdir.
Bir kəs ki, qəm düçarı ola, ağlar, ağlamazBir kəs ki, qəm düçarı ola, ağlar, ağlamaz?Ənduhu qüssə yarı ola, ağlar, ağlamaz?
BayatılarDüz dağlar, əyri dağlar,Düzəlməz əyri dağlar,
GəlməsinYaqutdan, yəməndən, ləldən, gövhərdən,Yük tutmayan bu bazara gəlməsin!
QalmışamAy ariflər, nə bəlalı qul oldum,Gecə-gündüz ahu-zara qalmışam.
Hər kəsdə kəmal olmasa ürfanlığa dairHər kəsdə kəmal olmasa ürfanlığa dair,Nitq edə gərək bisərü samanlığa dair.
Taprmışam könlümü mən, türreyi-cananda imişTaprmışam könlümü mən, türreyi-cananda imiş,Ah, cəmiyyəti-dil zülfü-pərişanda imiş.
Sən yol üstəSən yol üstə,Mən də kövrək.
Heydərbaba, Şəhriyarın necə oldu?Heydərbaba, Şəhriyarın necə oldu?Niyə dövran xalqımızla gec oldu?
Baxta-baxtdıGördüyümü mən görmüşəm,yaxşı-yaman baxta-baxtdı.
Xəlilin göz yaşıXəlil Rza Ulutürkə*Dağlıq Qarabağdan qarlı yel əsdi,
Bir qəbir nəğməsən, dərdişŞair dostum Şahmar Əkbərzadə ilə*“Dərdiş” rədifli şeir yazıb deyişmişdik.*
Şairlər ağlayacaqEvdə girovdu gəlin.tərəddüdlər içində.
Demir hanı NərimanımAllah, mənim al ağlımı,ağıl məni dala salır.
Oğluma cavabSoruşdu bir gün oğlum.– Ata, ağlamısanmı?
Teqlər açar sözlərə görə avtomatik verilib və redaktorlar tərəfindən dəqiqləşdirilir.