Qarğış

Məndən yüz döndərən zalım bivəfa,Səni görüm bir azara gələsən,

Müşkül1 dəq
Kimdi

Ay ağalar ay qazılarGöy çadırda duran kimdi

Salmaslı Ərtun1 dəq
Münacat

Əlay, cümlətən məzlum olub məhbus olan canlar,Xüsusən aliciahlar, hacılar, bəylər, müsəlmanlar,

Göynüklü Mahmud əfəndi3 dəq
Deyişmə: Səndən bir xəbər alım, a Xəstə Qasım

— Ləzgi Əhməd:Səndən bir xəbər alım, a Xəstə Qasım,

Ləzgi Əhməd3 dəq
Tarixi-Cədidi Qarabağ

MİRZƏ RƏHİM FƏNAMirzə Rəhim Fəna (1841-1929) Azərbaycanın tanınmış şairi və ictimai xadimlərindən biridir. Xan qızı adı ilə məşhur olan Xurşidbanu Natəvanın yanında xidmət etmişdir. 1864-cü ildə Mirzə Rəhim Fənanın təşəbbüsü ilə Şuşada "Məclisi-üns" ədəbi məclisi yaradılmışdır. Sonralar da o, məclisin rəhbərlərindən biri olmuşdur. "Məclisi-üns" haqqında dəyərli xatirələri ikicildlik "Azərbaycan ədəbiyyatı" əsərində əlavə şəklində çap edilmişdir. Şeirlərindən nümunələr inqilabdan əvvəlki dövri mətbuatda: "Təzkireyinəvvab", "Riyazül aşiqeyn" əsərlərində çap olunmuşdur. Tarixə və ədəbiyyata geniş marağı olan Mirzə Rəhim Fənanın "Tarixi-cədidi Qarabağ" əsərindən yalnız bəzi fraqmentlər mühafizə edilmişdir ki, oxuculara təqdim olunur. Əsərin ərəb əlifbasından transliteriyasını Arif Ramazanov etmişdir.

Mirzə Rəhim Fəna5 dəq
Uzaq

Sahiba, bir nəfərəm dövlətü izzətdən uzaq,Düşmüşəm şəhrdən avarə, vilayətdən uzaq.

Mirzə İsa XəyaliQəsidə5 dəq
Görəndə

Könlüm tutulur hali-müsəlmanı görəndəBu növ övzai-pərişanı görəndə

Aşıqlı Aslan3 dəq
Müştaqəm

Ey yar vəfadarım,Didarına müştaqəm,

Qul Hacı1 dəq
Məşkat

Və nə xurşid sifət bəzmsəradır Məşkat,Sərbəsər məhfil-ara bəzli-ziyadır Məşkat

Dəhnəli Səməd əfəndi Məhzun1 dəq
Ağlaram

Çərx fələk çəkdin qəza qılıncınƏyyamımı siyah etdin ağlaram

Ağası1 dəq
Xəbər ver

Badi-səba, apar mənim peyğamım,Başın üçün o dildara xəbər ver.

Ləsani1 dəq
Var

Yenə gözüm düşdü bir mah cəmalə,Ağ üzündə qara müşki xalı var,

Şirin1 dəq
Ərizə

Ey Cavanşir mülkünə sultan, baüzzü vüqarCanişin Hacıbəy Sultan, cənab Şahmar

Cavanşirli Molla Şükür (Atəşi)4 dəq
Yol istərəm

Aradım, tapmadım qapusinSaray səndən yol istərəm

İsmayıl1 dəq
Cavab

Ey Mahmud, bigəm məxdumi-əkrəm,Eşitdim hər nə ki dövran olubdur,

Mir Mehdi1 dəq
Gəncənin qırğını

Görən, bilən, eşidənlər yansınlar,Gör nə yaman oldu halı Gəncənin,

Gəncəli Həsən1 dəq
Deyişmə: Qış fəslinçün tikdirmişəm, bil, səni

Qış fəslinçün tikdirmişəm, bil, səni,Bir aylığa düz, Allahı sevərsən.

Şahverdi2 dəq
Aman ana

Fəraq oldu bu cavana,Halal ilə aman ana,

Şuridə1 dəq
Gəraylı: Ey ağalar, bu gözəldən

Ey ağalar, bu gözəldən,Mən dönərəm, könül dönməz,

Qulu1 dəq
Əlifba

Əlif Allah ilə yad etdim mən Allahu əkbəri,Bəqayi-lə-yəzəldir fani olmaqdan bəri,

Hapıtlı Molla Kazım2 dəq
Miçək

Qurdum hər cür torumu, vermədi fayda miçəkə,Sataşır gündə gözüm xörəkdə, çayda miçəkə,

Şəkili Lətif Naqqaş1 dəq
Cığalı müxəmməs: Ey simbədən, mehri-dərəxşəndə Züleyxa

Ey simbədən, mehri-dərəxşəndə Züleyxa,Ey kani-məlahət, ləbi pürxəndə Züleyxa,

Şəkili Süleyman2 dəq
Təcnis: Nazlı yara dərdi-dilim yazmağa

Nazlı yara dərdi-dilim yazmağa,Nə bir kağız tapdım naqaləmindi,

Mehmani1 dəq
Olur

Zərrəcə qəm çəkmə, aliyi-həzrətim,Qadir Mövlamız sənə yar olur,

Məskin Həsən1 dəq
Gəraylı: Ey ağalar necə olur

Ey ağalar necə olurHalı yardan ayrılanın

Səfərəli1 dəq
Başına döndüyüm

Sən gedəli üzüm-gözüm gülmüyorMəndə yoxdur hal, başına döndüyüm

Zəif1 dəq
Cığalı Müsəlləs

Dad əlindən sənin yaman həmsayəHaqq rəhmət eyləsin bədirnsayə

Salahlı Ağ Qız Oğlu Pəri1 dəq
Müstəzad: İki salma boylu yarı sevmişəm

İki salma boylu yarı sevmişəm,Birisi pəridir, birisi mələk,

Muskurlu Mustafa1 dəq
Mürəbbə: Huş ilə sevdiyim, dinlə zarımı

Huş ilə sevdiyim, dinlə zarımı,Heç bundan ziyadə ah-zar olmaz.

Gövhəri1 dəq
Var

Ol gündən lənət olsun şeytana,Ondan ötrü çoxlu fitnə-feli var,

Müştaqi1 dəq