Məhəmməd Füzuli
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Mən bir gecə olduqca gözəl bəzm düzəltdim,Şadlıq evini orda qurub bərqərar etdim.
Ey hilali-eyd, qalibdir sənə əbruyi-yarEy hilali-eyd, qalibdir sənə əbruyi-yar,Hüsni-surət səndə bir var isə, onda iki var.
Müsəbbeوقتست که شام غم هجران بسر آیددر باغ امل نخل تمنا ببر آید
Saqinamə, fəsil 5معنبر شبی محفلی ساختمبنا بر طرب طرحی انداختم
Saqinamə, fəsil 7شبی محفلی داشتم پر سروربه بزمم چراغ می افکنده نور
Məni candan usandırdıMəni candan usandırdı, cəfadən yar usanmazmı?Fələklər yandı ahimdən, muradım şəmi yanmazmı?
Heyrət, ey büt, surətin gördükdə lal eylər məniHeyrət, ey büt, surətin gördükdə lal eylər məni,Surəti-halım görən, surət xəyal eylər məni.
Qılsa vəslin şamımı sübhə bərabər, yox əcəbQılsa vəslin şamımı sübhə bərabər, yox əcəb;Rəsmdir fəsli-bahar olmaq bərabər ruzü şəb.
Degilsən çoxdan, ey gərdun, cahan seyrində yoldaşımDegilsən çoxdan, ey gərdun, cahan seyrində yoldaşım,Nola xəm olsa qəddin, səndən artıqdır mənim yaşım.
Rübai 42عاشق همه دم زار و حزین می باشدسودا زده و بی دل و دین می باشد
Dil uzadır bəhs ilə ol arizi-xəndanə şəmDil uzadır bəhs ilə ol arizi-xəndanə şəm,Od çıxar ağzından, etməzmi həzər kim yanə şəm.
Ey xoş ol günlər ki, rüxsarın mənə mənzur idiEy xoş ol günlər ki, rüxsarın mənə mənzur idi,Çeşmi-ümmidim çiraği-vəsldən pürnur idi.
Qəzəl 64Yaşlı göz bir güzgüdür, onda könüllər əks edər,Gözdə yaş artdıqca, qəlbin nuru artar ol qədər.
Könül, səccadəyə basma ayaq, təsbihə əl vurmaKönül, səccadəyə basma ayaq, təsbihə əl vurma,Namaz əhlinə uyma, onlar ilə durma, oturma!
Getdi əldən sənəmin sünbili-mişkəfşaniGetdi əldən sənəmin sünbüli-mişkəfşani.Yenə dövr etdi pərişan məni-sərgərdani.
Gecələr ta halimə gərdun təmaşa etmədiGecələr ta halimə gərdun təmaşa etmədi,Tərk edib bidadını, bir mehr peyda etmədi.
Ney kimi, hər dəm ki, bəzmi-vəslini yad eylərəmNey kimi, hər dəm ki, bəzmi-vəslini yad eylərəm,Ta nəfəs vardır quru cismimdə, fəryad eylərəm.
Saçın əndişəsi təhriki-zənciri-cünunumdurSaçın əndişəsi təhriki-zənciri-cünunumdur.Cünunum dəfinə zikri-ləbi-ləlin füsunumdur.
Zövq şövqilə cəhan qeydin çəkən zəhmət çəkərZövq şövqilə cəhan qeydin çəkən zəhmət çəkər,Əhli-zövq oldur kim, ondan daməni-himmət çəkər.
Sərvi-azad qədinilə mana yeksan görünürSərvi-azad qədinilə mana yeksan görünür,Nəyə sərgəştə olan baxsa, xuraman görünür.
Qəzəl 198Çoxdu dərdim, kədərim, möhnətimi yar bilir,Neyləyim, dərdlərimi az edir izhar, bilir.
Necə bir nəfs təmənnası iləNecə bir nəfs təmənnası ilə,Yeməkü içmək ola dilxahın.
Nə mülkü mal mənə çərx versə, məmnunəmNə mülkü mal mənə çərx versə, məmnunəm,Nə mülkü maldən avarə qılsa məhzunəm.
Gətir, saqi, qədəh kim, eyş xoşdur gül zəmanindəGətür, saqi, qədəh kim, eyş xoşdur gül zəmanində,Zaman fövt etmə dəhrin qüsseyi-sudü ziyanində.
Qəzəl 383پی ماتم میان انجمن ای ماه جا کردیز غیرت باز بر من شهر را ماتم سرا کردی
Söhbətül ƏsmarQəvvasi-bəvahiri-rivayət,Səyyahi-bəvadiyi-hekayət
Qazi Əlaəddinə məktubƏlminnətü-lillah ki, şəcəreyi-elmü irfan gün-gündən mütənəvve' olub, səməreyi-asarı fəvaid saçmaqdadır, Və nihali-fəzlü ehsan saət-bəsaət təravət alıb dimaği-əhli-imanı müəttər qılmağa tazə-tazə şükufələr açmaqdadır. Hər ayinə nəqşbəndi-nigarxaneyi-vücud kargahi-qüdrətdə bir surəti-mücəddəd çəkməkdən xali olmaz. Və bağbani-hədiqeyi-cud riyazi-hikmətdən hər saət bir nihali-tazə dikməkdən məlamət bulmaz.Əgər bu təriqeyi-mərziyyə nəhci-istimrar bulmasaydı və bu adəti-mə'hudə müstəmir olmasaydı, bəqayi-süvəri-növiyyə və əfradi-şəxsiyyə zərurət ehtimalı bulmaz idi. Və silsileyi-nizama istehkam müyəssər olmaz idi.
Əhməd bəyə məktubŞükr kim, rə'yimcə dövran etdi çərxi-çənbəri,Tale' oldu feyz bürcündən səadət əxtəri.
Bayəzid Çələbiyə məktubƏtəni kitabün bəl riyazün münəvvərün. Lə-qəd zadəni min novrihin-nuru-fil-bəsəri. Misalün bi hüsnil ehtimami müsəvvərün əla-əltəfil-əlvahi-fi əhsənis-süvəri. Süturün kə-əflakin işarətüha'-şühubi. Xütutün kə-əc'sannin ibarətüha əz-zəhrü. Fə-fi külli nəsrin minhu kənzün minəl-müna. Və fi külli nəzmin minhü iqdün minəd-dürəri. Səhifətün imhəvət fiha fünunü'l-ma'arifi və hədiqətün unş'ət minha qüsunül-avarifi, mürəttəbətün bi təvşihis-sənayi kəl-beytü-mə'muri və müzəyyənətün bi-tərşihi'1-bədaye'i k'ər-rovzi'1-məm-turi, vərrədə vurudüha hida iqən'n-nəvaziri və həllət bibülümihə's səmmrətü fi'z-zəma'iri. Təəlləmə minha sü'ü-l amali və zalə və tərənnəmə fiha lisanü'1-hal və'lməqali Baz əbri səbzeyi-pəjmürdeyira ab dad.Növbahari xari-xüşkira güli-sirab dad.
Doqquzuncu bab. Həzrəti İmam Hüseynin Məkkədən Kərbəlaya gəldigin bəyan edərHəqqa ki, hirqəti-hekayəti-pürşikayəti-vaqieyi-Kərbəla bir atəşicigərsuzdurki, əgər bir şö’ləsinin şərhin kilki-xurşidlə mühərririkargahi- qəza səfheyi-ruyizəminə