Məhəmməd Hadi · Şeir
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Bir qaranlıq gecəydi, tutmuş idi –Vətənin, millətin səhərlərini,
Qanuni-təkamülPillə-pillə rəftə bayəd suyi-bam,*Həst cəbr budən inca təb'i-xam*
Xabgahi-mövta, ilhamati-əmvat...S.İbrahimov qardaşıma*Yol yapılmaq məqsədilə böyük kəlisanın ətrafı qazılır. Qazılan və təsviyeyi-türabiyəsi icra olunan yerlərdən isə, əbədiyyətə qarışmış olan fani insanların gəmikləri və yazılı daşları çıxır. Dünkü gün bu məzaristani-pərişandan keçdiyim zaman ənqazi-əmvat olan “ə’zayi-rəmimə” (çürük gəmiklər), bilxassə açıq qalan dişlər mənə sanki əzəməti-əbədiyyəni, ehtişami-fənanı oxuyub dururlardı. Bu əsnada bu həqiqəti-zəhrin müxəyyələmdə aşağıdakı şe’rləri yaratmışdı.
Fikrət!Ey inqilab şairi, tari-rübabının,Tə'siri olmadı nəğəmi-inqilabının –
Təraneyi-tövhidƏsarət bəndin aç, əhrarvəş bir qəsdi-bala qıl,Fəzayi-feyzi gör, kami-dilincə xoş tamaşa qıl.
İlhami-XəyyamÖmər Xəyyam ki, mədəni və dühaşünas olan millətlərin tarixində, tarixi-ədəbiyyatında xeymezəni-əzəmət və ehtişam olmuşdur, Xəyyam zindənamdır, əbədhəyatdır, cavidani bir diriliyə malikdir...Şirvanın, o şəhri-viranın, o xaki-xüsrannişanın laqeyd və laübalı şairi, şairi-əzimüşşə'ni deyir ki:
Tövsiyyeyi-mürğXitab eylər bizə bir mürğ, der: insanlar, insanlar!Nədir tutmuş cahanı nalevü əfğanlar, insanlar?!
Sevgili şagirdlərimizə ərməğanDəbistan bir baharistan, onun əzhari ürfandır,Dəbistan bir nihalistan, onun əsmari ürfandır.
Amali-vicdanNihali-eşqi-əbnayi-bəşər xatirnişanımdır,Məhəbbət meyvəsi məhsuli-nəxlistani-canımdır.
Axşam tənəzzöhləriBaharın abü həvasından istifadə üçün,Müseyrələrdə xüramidədir əhali bütün.
İstiqbalımız parlaqdırAçar firdovsi-hürriyyət, füyuzabad olar aləm,Gülər sübhi-həqiqət, mə'dələtmö'tad olar aləm,
Fədakarlıq-mərdanəlikPay dər qeydi-əsarət yaşamaqdansa əgər,Hürr ölmək belə min vüsləti-dildarə dəyər.
Maarifə dairŞükufəzari-ədəb nəfhəbəxşi-vicdandır,Ədəb çiçəklərinə gülstan--dəbistandır.
MəktəbMəktəb nə demək? Xadimi-qüdsiyyəti-millət.Məktəb nə demək? Baisi-ülviyyətü şövkət.
Cəhalətimdən şikayətVarmı bundan yuxarı uçmağa iste'dadım?Qabiliyyət pərimə zəxm vurub ustadım.
Bu da bir həqiqətAşiqi-sadiqləriz, pünhan deyil bürhanımız,Kizbdən varəstə qalmış, şükr olsun, canımız.
Şeyxlərə-işanlaraAfərin olsun sənə, ey “filusuf”i-zifünun!Pərvərişyabi-fünunun zümreyi-layə qilun.
Sofiyə-zahidəSofi! Gəl öyrən həyatın tərzini heyvandən,Dersən insanəm, fəqət bibəhrəsən ürfandən.
Mücahidi-MillətEy toxmpaşi-məzrəeyi-elmü mərifət!Oldun qəriqi-mövceyi-ənvari-məğfirət.
HalımızOlsa dəryalar mürəkkəb, səfheyi-aləm kitab,Xakdan əhli mühərrir, xamə olsa hər şəcər,
ƏqlCahanda əql misli varmı rəhbər?Bəşər danişlə oldu kampərvər.
EydiyanəGəl, ey bəhari-təcəddüd, güzər qıl İranə,Nigahi-həsrəti fırlat da bu gülüstanə.
İşıq və təzə aləmBaği-vətənə axmada mizabi-təcəddüd,Canbəxş oluyor qönçələrə abi-təcəddüd.
Əziz dostum!İki şey yarı yardan ayırar:Birisi mövtdür, biri hicran.
Əməli-müxəyyəlEy baği-əməl, açıl, bahar ol,Ey sevgili qönçə, xəndədar ol!
Fəxamətli əfəndim, pardon!Hörmətli əfəndim Molla Nəsrəddinə*Son nüsxəni aldıq, oxuyub, bildik, a Molla,
Sabirin yadigarına ithamŞairi-zindəruh*Bir taqım cahilanü naəhlan –
Əzhari-əfkarHəqiqət, ey bəşərin sərmədi ilahəsi, çıx!Görün qaranlığa batmışlara camalın açıq!
Ulduzlara doğruDəsti-təsxirində tutmuşkən bəşər dünyaları,Yerləri, mə'dənləri, heyrətfəza dəryaları,
[Şərq ilə Qərbi müqayisə]Məğribdə hikmət əhli izhari-sən'ət eylər,Şəhbali-mə'rifətlə ehrazi-rüf'ət eylər,