Məhəmməd Hadi · Şeir
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Eşitdim ölən vəqt Nuşirəvan –Öz övladına böylə qıldı bəyan:
Bir aşiqi-hürriyyətin ehtisasati-ruhiyyəsini təsvir və irae edən bir lövhədirSüyuli-qəm ediyor qəlbimi xərab mənim,Cahanda sanki nəsibimdir iktirab mənim
El-fəryadıHürriyyət ilə millət edər kəsbi-məali,Hürriyyət ilə mülkün olur qiyməti ali,
Rəhgüzari-mətbuatda bir şükufeyi-maarifSabahleyin odamdan çıxıb mətbəəyə gedirdim. Kitab çantasını ziynəti-duşi-şətarət edən bir xristian balasına rast gəldim. Bu sevimli tifli-növxanın bir ədayi-mələkanə, bir vəz'i-vicdanpəsəndanə, bir tərzidilfiribanə ilə gülşəni-ətfal olan məktəbə gedişi həqiqətən nəzəri-diqqətimi cəlb etdi. Hənuz 8-9 yaşında bulunan bu gülqönçeyi-ürfanın könlümə ilqa etdiyi hissiyyati-mə'sumaneyi-kudəkanəsi şe'r olaraq dodaqlarımdan tökülməyə başladı:Ey iktisabi-elmə şitaban olan çocuq,
Əş'ari-pərişan, yaxud solğun çiçəklərDəryadə kəfü mövceyi-cuşan pərişan,Qə'rindəki əsdafi-dürəfşan pərişan.
Rüfəqadan birinin məktubuna yazılan məhəbbətnamədirEy namə, sən ol kuyi-vəfadənmi gəlirsən?Ey peyki-bəşarət, o səmadənmi gəlirsən?
Bariqeyi-zəfər parlayır, istiqbal bizimdirHücumavər bu gün rubəhlərə bir şiri-hürriyyət,Odur Təbriz elində parlayır şəmşiri-hürriyyət,
Məhbubeyi-ruh – Mənfureyi-ruh və mükalimələriMəhbubeyi-ruhFitrətən mən sevimli bir gözələm,
Şeytani-rəcibin cənab Rəhimə xitabələriMən söylədim əvvəl sənə, ey xaliqi-adəm,Xəlq eyləmə bu adəmi, bərbad olur aləm.
Livayi-zəfərin tamaşasıÇıxanda göylərə şəhbali-e’tilayi-zəfər,Qanadlanır daha balalara səmayi-zəfər.
[Nisvanı sanma yalnız, sərdari-zihəşəmdir]Nisvanı sanma yalnız, sərdari-zihəşəmdir,Hüsnilə zizəfərdir, anilə möhtəşəmdir.
Alihati-ilhamat və həyat pərəstidələriKimdir onlar?*Cinsi-lətif qadınlar!..*
Aydınlıq bir gecədə təfəkkür dəqiqələriBir sür'əti-bərqiyyə ilə xaneyi-səyyar –Getməkdə idi... mən dəxi müstəğrəqi-əfkar,
Baharın ilhamları və ictimai rəmzlərTə'siri əyan olmadadır fəsli-baharın,Şad eyləyəcək dilləri əlhani həzarın.
Hərarətli şe'r və yaxud qızdırmalı halımda saçmalarımSəməd Mənsur qardaşıma*Gözüm bir gülməyir bu ərzi-fəryadı gören gündən,
Cövlangəhi-fikr olursa vase'Cövlangəhi-fikr olursa vase',Keyfincə qoşar xəyali-səyyar.
Ümidi-vüsali-canan, yaxud qəm yeməMahi-Kən'anın gəlir, ey piri-Kən'an, qəm yemə,Beyti-əhzanın olur bir gün gülüstan, qəm yemə.
Nizaminin övladına nəsihətiEy on dörd yaşa ermiş nuri-çeşman!Oğul! Kəsb eylə elmi-dinü əbdan.
Saqiyə bir niyazi-ricaməndanəSaqi, ələ al cami-səfabəxşi-rəvani,Lütf eylə dəmadəm bizə ol ruhi-rəvani.
Həsbhal, yaxud bizim Hadinin iztirabıHadi – nədir o?Mürəttib – Gəncədən bir kimsə göndəribdi sizə.
Mücahidi-millət Həsənbəyin ruhuna ithafTiri-bəlayə sinəsüpərdir düha’lər,Mə’ruzi-tə’neyi-hümməqadır zəka’lər.
Ədibi-şəhir Həsən Bəyin ruhuna ithafBu gündə qədrşünasan qəriqi-möhnətdir,Bu gündə çeşmi-ədəb əşkrizi-həsrətdir.
Həqiqi bir xəyal, yaxud bir lövheyi-cəmalEy kainati-fikrətimin şəmsparəsi,Bilməm üful qıldımı bəxtim sitarəsi?
Ümməhati-həyat, yaxud cinsi-lətifə bir baxış1Ana bir bağ, çiçək açar qucağı,
Ulduzlu bir gecədə müharibə tamaşası və “Şahnamə” şairi-ziiqtidarını xatırlamaqMüharibə mənzərələrindən*Uxalmış göyə yerdən əhəngi-cəng,
Acı həqiqətlər qarşısında dadlı xatirələrÇox bağırdıq ki, nisanın da böyük xidməti var,Rolu var, qulluğu var, güclü əhəmiyyəti var.
Vaxtın səsi və həyatın sözüElmin, hünərin, mə'rifətin varsa, buyur gəl,Yoxsa, bu həyat aləmində olma bir əngəl!
Zümzümati-təhəssürat, yaxud qarışıq xəyallarFikrim yaşayır mə'niyi-rə'nalər içində,Ruhum uçuyor cənnəti-ülyalər içində,
Hərbi-müsəlləs, yaxud cəngi-seahəngDəryada hərb, yerdə də hərb, asimanda hərb,Ey aləmin ilahi, nədir bunca hərbü zərb?
Ədl-zülm, yaxud bir xarabəzarın mənzərəsiNizami Gəncəvi*Hər kişi İsa kimi bəxş etsə can,