Məmməd Araz · Şeir
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Bu dünya ibrətdi, bu dünya dərsdi,İtirən uduzur,
Necə yaşadımsa...Heç nə qalmayacaq, bilirəm, heç nə;Nə şöhrət çələngi, nə şöhrət tacı.
Qoş məni dağ küləyinəTanrım, məni məndən qopar,Qoş məni dağ küləyinə.
Bu millətin dərdi-səriNəhrləri döndər belə haqqa sarı,Haqq qapısın açmır, atam, haqq açarı.
Məni ölməyə qoymurlarDostum Heydər Həsənoğluna.*Tənha çağımda yığışır,
Üç oğul anasıKənddən ayrıldığım neçə il olar,Qoy yenə dağ yeli darağım olsun.
Paslı qılıncHakimin qərarı qətidir demək!– Qanun yazdığını yazıbdır o da!
Atamın kitabıBirinci etirafAtam İnfil İbrahimova ithaf edirəm.*
Arazın nəğməsiSəndən danışıram, Araz, ay Araz,Bulan da, durul da, səsimi dinlə.
Gecə, dəniz...Bir sən, bir mən,Bir də dəniz
Babamın səsiBabamın gür səsi vardı,Babam bəzən
İstisu lövhələriGünəş elə bil ki, zirvədə yatır,Baxıb bir lövhəyə, heyran qalmışam:
Bir gün idi...Bir gün idi...ikimizin qoluna girib
Bir dağa açıq məktubBəri bax!Yaxından pis görünən
Eyfel qülləsində...Eyfel qülləsindən Parisə baxdım,Par-par parıldayan Pari, Paridir.
Səbrimdən inadıma məktubHər «səfər» qabağı mənimlə danış,Məni məşvərətçi baba bil hərdən.
Dağ yaddaşında yazıBirisini çıxartdılar uca bir yerə,Tez aşağı daş hellətdi:
İlğım məhəbbət– Könlümə ələndi payız yarpağı...Məhəbbət, nə erkən saraldı belə.
Günəşlə oynayan uşaqTofiq Bayrama*Dəniz qırağında oynayır uşaq,
Əsgər ağac əkirƏtrafı qum çölü,qum adası;
Əsgər məktubuƏsgər məktubları alıram hərdən,Məhəbbət, cəsarət, dəyanət dolu.
Vətən mükafatıHeç bir mükafatın yetmədi mənə,Bircə «sağ olun» da bəsimdi, vətən!
Başdaşımı kim öpəcək son dəfə?Başdaşımı kim öpəcək son dəfə? –Bir sən, bir də Vətən küləkləri.
Qızıl qayaNə yaxşı bu boyda qızıl deyilsən,Adicə qayasan,
Dəniz o dənizdi, sahil o sahil...Dəniz göylüyündə qalıb eləcə,Sahil qayaları elə həmindi.
Kimliyim, nəçiliyim...Qəfil düşdüm bəd taleyin kəməndinə mən,Axır dönüb bu halımla barışan oldum.
Mənim validolumBu fikir mərhum şairimiz Əhməd Cəmilə məxsusdur.*Bir dəfə səhhətini soruşanda dedi: «Nəvəm mənim validolumdur. O, bizə gələndə bütün ağrılarımı unutdurur». Bir neçə ildən sonra bu hiss mənə də doğmalaşdı. Həmin fikri yazıya çevirməyə çalışdım.*
Dostlar qazsın məzarımıGözlərimə payın yetsəGözün aydın, torpaq anam.
Məmməd Araz qayasıBu yaxınlarda aldığım oxucu məktubunda deyilir ki, «Sarıbulaq» adlanan dərəyə gedən yolun üstündə bir sal daşa «Məmməd Araz kürsüsü» adı vermişik. Kövrəldim. Onu çoban dostumun hədiyyəsi saydım. O sal daş mənə bir qaya boyda göründü. Xəyalən o qayanın görüşünə getdim.*Fərmanına, təltifinə alqış, ey çoban,
Dünya düzəlmirBöyük Mirzə Cəlilə*Ömür də tükənir, söz də tükənir,