Məmməd İsmayıl · Şeir
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Süd arxı çəkirdi Fərhad Şirinə,O nə süd arxıydı sormadın, gözəl.
Bu dənizin o başında…Burda dəniz yaxındadır,Sahili qumdan.
Kəsilməz söhbəti yarın, yoldaşınGəzsə də saçımda bəxtin əlləri,Qalsam da əlində külün külfətin.
Qoymayın dünyanı adiləşməyə...Elə, ürəklər də zirvələr kimiQalsın o əvvəlki parlaqlığında.
Kimi aldadırsanAça bilməyirik nə sırsən beləFəhləsən, kəndlisən, nazirsən belə.
Bu millətHərrac bazarında udur, uduzur,Haçandan canına hopub bu qüsur?
Bu adamBu adam Allahın bəlası imiş,Şeytanın balası imiş bu adam.
Sən kimi seçirsənNə oldu: yaxşını pisdən seçmədin?!Nə oldu: qızılı misdən seçmədin?!
Bu xalq çəpik çalmaq öyrənir hələGələcək oxucu, düşün bu vaxtı,Qışlada qışlamaz qoşun bu vaxtı.
Ağacdələn, döy qapımıYolum hərdən-hərdən kəndimizə düşür. Orda anamdan ömürlü, məndən vəfalı evimiz hələ də tək-tənha savaşlardan geri dönməyən atamı gözləyir. Qapısı bağlı yetim,tənha evimiz. Bu dəfə payız çənində gəlmişdim ata yurduna. Həyətə çatar-çatmaz bir səs eşitdim, kimsə qapımızı döyürdü...Ayaq saxladım. Elə bil gəlişimi ayların, illərin şirinli-acılı xatirələri ilə qolboyun olan evimizə kimsə xəbər verirdi. Qapıya bir az da yaxınlaşdım, bir az da... Axı bu şərin şər vaxdı, payız çən-dumanında mənim gəldiyimdən kimsə xəbər tutmamışdı. Evimizdə isə taleyin gəzavü-qədərindən başqa kimsə yaşamırdı. Bəs elə isə kimsəsiz evin qapısını döyən kim idi? Ama bu səslər insan barmaqlarının səsinə bənzəmirdi, nəsə gaibanə bir səs idi. Payız sisi bir az da seyrəlmişdi...Sən demə qayğısız ağacdələn tənha evimizin əski, çürüməkdə olan qapısını dimdikləyirdi. O, kim idi? Bəlkə anamın ruhuydu,bəlkə atamın, bəlkə vaxdın, zamanın, ya bəlkə mənim arzularımın barmaqlarıydı ani gəlişimi yetim evimizə xabər verirdi.Ya bəlkə həqiqətən yem arayan ağacdələn idi, bilmədim. Gözümdə savaşlardan acı yadigar kimi dünya üzünə səpilən evlər canlandı, bir də təkcə ağacdələnlərin döydüyü qapılar...*Yol azıbsan bu payızın çənində
Vətən seçilməzDostu bu dünyada seçib taparlarDost-düşmən seçilər, Vətən seçilməz.
Savalanda yatan igidAnası ayrılıq çağında oğluna dedi: ”Orda, Savalan dağının başında yuxuya gedəcəksən, atın da keşiyində durub səni qurtdan, quşdan qoruyacaq. O vaxt oyanacaqsan ki, qılıncın qınından sıyrılıb dəstəyi də sənə tərəf,-deməli qısas vədəsi çatıb”.İğid Savalanda hələ də yatır, on ildən bir oyanıb yenə yatır, atı da yanında gözləyir ki, vaxt-vədə çatsın, iğid oyansın… Bu əfsanənin yaşı neçədir? Bir əsirmi, onbir əsirmi? Bəlkə daha çox. Onu oxuduqca başı bəlalı xalqımızın başına gələcəkləri öncə görməsinə heyrət etməmək olmur. Başına gələcəkləri, bir yerə yox beş yerə parçalanacağını hardan bilirdi ki, mənim əzabkeş xalqım, qisasını alacaq igidini Babadağın, Şahdağın, Dəlidağın başında yox, ikiyə parçalanacaq Azərbaycanın Güneyle Quzey sərhəddində Savalanda yuxuya vermişdi? Yoxsa, gələcək faciələr gözəgörünməz ağacdələnlər kimi uzaq yarınların uzaqlığından bizə xəbərlər gətirir, qapımızı döyür,- oyanın deyir, biz eşitmirik .. Oyandıqmı? Oyanrıqmı?*Orda, Savalanda bir iğid yatır,
Bir dəfəBir dəfə toprağa tohum səpilir,Bir dəfə saralır, zəmi, bir dəfə.
Ömür sirli—soraqlıdırGətir xəyalına ilk məhəbbəti,Qapılar bağlanıb, itib açarlar.
Bir də keçməyəcək ələ bu anlarÖmrümüz günlənər, günlər aylanar,Qış yaza qovuşar, yaz da yaylanar,
Döyüş—qələbəDöyüş illərində gəldik dünyaya,Arzuya,
Sürgün yeriNə zaman bahtımızaAy doğdu, gün yeridi.
Sıx məniUzun-uzun işləkləriqışa qalan bu qarın.
Bu gecəBu gecəni yata bilsəm,Arzum başa çatarmı?
O hansı nurani qocaydı...O hansı nurani qocaydı görən,Ya elə qeyibdən gələn səs idi,
İlk dəfə gördüyüm yuxuGecə mübarək üzünüGördüm qəzavü-qədərin.
Türkün sevgisiDünyaya iğitlik doğan anadır,Yolu gündoğandan günbatanadır,
Sən Türk deyilsən?Çağırdım, özünə xoş gəlmir adın,Çağırdım, geriyə dönüb baxmadın.
İki nəfərO hansı gün idi yer işə düşdü,Taleyin kərəmi gəldi insafa.
Seni bilmiremSen neden bilirsen hansı xeyirdiVaxtsız enmeyinmi,ucalmağınmı,
İlk ümid, son məkanAyağımın altındaQar yatır xırıp-xırıp.
Müqəddəs kədərAnam Gülzarın əziz xatirəsinə*Biz dört nəfər idik.
Əbədiyyət yolçusuBu qəbristan yolu sənsiz inan ki,Qəmlı duyğularla doludur, ana.
Yaman darıxmışam səninçin,anaBəstəkar Oqtay Rəcəbov üçün*Nəfəsin üzümə dəymir nə vaxdır,
Ümitdən asılan qılınclarAğlımız təzəcə kəsirdi onda,Bir həsrət gəzirdi dərəni, düzü,