Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Yetmişəm vəslə, könül, hicranım otpuskadadır,Özüm otpuskadayam, həm xanım otpuskadadır.
Könül, əbəs yerə üzmə canınıKönül, əbəs yerə üzmə canını,Xubların əhdində olmaz vəfası.
Sonuncu dayanacaqUlduzlar oyaqdı, qəmər oyaqdı.Gecə rəngindədi hələ dan yeri,
Bu qürurlu boyun burulmazmı?Bu qürurlu boyun burulmazmı?Bu bulanıq sular durulmazmı?
Gəncə üsyanıTarix qisas aldı tarixçilərdən,yaşadı yaddaşda Gəncə üsyanı.
Balaca felyetonVilson Amerika tərəfindən Türkiyəyə səfir tə’yin edilmişdir.*Türklər əlhəq ki, minnətdardır siz həzrətə
Yol verin!Yol verin, yana durun,hamilə qadın gedir.
Düşdi könlüm dami-zülfin bəndinə təqdir ilənDüşdi könlüm dami-zülfin bəndinə təqdir ilən,Eylə kim, qurtulmağı mümkün iməs tədbir ilən.
Can candan ayrıEşqin fərağından cismim kül oldu,Əzabı hiss etməz can candan ayrı.
Kənzül-həqayiq, fəsil 10هر آن امری که فرمودت به جای آربه کعبه روی خود سوی خدا آر
Sarı köynəkCilvələnib, nə qarşımda durubsan,Canım sana qurban, ay sarı köynək!
Ərəbcə şeir 2لقد کنا حروفا عالیاتنزلنا فی سطور سافلات
A yaza könülYenə yada düşdü əhdü-peymanım,Vəsfini sinəmə a yaza könül.
Barışa bilmirəmBaxıram seyrəlir cərgələrimiz.Barışa bilmirəm bu yoxluq ilə.
Ümumvladiqafqaz camaatına açıq məktubÜmumvladiqafqaz camaatından istifsar olunur: Doğrudurmu ki, Ümumvladiqafqaz camaatı Hacı Molla İsmayıl Molla Həsənzadə Gənceyini, Hacı Məmmədsadıq Əliyev Təbrizini, Hacı Yusif Qafarov Təbrizini və bir də Mustafa Aliverdov – Əliyevi vəkil seçib də, “Molla Nəsrəddin” jurnalı barəsində bir məqalə yazıb idarəmizə göndəribdirlər. Bunlar Ümumvladiqafqaz camaatının nasıl vəkilləridir ki, birisi Gənceyi, ikinci təbrizli və dördüncüsü də nerəli olmağı məlum dəyildirsə də, müsəlmanca bisavaddır.Rica olunur ki, Ümumvladiqafqaz camaatı bu barədə idarəmizə rəsmi bir kağız göndərməklə tez cavab versinlər.
Mələkim, nədir o?Nuri-vəfamıdır nigəhindən uçan ziya?Gözlər könül açılmaq üçün gül dodağını.
Babamın səhviBabam saqqalı ağ,qaşları qalın,
Könlüm yenə bir kasə qızıl qano dönübdürKönlüm yenə bir kasə qızıl qano dönübdür,Qan olsa böylə zülmlə hər yanə dönübdür!
Şeir 143دید موری طاسک لغزندهایاز سر تحقیر، زد لبخندهای
Zirvə yoluTapdalama yolları,Yollarda az iz qalar.
Qəsidə 32به حکمِ آن که ز دل ها بُوَد به دل ها راهدلِ امیر ز سوزِ دلِ من است آگاه
Çərkəzin cavabıYanaşdı çar generalıçərkəzlərin başçısına,
Qəzəl 135آن کبوتر ز لب بام وفا شد سفریماهم از کارگه دیده نهان شد چو پری
Ya ilahi, istərəm səndən bu ənami amanaYa ilahi, istərəm səndən bu ənami mana,Edəsən həmdəm kim, ol sərvi-güləndamı mana.
El ədəbiyyatı toplaşdırılmalıdırBu yaxınlarda “Kommunist”in ədəbiyyat dərnəyində el ədəbiyyatı xüsusinda məruzə edilirdi. Burada hər şeydən əvvəl gözə çarpan bir şey vardısa, o da bugünkü iclasda nə qədər adam çox olsa da hər halda adətən Rudəki və sair böyük yazı ədibləri və ədəbiyyatı xüsusində edilən məruzələrdə böyük ciddiyyətlə iştirak edən yazıçılarımızın, ədib və şairlərimizin məclisdə görünməməsi idi.İstər-istəməz ədib və ədəbiyyatçılarımızın el ədəbiyyatımız ilə bir o qədər də hesablaşmamaları, el ədəbiyyatımıza iki saatlıq vaxt itirməyəcəyimiz kimi təsvir etmələri və daha yüksək və büləndpərvaz yazı ədəbiyyatı ilə maraqlanmaları fikri doğuyur. Halbuki, bəlli olduğu kimi, bir xalqın həyatı, onun məişət və güzəranı, ədəbi bacarıq və istedadını, bir sözlə, bütün xalq psixolojisini öyrənmək üçün ilk əvvəl onun el ədəbiyyatına müraciət edilir və edilməlidir. Ona görədir ki, bu gün Avropa elm və ədəbiyyat dünyasında da başqalarının olduğu kimi, türklərin də yazı ədəbiyyatından daha əvvəl el ədəbiyyatları toplaşdırılmışdır. Bu pək təbii və doğrudur. Çünki bir xalqın yüksək yazı ədəbiyyatı nə qədər müstəqil olursa-olsun, hər halda başqa xalqların təsirini havi oxuyur. Bir ölkədən o biri ölkəyə düşən yazılı əsərlər, kitablar öz fikir və fəlsəfələrini və ya başqa bir şəkildə qismən o biri ölkənin və xalqın ədəbiyyatına təsir etdirmiş olurlar. Təbii, buradan daha yüksək fikir və fəlsəfəyə malik olan xalq və ölkə önə kimi yeniyor və orada hökmranlıq qazanıyor. Zəif bir fəlsəfə, bir fikir, bir sənət əsəri isə daha qüvvətli bir xalqın içərisinə atılınca, təbii, əhəmiyyətsiz buraxılıyor, təbii, bu səyyar fikirlər, fəlsəfələr və sənət əsərləri olduğu kimi deyil, çox vaxt büsbütün dəyişdiriliyor. Başqa bir dona geyindirilir, çox vaxt hətta bir ölkədə ümumi şərait üzərinə tam müxalif bir cərəyan, birə əks təsir vücuda gətiriyor. Halbuki, el ədəbiyyatı belə deyildir. Bu ədəbiyyat xarici təsirdən ən az mütəəssir ola bilər. Çünki hər halda dağlar başında, sürü yanında tütək çalaraq oxuyan bir el şairi bir Sədi, bir Hüqo, bir Şekspirin təsirilə bir o qədər əlaqədar olmaz. Onun yaratdığı ədəbiyyat da əksərən yüksək yazı ədəbiyyatı olduğu kimi, həyat və fikrin müştərək fəaliyyətindən doğmuş bir şey deyil, əqli fəaliyyətin ibtidai dərəcəsində bulunan bir kütlənin coşqun və daşqın saf həyatından doğmuş bir şeydir. Buna görədir ki, bu ədəbiyyat olduqca sadə göründüyünə baxmayaraq, çox vaxt yüksək yazı ədəbiyyatından daha artıq təsir buraxıyor. Çünki bu sadə sözlər ilə səmimi bir duyğunun ifadəsidir. Bu ədəbiyyatın yaradılması üçün bəlkə də düşünülməmiş, o, acı bir təsiratın qopardığı fəryadlardan, iniltilərdən bilaixtiyar doğulmuşdur.
Sən getdinSən getdin, elə bil dünya boşaldıYaz da köçüb getdi, yeri boş qaldı,
Mirzə Yusif xana məktubMirzə Yusif xana göndərilmiş məktubun surəti**Cəlal sahibi cənabınızdan Süavi əfəndinin qəzetini mənə göndərdiyiniz üçün çox razıyam.
Şirvanlı Dostu ilə II deyişməII deyişmə**Ş i r v a n l ı D o s t u
Şairin şikayətiİştirak edənlərFüzuli
Anam yuxuma gəlmirAnam yuxuma gəlmirGörən nə günahım var?