Nehrəm normal məktəbində aparılmış yoxlamaya dair arayış

(10 və 11 dekabr 1896-cı il)*Siyahı üzrə şagirdlərin sayı – 45 nəfər.

Cəlil Məmmədquluzadə2 dəq
Bini hak irürür ise şecere

Bini hak irürür ise şecereBitürem hubbı yimişin şecere

Qazi BürhanəddinQəzəl1 dəq
Qəzəl 1873

پوشیدن نظر ز جهان عین حکمت استقطع نظر ز خلق کمال بصیرت است

Saib TəbriziQəzəl1 dəq
Rübai 331

از گردون برنتابم این بی‌آبیخون شد دل و اشک آتشی سیمابی

Xaqani Şirvani1 dəq
Qəzəl 534

من مستم و ز مستی در یار می‌گریزمزنار بسته محکم، زین نار میگریزم

Əvhədi Marağalı1 dəq
Vəh nədir ol tairi-fərxəndəbalü tizpər

Vəh nədir ol tairi-fərxəndəbalü tizpərKim, olur bir türfə ayin ilə hər dəm cilvəgər?

Məhəmməd FüzuliQəsidə3 dəq
Əzizi-mən Məşədi Tağı! (2 yanvar 1901)

Sağ və salamat İrəvan şəhərində varıq. Sənin İrəvana gəlmək məsələn barəsində Məhəmmədqulu bəy və Məşədi Qurbanəli ilə bahəm çox və bir neçə dəfə söhbət eləmişik. Təfsilatı Məşədi Qurbanəli, – bu günlərdə ki, gələcək Naxçıvana, – özü sənə deyər. Amma mən də bunu ərz edə bilərəm ki, indi ilin ortası olmaq səbəbə heç bir vəchlə mümkün olmur sənə yer eləmək. İrəvan rus-müsəlman məktəbində mümkündür, söz yox, sənə yer təyin eləmək, amma söz burasındadır ki, indi bu saat yer yoxdur və əgər sənə zor ilə yer eləməyə dursaq, lazımdır ki, bais olmaq müəllimlərin birisinin xaric olmağına. Odur ki, məsləhət belə görüldü ki, hələlikdə sən orada öz işinə məşğul olasan və səbr eləyəsən, çünki Allah səbr eləyənləri dost tutur və səbr fərəclərin müftahıdır.Dəxi nə yazım?

Cəlil Məmmədquluzadə1 dəq
Meğer nev-rûz gelmişdür musavver

Meğer nev-rûz gelmişdür musavverKi olmışdur cihân yine münevver

Qazi BürhanəddinQəzəl1 dəq
Qəzəl 1891

پیش کسی که درد به درمان برابرستهر خنده ای به زخم نمایان برابرست

Saib TəbriziQəzəl2 dəq
Rübai 336

هر نیمه شبم تبم مرتب بینیناخن چو فلک، عرق چو کوکب بینی

Xaqani Şirvani1 dəq
Qəzəl 536

سخن بگوی چو من در سخن نمی‌باشمکه در حضور تو با خویشتن نمی‌باشم

Əvhədi Marağalı1 dəq
Məgər qılır rəqəmi-vəsfi-xətti-yar qələm

Məgər qılır rəqəmi-vəsfi-xətti-yar qələmKi, xətti-yar kimi oldu mişkbar qələm.

Məhəmməd FüzuliQəsidə4 dəq
Qardaşım Qurbanəli! (İrəvan. Fi 22 mahi-mart 1902)

Kağızın vüsul oldu. Upravleniyadan rasçotu və talonu alıb, xəzinədən yüz otuz bir manat altmış üç qəpik aldım. Lazım gəldi xəzinədən pul almaqdan ötrü bir vəkilnamə də yazdırmaq və bu vəkilnaməyə həştad beş qəpik xərcim çıxdı və dünən Kərbəlayı Məhəmməd ağaya yüz otuz manat yetmiş səkkiz qəpik (130 r. 78 k. ) verdim və şalların satılmağı barəsində soruşdum. Belə məlum oldu ki, hələ satılmayıblar və mən öz tərəfimdən təvəqqe elədim sənin Xanzadov ilə olan hesabını qurtarsın və Kərbəlayı Məhəmmədağa söz verdi qurtarsın. Mən irəlicə Naxçıvanda olanda xalqdan eşidirdim ki, sən podratda qazandığını qoyursan alış-verişin ziyanına. İndi yadıma düşür haman sözlər və mən özüm də istəyirəm bu rəyə şərik olam.Sən mənə yazırsan ki, teleqrafı alan kimi mənim ağama aparıb iyirmi manat verdin. Mən bilmirəm bu barədə sənə nə deyim. Deyim əgər “çox razıyam”, bu həmişə eşitdiyimiz sözdür, adəti sözdür. Hamısından yaxşı burada mən bir neçə nöqtə qoyum...

Cəlil Məmmədquluzadə4 dəq
Cihânda hûbları gördük vefâsı yoh nidelüm

Cihânda hûbları gördük vefâsı yoh nidelümGönüli hasta kılur ol şifâsı yoh nidelüm

Qazi BürhanəddinQəzəl1 dəq
Qəzəl 1965

آتش به مغزم از می احمر گرفته استاین پنبه از فروغ گهر درگرفته است

Saib TəbriziQəzəl2 dəq
Rübai 342

از شهر تو رفت خواهم ای شهرآرایجان را به وداع کوتهی رو بنمای

Xaqani Şirvani1 dəq
Qəzəl 537

عیب من نیست که در عشق تو تیمار کشمبار بر گردن من چون تو نهی بار کشم

Əvhədi Marağalı1 dəq
Nə lütfdür yenə kim, buldu səbzədən gülzar?

Nə lütfdür yenə kim, buldu səbzədən gülzar?Nə feyzdir yenə kim, saldı bağa badi-bahar?

Məhəmməd FüzuliQəsidə2 dəq
Redaksiyaya məktub (13 avqust 1905, № 165)

Təşəkkür edirəm cəmi o şəxslərə ki, Azərbaycan dilində qəzet nəşrinə icazə almağım münasibətilə mənə təbrik göndəriblər və özümə borc bilirəm ərz edəm ki, bəzi səbəblərə görə, mənə verilmiş hüquqdan əl çəkib, avqustun 11-də bu barədə rəsmi məlumat təqdim etmişəm.Cəlil Məmmədquluzadə*

Cəlil Məmmədquluzadə1 dəq
Cefâsını çekerem ben vefâyiçün öl ürem

Cefâsını çekerem ben vefâyiçün öl üremBu derd odına yanıp kîmyâyiçün ölürem

Qazi BürhanəddinQəzəl1 dəq
Qəzəl 1978

خال تو ریشه در شکرستان دوانده استاز خط سبز، شهپر طوطی رسانده است

Saib TəbriziQəzəl1 dəq
Qitə 1

مرا شاه بالایِ خواجه نشانده استاز آن خواجه آزرده برخاست از جا

Xaqani Şirvani2 dəq
Qəzəl 538

یارب، تو حاضری که ز دستش چه میکشم؟وز عشوه‌های نرگس مستش چه میکشم؟

Əvhədi Marağalı1 dəq
Qıldı dəf’i-qəm dili-üşşaqdən zövqi-bahar

Qıldı dəf’i-qəm dili-üşşaqdən zövqi-bahar,Ah kim, göstərdi eşq əhlinə dövran hicri-yar.

Məhəmməd FüzuliQəsidə3 dəq
Redaksiyaya məktub (24 avqust 1905, № 173)

21 avqust tarixli “Novoye obrazovaniye”də belə bir məlumat çap olunmuşdu ki, guya Zaqafqaziya şeyxülislamı və müftisi Y.D.Aspisovaya Tiflisdə müsəlman qızları üçün məktəb açmağa icazə verməyi qeyri-mümkün hesab etmişlər. Mən bu məktubun taleyi ilə yaxından maraqlandım və təhsil dairəsinin cənab popeçitelinin dəftərxanasından bu barədə dürüst məlumat alıb öyrəndim ki, istər şeyxülislam, istərsə də müfti nəzərdə tutulan məktəbdə şəriət və Azərbaycan dilinin keçirilməsi haqqında cənab popeçitelin sorğusuna verdikləri cavabda ancaq cənab dairə popeçitelindən bu məktuba icazə verilməsi məsələsini həmin fənlərə aid proqram müvafiq komissiyalarda tam işlənib qurtarıncaya qədər təxirə salmağı xahiş etmişlər. Onların göstərilən məktuba icazə verməyə razı olmadıqları haqqında isə heç söhbət də getmir.C.Məmmədquluzadə*

Cəlil Məmmədquluzadə1 dəq
Ârif kaçan bile bu cihân içre vâsılı

Ârif kaçan bile bu cihân içre vâsılıŞundan ki yâr yolma yile vire hâsılı

Qazi BürhanəddinQəzəl1 dəq
Qəzəl 1994

Bizə bu eşq qəmindən də böyük, söylə, nə var?Mənim ümman qəmimə kim deyir ümmana sığar?

Saib TəbriziQəzəl1 dəq
Qitə 6

کبوتر حرم آمد ز کعبهٔ سعدابشاره داد چو دلالهٔ عروس سبا

Xaqani Şirvani1 dəq
Qəzəl 540

عشقت چو ستم کرد و جفا بر تن و توشماز ناله و زاری نتوان کرد خموشم

Əvhədi Marağalı1 dəq
Qəd ənarəl-eşqə-lil-üşşaqi minhacəl-hüda

Qəd ənarəl-eşqə-lil-üşşaqi minhacəl hüda!Saliki-rahi-həqiqət eşqə eylər iqtida.

Məhəmməd FüzuliQəzəl1 dəq