Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
(10 və 11 dekabr 1896-cı il)*Siyahı üzrə şagirdlərin sayı – 45 nəfər.
Bini hak irürür ise şecereBini hak irürür ise şecereBitürem hubbı yimişin şecere
Qəzəl 1873پوشیدن نظر ز جهان عین حکمت استقطع نظر ز خلق کمال بصیرت است
Rübai 331از گردون برنتابم این بیآبیخون شد دل و اشک آتشی سیمابی
Qəzəl 534من مستم و ز مستی در یار میگریزمزنار بسته محکم، زین نار میگریزم
Vəh nədir ol tairi-fərxəndəbalü tizpərVəh nədir ol tairi-fərxəndəbalü tizpərKim, olur bir türfə ayin ilə hər dəm cilvəgər?
Əzizi-mən Məşədi Tağı! (2 yanvar 1901)Sağ və salamat İrəvan şəhərində varıq. Sənin İrəvana gəlmək məsələn barəsində Məhəmmədqulu bəy və Məşədi Qurbanəli ilə bahəm çox və bir neçə dəfə söhbət eləmişik. Təfsilatı Məşədi Qurbanəli, – bu günlərdə ki, gələcək Naxçıvana, – özü sənə deyər. Amma mən də bunu ərz edə bilərəm ki, indi ilin ortası olmaq səbəbə heç bir vəchlə mümkün olmur sənə yer eləmək. İrəvan rus-müsəlman məktəbində mümkündür, söz yox, sənə yer təyin eləmək, amma söz burasındadır ki, indi bu saat yer yoxdur və əgər sənə zor ilə yer eləməyə dursaq, lazımdır ki, bais olmaq müəllimlərin birisinin xaric olmağına. Odur ki, məsləhət belə görüldü ki, hələlikdə sən orada öz işinə məşğul olasan və səbr eləyəsən, çünki Allah səbr eləyənləri dost tutur və səbr fərəclərin müftahıdır.Dəxi nə yazım?
Meğer nev-rûz gelmişdür musavverMeğer nev-rûz gelmişdür musavverKi olmışdur cihân yine münevver
Qəzəl 1891پیش کسی که درد به درمان برابرستهر خنده ای به زخم نمایان برابرست
Rübai 336هر نیمه شبم تبم مرتب بینیناخن چو فلک، عرق چو کوکب بینی
Qəzəl 536سخن بگوی چو من در سخن نمیباشمکه در حضور تو با خویشتن نمیباشم
Məgər qılır rəqəmi-vəsfi-xətti-yar qələmMəgər qılır rəqəmi-vəsfi-xətti-yar qələmKi, xətti-yar kimi oldu mişkbar qələm.
Qardaşım Qurbanəli! (İrəvan. Fi 22 mahi-mart 1902)Kağızın vüsul oldu. Upravleniyadan rasçotu və talonu alıb, xəzinədən yüz otuz bir manat altmış üç qəpik aldım. Lazım gəldi xəzinədən pul almaqdan ötrü bir vəkilnamə də yazdırmaq və bu vəkilnaməyə həştad beş qəpik xərcim çıxdı və dünən Kərbəlayı Məhəmməd ağaya yüz otuz manat yetmiş səkkiz qəpik (130 r. 78 k. ) verdim və şalların satılmağı barəsində soruşdum. Belə məlum oldu ki, hələ satılmayıblar və mən öz tərəfimdən təvəqqe elədim sənin Xanzadov ilə olan hesabını qurtarsın və Kərbəlayı Məhəmmədağa söz verdi qurtarsın. Mən irəlicə Naxçıvanda olanda xalqdan eşidirdim ki, sən podratda qazandığını qoyursan alış-verişin ziyanına. İndi yadıma düşür haman sözlər və mən özüm də istəyirəm bu rəyə şərik olam.Sən mənə yazırsan ki, teleqrafı alan kimi mənim ağama aparıb iyirmi manat verdin. Mən bilmirəm bu barədə sənə nə deyim. Deyim əgər “çox razıyam”, bu həmişə eşitdiyimiz sözdür, adəti sözdür. Hamısından yaxşı burada mən bir neçə nöqtə qoyum...
Cihânda hûbları gördük vefâsı yoh nidelümCihânda hûbları gördük vefâsı yoh nidelümGönüli hasta kılur ol şifâsı yoh nidelüm
Qəzəl 1965آتش به مغزم از می احمر گرفته استاین پنبه از فروغ گهر درگرفته است
Rübai 342از شهر تو رفت خواهم ای شهرآرایجان را به وداع کوتهی رو بنمای
Qəzəl 537عیب من نیست که در عشق تو تیمار کشمبار بر گردن من چون تو نهی بار کشم
Nə lütfdür yenə kim, buldu səbzədən gülzar?Nə lütfdür yenə kim, buldu səbzədən gülzar?Nə feyzdir yenə kim, saldı bağa badi-bahar?
Redaksiyaya məktub (13 avqust 1905, № 165)Təşəkkür edirəm cəmi o şəxslərə ki, Azərbaycan dilində qəzet nəşrinə icazə almağım münasibətilə mənə təbrik göndəriblər və özümə borc bilirəm ərz edəm ki, bəzi səbəblərə görə, mənə verilmiş hüquqdan əl çəkib, avqustun 11-də bu barədə rəsmi məlumat təqdim etmişəm.Cəlil Məmmədquluzadə*
Cefâsını çekerem ben vefâyiçün öl üremCefâsını çekerem ben vefâyiçün öl üremBu derd odına yanıp kîmyâyiçün ölürem
Qəzəl 1978خال تو ریشه در شکرستان دوانده استاز خط سبز، شهپر طوطی رسانده است
Qitə 1مرا شاه بالایِ خواجه نشانده استاز آن خواجه آزرده برخاست از جا
Qəzəl 538یارب، تو حاضری که ز دستش چه میکشم؟وز عشوههای نرگس مستش چه میکشم؟
Qıldı dəf’i-qəm dili-üşşaqdən zövqi-baharQıldı dəf’i-qəm dili-üşşaqdən zövqi-bahar,Ah kim, göstərdi eşq əhlinə dövran hicri-yar.
Redaksiyaya məktub (24 avqust 1905, № 173)21 avqust tarixli “Novoye obrazovaniye”də belə bir məlumat çap olunmuşdu ki, guya Zaqafqaziya şeyxülislamı və müftisi Y.D.Aspisovaya Tiflisdə müsəlman qızları üçün məktəb açmağa icazə verməyi qeyri-mümkün hesab etmişlər. Mən bu məktubun taleyi ilə yaxından maraqlandım və təhsil dairəsinin cənab popeçitelinin dəftərxanasından bu barədə dürüst məlumat alıb öyrəndim ki, istər şeyxülislam, istərsə də müfti nəzərdə tutulan məktəbdə şəriət və Azərbaycan dilinin keçirilməsi haqqında cənab popeçitelin sorğusuna verdikləri cavabda ancaq cənab dairə popeçitelindən bu məktuba icazə verilməsi məsələsini həmin fənlərə aid proqram müvafiq komissiyalarda tam işlənib qurtarıncaya qədər təxirə salmağı xahiş etmişlər. Onların göstərilən məktuba icazə verməyə razı olmadıqları haqqında isə heç söhbət də getmir.C.Məmmədquluzadə*
Ârif kaçan bile bu cihân içre vâsılıÂrif kaçan bile bu cihân içre vâsılıŞundan ki yâr yolma yile vire hâsılı
Qəzəl 1994Bizə bu eşq qəmindən də böyük, söylə, nə var?Mənim ümman qəmimə kim deyir ümmana sığar?
Qitə 6کبوتر حرم آمد ز کعبهٔ سعدابشاره داد چو دلالهٔ عروس سبا
Qəzəl 540عشقت چو ستم کرد و جفا بر تن و توشماز ناله و زاری نتوان کرد خموشم
Qəd ənarəl-eşqə-lil-üşşaqi minhacəl-hüdaQəd ənarəl-eşqə-lil-üşşaqi minhacəl hüda!Saliki-rahi-həqiqət eşqə eylər iqtida.