Gəlib gedib

Ovçuyam, yolunda gəzirəm naşı,Neçə belə dağlar, düz gəlib gedib.

Novrəs İman1 dəq
Yuxun şirin olsun sənin…

Sən gör harda, mən gör harda,Dərd soldurdu, gülüm, səni…

Cabir Novruz1 dəq
Bənövşə

Oxşadım, yalvardım, dedim, danışdım,Bir ani həsrətdən yanıb alışdım,

Həkimə Billuri1 dəq
Meydan başına

Qıratım kişnəyib girər,Atılar meydan başına.

Xalq ədəbiyyatı1 dəq
Lalələrin bağrı yandı...

Yol üstündə gəlin söyüd boylandı,Hörükləri qızıl zərə boyandı.

Mədinə Gülgün19781 dəq
Birinci hissə, 4

Ay doğandan sonra ulduzlar solğunlaşıb titrəşdi. Asta, olduqca mülayim bir bahar küləyi əsdi. Şamxalın burnunu çəmən çiçəklərinin qoxusu qıcıqlandırdı.Çərkəzin xorultusu mışıltıya çevrilmişdi. Şamxal qibtə ilə ona baxırdı. Ay doğanda onu oyatmalı olduğunu belə unutmuşdu.

İsmayıl Şıxlı19576 dəq
№ 3702

Birdən titrər, çırpınar,Üşüyər xəstə kimi.

Əli Kərim2 dəq
Sən mənim, mən sənin!

Qara gözün aldı canım,Aldı canım,

Zeynal Cabbarzadə1 dəq
Vəzirin tədbir ilə təhlükədən xilas olması

Vəzir evə donən kimi, bir guşədə tək qaldı,Bu bəladan cıxış yolu axtarıb fikrə daldı.

Abbasqulu ağa Bakıxanov18284 dəq
Məhtaban 4

Məhtaban naçar qaldı. Qocanın səssiz-səmirsiz için-için ağlamağı onun ağ, yumşaq saqqalından göz yaşlarının süzələnməyi qızı çaşdırdı. Məhtaban bilmədi bu nə deməkdir? Oğlan övladı, xan mal-mülkünə varis, Məhtabanın xanzadə anası olması – hamısı, hamısı ona yuxu kimi gəlir. Pəhləvan Məhəmmədin bikəs qızında, heç bir sevinc doğurmurdu. Ancaq qoca xanın pərişanlığı nə isə, qızın ürəyində tərəhhüm hisslərini, tərpədirdi... Bu hisslər heç də məhəbbətdən nəşət etmirdi. Bu hisslər cavan qızın babası yerində bir qocaya qarşı yazıqlıq hissləri idi. Qocanın hədsiz təlaşı getdikcə qəribə görünürdü. Axı, qoca xan niyə bunca təlaşa düşsün, niyə öz bəzəkli imarətini yetim qıza göstərsin, ondan öz saf məhəbbətinin meyvəsi ola bilən övlad, oğul varisi istəsin?! Gör bu zəhrimar qocalıq xanı necə də çaşdırıbdır!Ölüb-getmək, bu qədər mülki-dövləti öz köhnə yağısının övladına qoymaq, xanın beynin necə də yerindən oynadıbdır! Bu hiss Məhtabanın həvəsinə düşən xana doğrudan da güc gəlirdi! Elə güc gəlirdi ki, qocaya aman-iman vermir, Məhtabanın gözəlliyi ilə birlikdə onun qoca beyninə hakim kəsilirdi. Əgər qoca yıxılıb ölsə, oğul varisi olmayan xanın bütün əmlakı qız varisinə, düşmən sicillisindən olan nəvələrinə qalacaq, bir qədərdən nəvələr də ana-babalarını unudacaq, xanın mal-mülkü düşmən mal-mülkünə qarışacaq, Məmalik ad-sanı itəcəkdir... Pəhləvan Məhəmmədin bikəs qızı olmasın, lap üstü unlu bir dəyirmançı qızı olsun, xana varis gərək idi – oğlan varisi!.. Elə oğlan varisi ki, xanın yurdculu olsun, onun öz sicillisini daşısın, dədə-baba düşməninə dəri diddirməsin... Bu varis gərək Məmalik xanın cavanlığından da tikanlı, kəsərli, ötkəm olsun, düşmənə bac verməyən qədim xanlıq ocağının tüstüsünü Savalana doğru dik çıxarsın, nəinki atasının mülkünü, malını əlində saxlasın, hətta bu mal-mülkün üstünə də gəlsin, böyük hökmran olsun.

Süleyman Rəhimov8 dəq
Yurd mahnısı

Bir yerdə savaş qopsa da,Bir yerdə barışdı.

Həbib Sahir1 dəq
Valinin çeşmi çırağı, vəh nə türfə can imiş

Valinin çeşmi-çırağı, vəh nə türfə can imiş,Külli-Gürcüstanın üstə sayeyi-sübhan imiş,

Molla Pənah Vaqif1 dəq
Üçüncü məclis

Əhvalat vaqe olur həmin otaqda. Zinyət xanım və Güldəstə şəkillərə baxırlar.*Kərbəlayı Rəcəb** (daxil olub). Balaqardaş zalım oğlu naqafil anbardan çıxdı, ürəyim qopdu... Gözləri qudurmuş it gözünə oxşayır... Dedi: get Kərbəlayı, gəlirəm bu saat sizin canınıza...

Nəcəf bəy Vəzirov8 dəq
Ay işığında

Mən səni gördümay işığında.

Zeynal Xəlil19551 dəq
Mənim İncim

Nə İrandan, nə Hinddən, nə Əfqandan, nə Çindən,Mən bir inci tapmışdım Qafqasların içindən,

Almas İldırım1 dəq
Ağahüseyn "Arif" təxəllüs

Məhəmməd ağa Müctəhidzadə[nin] "Riyazül-aşiqin" ünvanı ilə tərtib etdiyi "Təzkirətüş-şüəra"sında verdiyi məlumata görə, Arif Molla Pənah dövrünün şüərasındandır.Nişatın və Ağaməsih Şirvaninin müasiri imiş. Əsli və nəsəbi İrana mütəəlliqdir. Təvəllüd edib Təbrizdə, sonraları Qafqaziya torpağına hicrət edib və Şuşa şəhərini məhəlli-iqamət etmişdir. Çox arif, danişmənd və bəzi elmlərə dara bir şəxs imiş. Təbii şeriyyəsi dəxi var imiş.

Firidun bəy Köçərli19252 dəq
Yar gəldi

Dərdli könlün məlul çağı,Budu, yar gəldi, yar gəldi!

Aşıq Abbas Tufarqanlı1 dəq
Ey Məmdəli, bu növi ki, İrandan əkildin

Ey Məmdəli, bu növi ki, İrandan ekildin,Doydun, bilirem, axır özün candan, əkİidin.

Əliqulu Qəmküsar2 dəq
Babamın ulduzları

Babam deyərdi ki, göyün üzündəHər kəsin özünün bir ulduzu var.

Balaş Azəroğlu19762 dəq
İkinci şəkil

Səhnə dəmirci dükanını göstərir. Əli körük basır. Teymur ilə Aslan dəmir döyürlər.*Teymur**. Oğlum, körüyü bas. Yoqsa yorulmusan?

Süleyman Sani Axundov2 dəq
Aya zəmindi

Kamil ovçu durub ov bərəsində,Qorxuram ovlaqdan ay azam indi.

Usta Abdulla1 dəq
Ha mayıl oldu

Yatmışdım, üstümə gəldi bir pəri,Yenə yar sevdası ha mayıl oldu.

Xəstə Qasım1 dəq
Bu sevdaya düşən günü ölmüşəm

Sevib sevdasına yandığım gözəl,Bu sevdaya düşən günü ölmüşəm.

Aşıq Heydər1 dəq
Məzlum ən böyük zalimdir

Dünən Şəkidən, möhtərəm yoldaşımdan aldığım məktub pərişan ürəyimi bir qat daha pərişan etdi. Məni pərişan edən yalnız hökumətin zülmü deyil, o zülmə, o həqarətə boyun əyən camaat halətidir.Şəkinin birinci üsuli-cədidə məscid məktəbi hamıya məlum olsun gərək. Bu məktəb camaatın ixtiyarında, camaatın həmiyyətilə bir neçə il gözəl davam etdi. Faydalı səmərələr verdi. Bir az sonra hər nədənsə camaatın bəziləri yanlış bir fikrə düşdülər: məktəbi, o millət ocağını və istiqbal ümidgahını hökumətin ixtiyarına, xasiyyətləri məlum bir para qulluqçuların əlinə verməyə çalışdılar. Biçarələr elə güman edirdilər ki, hökumət idarəsi bizə camaat idarəsindən daha nəfli olacaqdır. Binəvalar elə xəyal edirdilər ki, hökumət bizə gerçəkdən atalıq edib, bizim dərdimizə qalacaqdır. Halbuki yazıqlar daha ondan bixəbər idilər ki, öz ixtiyarlarını, öz haqlarını öz əllərilə bir para zalımların, rəhmsizlərin pəncələrinə verib, məktəbi bünövrəsindən yıxmağa özləri səbəb olurdular.

Ömər Faiq Nemanzadə19064 dəq
Azərbaycan XII əsrdə

XII əsr** böyük Səlcuq imperiyasının süqut dövrünə təsadüf edir. Məlikşahdan sonrakı vərəsəlik qovğaları üzündən tənəzzül edən böyük səltənət yerli əmirliklər və atabəyliklərə parçalanmışdı. Məhz bu dövrdə islam Şərqi qərbdən xaçpərəstlərin, şərqdən isə bütpərəst monqolların basqınlarına məruz qalmış, əsrlik mədəniyyət süquta üz qoymuşdu.Bu qarışıqlıq və səbatsızlıq dövründə Anadoludakı Konya sultanlığı kimi, Şirvan şahlığı ilə Azərbaycan nisbi əmin-amanlıqda olmuş, Şərq islam mədəniyyətinin, xüsusən klassik İran ədəbiyyatının mühüm sığınacağına çevrilmişdir.

Məhəmməd Əmin Rəsulzadə19497 dəq
Qəzəl: Onun qəddin nihali-ömri-cavidana bənzətdim

Onun qəddin nihali-ömri-cavidana bənzətdim,Sözün abi-həyatə, ləli-nabın cana bənzətdim

Qövsi Təbrizi1 dəq
İbrahim bəyin işinin sonu və təəssübkeşliyinin nəticəsi, 8

Mirzə Abbasdan bu adamın kim olduğunu soruşdum.Dedi:

Zeynalabdin Marağayi14 dəq
Qəzəl 2206

Fələyin çərxi hələ dövrə vurar,Başımız üstə onun aynası var.

Saib TəbriziQəzəl1 dəq
Qəzəl 354

Niyə söz açım könüldən sənə, məhrəmim deyilsən,Qəmimi duyanmasan da, yanıram sənin qəmindən.

Xaqani Şirvani1 dəq
Rübai 87

Zahirdə talibik məşuqəyə biz,Batində bu yolda yoxdur zövqimiz.

Məhəmməd FüzuliRübai1 dəq