II fəsil, 3

Qapının ağzında domuşuqlu oturan uşaq Kəsəmənlini görən kimi ayağa durdu və hörmətlə ona salam verdi. Kabı kişi bu üstü-başı cırıq uşağın mərifətinə heyran qaldı. Ayaq saxlayıb onun tükü tökülmüş papağına, çiyinləri yamaqlı köynəyinə və didik-didik olmuş şalvarına baxdı. Uşağın ayağındakı çarığın burnu deşilmişdi. Çirkli corabı görünürdü. Amma özünü əkə-bükə kişi kimi aparırdı.– Kimi istəyirsən, bala?

İsmayıl Şıxlı19954 dəq
Məni bağışlayın...

Dolduqca insan yaşa,Keçdikcə illər, aylar,

Zeynal Cabbarzadə6 dəq
Saraldı Günəşin üzu bu səhər

Saraldı Günəşin üzu bu səhər,Məhtabım boyuyla sərvi xar edər.

Abbasqulu ağa BakıxanovRübai1 dəq
III

Çoxdan bəri qapı ağzında dayanıb oğlunun yolunu intizarla gözləyən Xatun Mehmanı evə buraxıb:– Oğlum, şəhadətnaməni aldınmı? – deyə soruşdu.

Süleyman Rəhimov19442 dəq
Şairlərdən seçmələr, 8

هاتفینروی رو گشاده بر سر کوی تا نگردد نقاب رویت موی

Zeynalabdin Marağayi10 dəq
Son gecə

Ay işığı öpür suları... Sular,Soyuq bir gülüşlə uzaqlaşırlar.

Həbib Sahir1 dəq
Sevdayi-saçın, keçsə yüz il, sərdən üzülməz

Sevdayi-saçın, keçsə yüz il, sərdən üzülməz,Can riştəsi geysuyi-sitəmkərdən üzülməz,

Molla Pənah Vaqif1 dəq
Balaca mütəfərriqələr 37

– Ağa Dərviş! İran viran olub?!Səni görüm sual sahibi, evin tar-mar olsun. Balam, nə üçün mənim naxoşluğumu təzələndirdin?.. Zəf, əsəb naxoşluğu canımı alıb, gecə-gündüz, vaxtbivaxt şeytanlar ətrafımı tutub. Biri çağırır: “İsfahan məra bəsəst”. Birisi deyir: “Ağa Dərviş, mütrüblərə bir tamaşa et”. Həyasız... nifrət edirik. Dilim gəlmir ərz edim... Deyir: “Ağa Dərviş, mərmər sərvincik... Tfu, məlun rəxti-xabdan çıxıb qaçıram dəniz kənarına. Bir kimsə yox, dəli-divanə, bilməm hara gedim. Cin və şəyatin məndən əl çəkmirlər...” Biri qolumdan dartıb hökm edir: “Bax, ağa Dərviş, bu divar altında zərd, zəif, lüt-üryan, başları altında palan yatanlara”.

Nəcəf bəy Vəzirov19081 dəq
Iıı şəkil

Yenə də saray. Sarayda bir otaq. Hicran pəncərə önündə dayanıb göylərə uçan ağ buludlara baxır. Asta-asta oxuyur. Səhərdir.*Hicran**

Zeynal Xəlil4 dəq
Mənmi?

Sormayın kimlərdənəm, haralıyam, a dostlar,Könüldən fırtınalı, boralıyam, a dostlar,

Almas İldırım1 dəq
Ağabağır

Yusif Qarabağinin məcmuəsində Ağabağır ismində bir şairin əsərlərindən nümunə olaraq bir müəşşər-tərcibənd dərc olunmuşdur. Bu kəlamda bahar fəslinin əlamətlərini şair tədriclə zikr edib, güldən, bülbüldən və yasəmən, sünbüldən söz açıb, axırda təəssüflə fəryad edib deyir ki, heyif deyilmi ki, belə gözəl çağda baş qala torpaqda:Bir belə mövsümdə, bahar çağdə

Firidun bəy Köçərli19251 dəq
Gecə-gündüz qan ağlaram

Gecə-gündüz qan ağlaram,Mənimki ah-zarınandı.

Aşıq Abbas Tufarqanlı1 dəq
Əcnəbi balda, qonaqlıqda, klubda həmə vaxt

Əcnəbi balda, qonaqlıqda, klubda hemə vaxtÇalışır nazü nəzakətlə aparsın Özünü.

Əliqulu Qəmküsar1 dəq
Bu axşam

Bu axşam üzü qırçın-qırçın,Qumaş kimidir Xəzər.

Balaş Azəroğlu2 dəq
Getdi

Necə qəhrəmanlar gəldi dünyaya,Köç vaxtı yetişdi, tez oldu getdi.

Xəstə Qasım1 dəq
Aşıq Nəsiblə Aşıq Heydərin deyişməsi (2)

Aşıq Heydər:Yahu-yahu deyən kəslər ucadadı, ay Nəsib,

Aşıq Heydər2 dəq
Qəbahət sizdə və bizdə

“İrşad”ın 112-ci nömrəsində “Hadi” imzası ilə en bəsirətli bir alimimiz tərəfindən yazılan məqaləni diqqətlə oxudum. Məqalənin ibtidası xeyli bəsirət və həqiqətnümadır, fəna filillah bir alimi-rəbanın ürəyindən qopan avazi-qüdsi və ruhanidir. Çox az alim tərəfindən izhar edilə bilən mütəvazehanə, lakin alicənabanə, doğrudan hadi-yanə etiraflardır. Bu zamanda çox nadir eşidilən münsifanə, fəzlanə, xudapəsəndanə kəlimatdır. Cənabi həqq belə həqiqət bin, şikəsteyi-nəfs, fədakarani-millət fazilləri öz elmi-hürriyyəti ilə aramızda artıq eləsin.Fəzilətli cənab Hadi əfəndi həzrətlərinin məqalələri ümumiyyətlə, gözəl yazılmışdır. Ancaq məqalələrin axırlarını eyni ilə qəbul etməkdə fikir və vicdanıma nə qədər dedim ki, “hər nə yazılmış isə çox əla, sənin xoşuna gəlmirsə, gəlməsin. Bəlkə həqiqət elədir. Hər sözü çəkib uzadıb peşindən düşmək “hüsn-zənnin” xilafıdır. Xüsusilə bu cür fazil rəbbatnilərin qabağında dinmək sənin həddin deyil…” Lakin nə çarə ki, belə zəif sözlər ilə məhkəmeyi-vicdanımı aldadıb rahat ola bilmədim. Zira hər yandan müddəi qüvvələr vicdanımın üstünə tökülüb dedilər: “Nədən öz fikrini, doğru zənn etdiyin sözü açıq deməyəsən? Bu nə yaman adətdir ki, alim Hadiləri də müdara və yalançılıq ilə aldadasan? Halbuki bilmədiyini öyrənmək eyib deyil, bəlkə fəzilətdir…” İştə bu tövr bir mühakimə ilə vicdanıma məğlub olub aşağıdakı fikri-qasiranəmi ərzə cəsarət eləyirəm:

Ömər Faiq Nemanzadə19066 dəq
Pərakəndə şeir 155

ما را بهشت نقد، تماشای دلبرستعمر دوباره سایه بالای دلبرست

Saib Təbrizi1 dəq
Rübai 211

Hanı ürəyimin dərmanı zəhər?Hanı həyatıma son qoyan xəncər?

Xaqani Şirvani1 dəq
Qəzəl 205

Ey üzün gülşəni gülzari-cahandan rəna.Nə qədər var güli-rəna üzün ondan rəna.

Məhəmməd FüzuliQəzəl1 dəq
Cami-Cəm, fəsil 3

Tərslik etmirsənsə, Əvhədi, dayanLazım olmayanı istəmə ondan.

Əvhədi MarağalıMəsnəvi2 dəq
Mükafat

Hər bir zəhmətin axırı mükafatdır ki, zəhmət çəkənə verilər.Türk tənqid-təbliğ teatrosunun da zəhmətkeş müdirlərinə layiqincə mükafat verildi. Bu da ibarətdir ondan ki, bu ilin teatr mövsümü axıra çatan vaxtlarda teatrın maliyyə işlərini diqqəti-tam ilə bir neçə həftənin müddətində təftiş və təhqiqdən, uzun-uzadı sualcavabdan keçirtdilər ki, görsünlər hər bir şey yerbəyerdir. Rəsmi surətdə xəbər verildi ki, türk təbliğ-tənqid teatrosu işlərində heç bir nöqsan və xəyanət müşahidə olunmayıb.

Cəlil Məmmədquluzadə1 dəq
Vardı sanemâ gönlüm gözlerüne derd uma

Vardı sanemâ gönlüm gözlerüne derd umaDermân yine hem oldur gönüldeki derdüme

Qazi BürhanəddinQəzəl1 dəq
Şərəfnamə, fəsil 40

Saqi, ver ərinmiş o saf qızıldan,Qırmızı kükürdü odur doğuran.

Nizami GəncəviMəsnəvi10 dəq
Bağdad və Həmədan üzərinə

Ziyafətdən on gün keçirdi. Aranın hər tərəfindən Gəncə altına yığılmış ordu hərəkət edəcəkdi. Əlli mindən ibarət olan ordu iki hissəyə bölünüb birisi Naxçıvan, o birisi də Xudafərin körpüsü vasitəsilə Araz çayını keçib Təbrizə gedəcəkdi.Seyid Əlaəddin iyirmi beş min nəfərlə Naxçıvana gedib, oradan yığılan atlıları özü ilə bərabər götürmək üçün iki gün əvvəl Arandan hərəkət etmişdi. Fəxrəddin isə iyirmi beş min nəfərlə Qarabağ qoşununu götürüb Qaradağ-Əhər yolu ilə Təbrizə girəcəkdi.

Məmməd Səid Ordubadi17 dəq
Ənisül-arifin, 25

آن همایون طایر فرخنده فالروح انسانی،انیس ذوالجلال

Qasım Ənvar1 dəq
Qəzəl 111

عارفان از دو جهان صحبت جانان طلبندتنگ چشمان گدا ملک سلیمان طلبند

İmadəddin Nəsimi1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 257

قصه بلاغت آثارش زنک زدای هر غصه و غم و حرکات دلپذیرش مزیل محنت و الم، اصلش از شیراز است و در اوایل حال سفر بسیار کرده اوقات بمعرکه گیری صرف میکرد آخر بخدمت نواب صاحبقرانی مشرف شد و چندان رعایت از آنحضرت یافت که هیچ کس را از آن طایفه در هیچ زمانی مثل آن نیافته و ظرایف و لطایف نیز که میان او و آنحضرت بود . مشهور عالم است چون ایراد آن موجب بی ادبی بود گستاخی نکرد. این مطلع از اوست :ز هم بگشا لب و بنما بخوبان نکته دانی را

Sam Mirzə1 dəq
Bəd səsli müəzzin

Bir müəzzin fəzayi-səhradəUca sövt ilə gəldi fəryadə.

Seyid Əzim Şirvani1 dəq
Rübai 103

یوسف‌رویی کز او فغان کرد دلمچون دستِ زنان مصریان کرد دلم

Qətran Təbrizi1 dəq