Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
İbtidada “əlif” – Allah,“Be” – birliyə dəlalətdi.
Qəzəl 72شاه بتان ماه رخان عرب رسیدبا قامت چو نخل و لب چون رطب رسید
Böyük vəzifələr uğrundaFirqənin aprel qərarından sonra həyatımızda dönüş olduğuna şübhə yoxdur. Bunu bugünkü qurultay və buradakı çıxışlar da göstərir.Lakin firqənin həyatımızda dönüş yaratmağa səbəb olan bu qərarının layiqincə həyata keçirilməsi, ondan yazıçıların istifadə etməsi haqqında bir o qədər də çox iş görülməmişdir.
Ağrın alımSöz vermişdin canbir qəlb olmağa,Eyləmə bu qədər naz, ağrın alım.
2. İki ürəkləDağlardan dünyaya boylananminarəli köylərinlə
Aleksandr Pavloviç NikolaiyəŞtabs-kapitan Mirzə Fətəli Axundzadənin yazılı məruzəsi**4.V-1853-cü il, Tiflis Qafqaz təhsil dairəsinin hamisi, Qaf- qaz ölkəsi baş idarəsi Sovetinin üzvü,*
Kimdən kimə şikayət edəlimİnləyir bari-qəm altında vətən, imdad yox,Kisveyi-matəm bürünmüş cümlə, bir dilşad yox.
Şeir 181دوست گرامی آقای رضا سیمی این شعر را برای گنجور ارسال کردهاند که به گفتهٔ ایشان در کتابهای فارسی بچهها چاپ شده بوده و بزرگترها از آن خاطره دارند و طبق نقل ایشان شاعر آن خانم اعتصامی است. منتهی برای این انتساب هنوز مدرک معتبری پیدا نکردهایم.گفت با جوجه مرغکی هشیار
Miloslu qızLuvrda bir qız vargözəllər gözəli!
Dördçərşənbə - Dördüncü çərşənbəMən oddan yaranmışam,Oddur südüm, nəfəsim.
Qitə 85ای وثوق الدوله آمد فصل دیفصل دی آمد وثوق الدوله ای
AnaƏziz ana, can ana,Gözəl, mehriban ana!
Qəzəl 61یاد آن که جز به روی منش دیده وا نبودوان سست عهد جز سری از ما سوا نبود
Nə sən gülsən, nə mən bülbülBir qız qarlı qış günündəDibçəkdə bir gül bitirdi.
Açılmamış kitabAçılmamış kitablar varÖnümüzdə qalaq-qalaq,
Xandadir ol bimisalın ibtidası, xandədir?Xandadir ol bimisalın ibtidası, xandədir?Kim bilir, ol künt-kənzin intəhası xandədir!
Bir qəbrə baxarkənOnun əllərinə haram pul dəyib,Başı qarnındaymış, ağlı cibində.
Vətən dərdiVətən dərdi, vətən dərdi!Şəhid etdi neçə mərdi!
Adam da adamı bu qədər istəyər...Deyirlər sevginin öz dövrü, yaşı var,Peşiman oluram baxanda güzgüyə...
Qəzəl 1013گر نباشد حسن معنی، خط زیبا هم خوش استگر زبان گویا نباشد، دست گویا هم خوش است
Rübai 116Ey saqi, dəyişməz rəngim heç zaman,Ürəkdən nalələr ucalır hər an.
Qəzəl 30Cəmalın bir günəş tək parladı, nəm qoymadı canda,Daha yaş tökməyə yoxdur təvan bu çeşmi-giryanda.
Rübai 117کرد از دل صافی برت این آب درنگتا دست تو بوسد چو بدو یازی چنگ
PapaslarMən hər vaxt məcmuəmizdə bir məqalə yazanda, ya bir kəsə bir məktub yazanda, yainki bir məclisdə söhbət eləyəndə, bircə şeydən çox nigaran olaram: həmişə qorxaram ki, oxucular elə xəyal eləyələr ki, mənim fars dilindən və ərəb dilindən heç xəbərim yoxdur; qorxuram bilməyələr ki, mən fars və ərəb dili də oxumuşam. Və bu cəhətdən bir məqalə, ya məktub yazanda nə qədər mümkündür səy edirəm ki, yazılarımın içində bacardıqca çox fars və ərəb kəlməsi işlədim.Yəqin ki, qeyri yazıçılar da mənim günümdədir və hər kəs desə ki, “xeyr”, – əlbəttə, yalan deyir.
Kağan aslanlar eğer anrar iseKağan aslanlar eğer anrar iseAnlaya her kim ana uğrar ise
Yeddi gözəl, fəsil 37Dürlər peyvənd edən ləlin bağına,Gövhərlər düzəndə yer qulağına,
Diliçan yolundaIYüksək təpələrin hakim bir çaya
Qəzəl 17«کل من رام تف بوجه سما»«رجع التف بوجهه ابدا»
Qəzəl 241عاشقم بر قامت رعنای توحسن میبارد ز سر تا پای تو
Töhfeyi-Sami, bölmə 235از آدمی زاده های شهر هرات است و در کمال وفور فضایل و کثرت صفات، طبعش مایل، و در اصناف حیثیات مثل شعر و معما روان و نادر دوران مدتی اشراف سر کار من متعلق بدو بود و این زمان نیز با من میباشد . این مطلع از اوست :