Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Bir heyrət bürüyüb məni bu yerdə,dolub izdihamla Fəxri xiyaban.
Qaraçı qızQaraçı qız sinəsini verib qabağaKirpiyindən, dodağından məhəbbət axır.
Səadətnamə, 59کلی آن اگرچه بی ریب استلیک جزوی که حکم بر غیب است
Vəh ki, rüsvalıq bilə əfsanə boldum aqibətVəh ki, rüsvalıq bilə əfsanə boldum aqibət,Bisərü samanlara həmxanə boldum aqibət.
Ordan-burdan 39...Neçə gün bundan əvvəl bir firəng böyük bir hünər elədi: qırx beş verst eni olan bir dəryanın bu tərəfindən hoppanıb o biri tərəfinə düşdü; yəni quşa oxşayan bir hava gəmisinə minib dəryanı keçdi. Bu firəng məşhuri-cahan oldu; özü də bu anda hər gün min manatdan artıq pul qazanır. Bir tərəfdən şöhrət, o biri tərəfdən dövlət! İndi əgər bu adam, firəngin xasiyyətində olmaq şərtilə, bizim müsəlmanlarımızdan olsa idi, haman dəm bizim qara və paxıl qəlbimiz cuşə gəlib, haman həmcinsimizə quyular qazımağa başlardıq!Mollalarımız deyərdi ki, bu adam babıdır və özünün də arvadı ondan boşdur.
QazanarCəm eyləyib xəsis malı,Bəhrəsini yad qazanar.
Zöhrə ilə deyişməƏ l ə s g ə rSöylə, qasid, müxtəsəri-vəssalam,
Qəzəl 58از جنبش بحر قدم برخاست موجی بی عددوز موج دریای ازل پرگشت صحرای ابد
“Şahsənəm” librettosu haqqındaBu opera ilə bağlı məsələ mənə tamamilə aydın deyil. Əsərlə “Aşıq Qərib” operasının süjeti arasında oxşarlıq vardır. Xalq Maarif Komissarlığının o zaman bu süjeti nə üçün yenidən sifariş verməsi məlum olmur. Aşıq feodal xanının qızına vurulur. Lakin xan öz qızı üçün çoxlu pul tələb edir. Aşıq məclisdə oxuyur və Paşa ona 40 kisə qızıl verir. Axırda qızı alır. Sonra o Allahın göndərdiyi atın qanadlarında qayıdır və s. Əlbəttə, bəstəkarı qınamırıq, çünki ona belə süjet veriblər. Ancaq biz operanı bu şəkildə səhnəyə buraxa bilmərik.Hər şeydən əvvəl Allahla bağlı möcüzəli hadisələri çıxarmaq vacibdir. Bir də göstərmək olmaz ki, Paşa 40 kisə qızılı ancaq səxavətli olduğu üçün aşığa hədiyyə verir. Qəhrəmanı adi bir aşıq hesab etmək də doğru deyil, əks halda qızı ona verməzlər. Zənnimcə, elə göstərməliyik ki, Qərib çörək pulu qazanmaq məqsədilə gedərkən aşıqların yarış məclisinə düşür. Orada ədalətsizlik və ağır həyat haqqında mahnılar oxuyur. Bununla da demək istəyirik ki, həyat onun kimi aşıqları necə ağır vəziyyətə salmışdır və s. Bu cür mahnılar Paşaya xoş gəlmir və o aşığın həbs edilməsinə əmr verir. Göstərmək lazımdır ki, yoxsul aşıq axıra kimi də yoxsul olaraq qalır. Qızın məsələsinə gəlincə, onu sadəcə olaraq qaçırmaq və əsəri bununla da bitirmək lazımdır. Hələ Məqsud Məmmədov (Azərb. Xalq Maarifi Komissarı olmuş) deyərdi ki, bu operanın məzmununu dövrlə bağlamaq lazımdır... Burada bir sual meydana çıxır: qəhrəmanı aşıq kimi saxlamaq lazımdır, yoxsa yox? Mən təklif edirəm ki, onu xanın qızına vurulan bir çoban kimi göstərmək və s. Lakin bəstəkar deyir ki, çoban surəti yerinə düşməz, çünki o, musiqini aşıqsayağı yazıb. Bu məsələni elə indi həll etməliyik ki, sonradan dolaşıqlıq meydana çıxmasın.
A MəsməO gecə üzünü görəndən bəri,Könül edər səni soraq, a Məsmə.
1. İbrahim Bozyel və Zeynəlabidin MakasaEy, qardaşlar!Sındırıb sınırları
Baş İdarə dəftərxanasının direktoru VasilkovskiyəZaqafqaziya ölkəsi baş idarəsi dəftərxanasının direktoru Vasilkovskiyə**Praporşik M.F.Axundzadənin məlumat vərəqəsi 31 iyul 1843-cü il*
Əlvida, yaxud acı bir iqrarAh, bədməstü xərabız cümləmiz bir camdən,Min günəş doğsa, oyandırmaz şəbi-övhamdən.
Şeir 179به رهنمایی چشم، این ره خطا رفتمگناه دیدهٔ من بود، این خطاکاری
Rotterdamda heykəlRotterdamda, meydandatunc bir heykəl var.
Dördçərşənbə - İkinci çərşənbəBulaqların gözü açıq,Ormanların üzü açıq;
Qitə 83روز قتل ابن ملجم لعنت الله علیهدوستان بودند مهمان کمال السلطنه
Bakılı qızBakılı qız, paytaxtımın gözəlisən,Öz eşqimin, öz bəxtimin əzəlisən.
Qəzəl 57شبها به کنج خلوتم آواز میدهندکای خفته گنج خلوتیان باز میدهند
Anam haqqında şeirlər1. An - min ilAnam öldü!
Gəl, qucaqlaşaq!Qələbə qartalı bir qanad açdı,Səadət dünyaya min şölə saçdı.
Şəmi-hüsnin çövrəsində canü dil pərvanədirŞəmi-hüsnin çövrəsində canü dil pərvanədir,Yanmayan ol şəmə qarşı bixəbər pərva nədir?
Kürsüdə və həyatdaAğzı köpüklənir yenə kürsüdən:– Köçkünlər, canım da qurbandır sizə.
Təklənmiş millətimQoçaqların şan-şöhrətin,Qorxaqların baş töhmətin
Bu nə cürə məhəbbətdiÖzü yandı, özü söndü,Bu nə cürə məhəbbətdi?
Qəzəl 1004Səhraya saldı bizi Leyli edib məftun, yetər,Görsə ceyran ləprini yarpaqda çün Məcnun, yetər.
Rübai 106خواهی شرفت هر دمی اعلا باشدباشد طلب فروتنی تا باشد
Qəsidə 28Edəndə çəng kimi pərdələrdə razi nihan,Fəğan ki, nalələrim etdi gizli sirri əyan.
Rübai 111زلفی، که به ناز و درد سر داشتهایشبر دوش کشیدهای و برداشتهایش
ZülmBu zülm doğrudan da, nə yerə sığışar, nə göyə.Əhvalat belədir: