Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
S u a l – Heç elə şey ola bilərmi ki, bir şeyin adı ola, amma özü yerli dibli olmaya?C a v a b – Bəli, olar! Məsələn, Bakı ilə Gəncənin “cəmiyyəti xeyriyyələri”nin adları var, amma özlərindən heç bir əsər yoxdur.
Aşıq Sona ilə deyişməAşıq SonaMən bir sular sonasıyam,
Qəzəl 30با تو است آن یار دائم وز تو یک دم دور نیستگرچه تو مهجوری از او، وی ز تو مهجور نیست
Sen-Deni küçəsində gecə gəzintisiNaz-qəmzə saçsa da yalançı ədan,Yorğun baxışların doludur dərdlə.
Avey dağla söhbətAvey dağım, mən zirvəndə itəydim,Bir gül olub, daş sinəndə bitəydim,
Qəzəl 3140Nə məsciddən xeyir gördüm, nə meyxanə çatır dadə,Daha başqa yerim yoxdur, gedim indi bu dünyadə.
Qəzəl 24Ey könül, dəhrin nəvası qalmayıb,Rahət ömrün də bəqası qalmayıb.
Qəzəl 246Tel üstündən başa taxmış çələng ol məhliqa güldən,Qəribə sərvdir, zinət veribdir yarpağa güldən.
Rübai 117کرد از دل صافی برت این آب درنگتا دست تو بوسد چو بدو یازی چنگ
Maarif işləriMəktəblər də milliləşdi, yəni hər millətin özünün məktəbi olacaq və hər millətin məktəbinə özgə millətin uşaqları heç bir vəch ilə götürülməyəcək və götürülmür: türk məktəbinə rus, ya erməni götürülməyəcək, rus məktəbinə erməni, türk və gürcü götürülməyəcək və götürülmür.Demək, bu barədə beynəlmilləlik üsulu işləməyəcək.
Türk-i hatâ gözi anun azm-i şikâr eylemişTürk-i hatâ gözi anun azm-i şikâr eylemişZülfi çerilerine uş yinile câr eylemiş
Leyli və Məcnun, fəsil 3Ellik məclisinə verəndə ehsan,Şəhərdə badəsiz qalmasın insan.
Hacı Səməd xanın müharibə hazırlığıHacı Səməd xanın səfərbərliyi olduqca müvəffəqiyyətlə qurtarmışdı. Bütün Azərbaycan xanları və əşirətlər öz atlısı ilə Marağaya və Savucbulaq ətrafına gəlmişdi. Hacı Səməd xanın komandası altında min nəfərə qədər rus piyada qoşunu, on min nəfərə qədər də İran atlısı vardı.Ərdəbil, Sərab, Gərmrud, Ocan, Abbas və Çardovlu tərəflərindən nə qədər dəyərli atlılar var isə hamısı Səməd xanın əmrini alan kimi Savucbulaq tərəfinə axıb gəlməyə başlamışdı. Hacı Səməd xan qələbə üçün tələsirdi, çünki bu müharibə onun gələcəyini həll edəcəkdi. Bunun üçün də hələ Şahsevən və Qaradağ xanları gəlib yetişmədən müharibəni başlamağa qərar verdi, çünki o, osmanlılara əlavə qüvvə gəlməsindən qorxurdu.
Qəzəl 74مهربان یار وفاپیشه کجا رفت و کجاست؟که جمالش همگی نور دل و دیده ماست
Ey badi-səba, məndən ilət yarə səlamıEy badi-səba, məndən ilət yarə səlamı,Şol qəmzələri ərbədəcu, eyni həramı.
Töhfeyi-Sami, bölmə 463آزاد وار میگردد و گاهی شعری میگوید این مطلع از اوست :بطرف گلستان بودم که ناگه شد دل از دستم
Rübai 122پیوسته چو شمع در گدازم بی توشب تا به سحر به سوز و سازم بی تو
Ey mələksima, cəmalın rəşki-cənnət bağıdırEy mələksima, cəmalın rəşki-cənnət bağıdır,Qamətin Tuba, ləbin guya ki, gül yaprağıdır.
QəfəsdəBülbül gözlərini qırpır qorxudan,Özünü qəfəsə çırpır qorxudan.
Qitə 29ز روح القدس دوش کردم سؤالیکه از مکرمت چیست کاو حد ندارد؟
Dinlə məniBir ana övladıyıq, dinlə məni, qardaşım,Hicrandan sinəmizdə min dağım, min dağın var.
Sevgilim, eşq olmasa, varlıq bütün əfsanədirSevgilim, eşq olmasa, varlıq bütün əfsanədir,Eşqdən məhrum olan insanlığa biganədir.
Üçüncü pərdəSəhnə saray bağçasını təsvir edir. Ağaclıq, çiçəklik, xiyaban, fəvvarəli hovuzlar.*Axar su, geniş bir meydança, bir tərəfdə şahın taxtı. Xacə taxta yaxın durub*
Rübai 52جانا نه هر آنکس که دلی خوش داردحال دل بیدلان مشوش دارد
Qəzəl 102مستان شود به خانه زین آشیانه سازروی زمینِ زخلق تهی خانه خانه ساز
Digər şeir 16دلبرا الفت رندان کهن کار تو نیستصحبت مجلس اغیار سزاوار تو نیست
Müfrəd 36فتنه عالمی شدی فتنه شدم چو دیدمتفتنه نگر که میکند فتنه فتنهبین من
Bu boyda!..Nədir olur bu cocuqlar ə’yan bu boyda, bu boyda?Hara gedir bu yazıqlar, aman, bu boyda, bu boyda?
Yaylaq məsələsiBakıda yaylaq söhbətləri tez başlanır, martın narın, seyrək və səssiz yağışları kəsilən kimi, şimal küləyi dayandımı, istilər yada düşür. Apreldə, mayda Bakı evlərinin eyvamnda adamların ailəliklə əyləşib nahar elədiyini, çay içdiyini görərsən. Mühəndislər sağ olsunlar ki, indi eyvansız ev tikmirlər. Çünki doğrudan da belə milyonlu, izdihamlı, cənub, sənaye şəhərində açıq havada əyləşmək bir istirahətdir.May günlərindən birində Mirzə Qədirin dənizə baxan eyvanında nahardan sonra dostlar söhbətə əyləşmişdilər. Məsləhətləşirdilər ki, yayı harada keçirsinlər. Hər kəs öz arzusunu bildirir, tanışlarını öz yanma çağırırdı:
AygünIAygün hələ soyunmamış toy paltarını,