Works
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
Bir zaman oldu bir belə qovğa,Külək ilə gün etdilər dava.
Gəzə-gəzə mənAltı yol gəlmişdim, bununla yeddi,Öldüm bu bağçanı gəzə-gəzə mən.
Nəvəm Tomrisə“Dövlətdə dəvədir, övladda nəvə”,Kim bunu deyibsə, ona mərhaba!..
Fikirlərin ümmanındaMənim yoxdur oğullarım,Banklarda saxlanc pullarım.
Dənizdə adam batıb...Gecənin bir aləmiTir-tir titrədi şəhər,
Nə böyük səadət varmış, dörd divar içində…Nə ki, gücüm vardı yığdım,Minlərlə lal-kar içindən…
Bəzən bir igidin...Mətin inqilabçı Xosrov Ruzbehin*əziz xatirəsinə*
Bir ovuc qarHəkim çox qulaq asdı,Ürəyimi yoxladı.
Qarlı qış axşamındaTiflisə axşam düşür...Ağır-ağır
Dördüncü hissə, 7Aleksey Osipoviç çayını təzələyib yenidən dəftərləri vərəqlədi. Əlinə Osmanın yazısı keçdi. Sərlövhəni oxuyan kimi ciddiləşdi. Çaydan bir-iki qurtum içib, stəkanı nəlbəkiyə qoydu. Qələmi qırmızı mürəkkəbə batırdı. İnşa yazısını təkrarən, diqqətlə oxumağa başladı. "Mənim anadan olduğum Göytəpə kəndi Kürün sahilində yerləşmişdir. Ətrafı uca təpəliklərlə əhatə olunmuşdur. Bizim əkin sahələrinin bir ucu qonşu erməni kəndlərinə qədər uzanıb gedir. Qərb tərəfimiz isə Gürcüstan torpağı ilə həmsərhəddir. Kürün hirsli ləpələri az qalır ki, evlərin divarın yalasın. Sol sahildə böyük bir meşə var. Bu meşə Kürün yaxası boyu uzanıb üfüqlərə qədər gedir. Burada hər nə desən tapmaq mümkündür. Kənd uşaqları çox vaxt üzə-üzə Kürü adlayıb meşəyə keçir, almadan, armuddan dərir, tut yeyir, ciblərini alça ilə doldurub geri qayıdırlar. Bizim meşədə yüzillik palıd, fıstıq və qarağaca da rast gəlmək mümkündür. Buranın hələ ayaq dəyib iz düşməmiş qalın yerləri var. Hər axşam-səhər talalarda qırqovul qaqqıldayır, meşə xoruzları banlaşır. Bura səfalı və zəngin ov yeridir. Qışda qazın, ördəyin, yayda, payızda isə turacın əlindən tərpənmək olmur. Qabanlar sürü ilədir, boz ayılara, canavara, çaqqala, tülküyə hər addımbaşı rast gəlmək mümkündür. Kürə su içməyə gələn marallara tamaşa etməkdən adam doymur. Vəhşi heyvanlar və quşlarla zəngin olan bu meşənin içində gözəl çəmənliklər, yamyaşıl talalar var. Bizim göytəpəlilər sentyabr ayından ta mayın axırına qədər burada, binədə olurlar. Bu meşənin camaata çox xeyri dəyir. Ancaq indi buranı qoruq ediblər Atlı kazaklar gecə-gündüz keşik çəkir, heç kəsi yaxına buraxmırlar. Deyilənə görə, buranı Qafqaz valisi böyük knyazdan ötəri saxlayırlar. Onun kefi istəyəndə Tiflisdən buraya ova gələcəkdir. Kim o tərəflərə hərlənsə güllə ilə vururlar. Məgər bu düzdürmü? Kür yanımızdan axsa da, sulu yerimiz yoxdur. Camaat dəmyələrdə taxıl əkir. Bizim qolumuzdan tutan meşə idi, onu da əlimizdən aldılar. Bir parça torpağın bəsrətini çəkib qarın dolusu çörək axtaranların halına heç kəs qalmır. Görəsən bu niyə belədir? Axı, deyirlər insanlar bərabərdir. Əgər belədirsə, hamı təbiətin övladıdırsa, nə üçün biri kasıb, o biri varlıdır?"Aleksey Osipoviç son sətirləri bir də oxudu. Qırmızı mürəkkəblə altından xətt çəkdi. Yavaşca ayağa durub otaqda gəzindi. O, yazı işinə nə qiymət verəcəyindən çox, Osmanın ağlına bu cür fikirlərin haradan gəlməsini bilməyə çalışırdı. Axı, müəllimlərdən heç kəs onlara Fransa maarifçilərindən danışmırdı. Bəs o, Russonun fikirlərini kimdən öyrənmişdi?
Beşinci məclisVaqe olur Rüstəm bəyin bağçasında, gecə yarıdan keçmiş, Səadət xanım, Gülbahar və Hürü danışa-danışa gəlirlər.*Səadət xanım**. Mənim ağlım kəsmir ki, bu gün Mahmud şəhərə getmiş ola, heç elə gün olmayıb ki, bizim evimiz bu mərtəbə yiyəsiz qala. Gədələrin biri də evdə yoxdur. Qanmıram bu nə işdir? Deyirəm yoxsa bu evi yıxılmışlar o tərəfə gediblər?
Ghazal 5196عاشق سرگشته را از گردش دوران چه باک ؟موج دریا دیده را از شورش طوفان چه باک ؟
Qit'a 167جوی دل رفته دار خاقانیکه آب دولت هنوز خواهد بود
Ghazal 148نه حبابست که پیدا ز سرشک ما شداشک را آبله از سیر بپا پیدا شد
Ghazal 49سخت به حالم ز تو من، ای مدد حال بیافال به نام تو زدم، ای تو مرا فال بیا
Cib dəftərindənTema şəkildən ötrü: Təbrizdə məşədilər bir yazıq müsəlman mühacirini əhatə eləyib soruşur: “satdıq qızılın var?”Təbrizdə “Ölülər”də, lojada bir İran sahibmənsəbi oyun vaxtı süfrəni açıb küftə yeyirdi.
Âyine al elüne ola ki bir yüz göresinÂyine al elüne ola ki bir yüz göresinAyı nedür diyiben ola ki bir yüz göresin
Layla and Majnun, chapter 24But Noufal's gallant friends had suffered most;In one hour more the battle had been lost;
VII. Rayanın romanıRaya bolşeviklərin lehinə işləmək istəyirdi, lakin ona işləmək imkanı verilmirdi; onu bir tərəfdən Leyla, o biri tərəfdən də İvanov təqib edirdi. Bunlardan əvvəlincisi Rayadan şübhələndiyi, ikincisi isə Rayanı sevdiyi üçün onu gözdən qoymurdu. Son günlər, Leylanın Raya haqqındakı şübhəsi daha da artmışdı. O, yəqin etmişdi ki, itirdiyi məktubları Raya götürmüşdür. Leyla məktubları Rayanın mənzilindən təkrar götürmüşdü.Bütün bu məsələlər Rayanı düşündürürdü. O, İvanovun portfelindən götürdüyü vəsiqələri iki gün idi ki, Şaumyana yetirə bilməmişdi, çünki onu bir saat da sərbəst buraxmırdılar.
Ghazal 400خواجه مستست، ببین در سر و در دستارشلطف فرما و زمانی ز کرم باز آرش
Ghazal 12ای رخت از روی حسن آیینه گیتی نماوی قدت چون طوبی از خوبی به صد نشو و نما
Töhfeyi-Sami, bölmə 73او نیز برادر خرد آن بزرگوار است و بسیار پیش خود بر پا و مدمغ و بواسطه شومی او برادران دیگر به عذاب گرفتار شدند.همه در پیش خود صاحب کمالند
Sədi və xəsisSədi, ol köhnə bülbüli-ŞirazBu sifət eyləyib bu nəqli təraz –
Rubai 100خواهم که همیشه با تو پیوسته بُوَمدل با دل تو به دوستی بسته بوم
AlçaqdırAlçaqdır o çalsaqqal, baxma qocadır çaldır,Alçaqları yüksəldir, yüksəkləri alçaldır...
Rubai 89یاد تو چو جان در دل من بنشیندکو آنکه ز عالم غم تو بگزیند
PayızBir ağac altında, sahildə yalqızOturub, dalmışam düşüncələrə.
İki mollaMolla Həsən, niyyətinə mərhəba,İş düzələr, deyirdin bu gün, sabah.
Əmək pərisinəDerdim ki, bahar olsun,Dağlar, dərələr dolsun
Rubaiyat, 19گفتم که لبم به بوسهای مهمان استگفتا که بهای بوسهٔ من جان است