Works
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
خون بر آن سینه که فرسوده غمهای تو نیستکه بر آن سر که سراسیمه سودای تو نیست
Söz ordum...Yanılmaram desəm ki, alın tərli sözümləKönüllərdə şairtək özümə yuva qurdum.
Mən istəyən gözəlin saçları ipək kimidirMən istəyən gözəlin saçları ipək kimidir,Üzü çəməndə açılmış qızıl çiçək kimidir.
İşıq mənbəyiQaranlıqdır vətənin hər bucağı,Sönmüş ata-babamızın ocağı.
Rubaiyat, 159چون نیست پدید در غمم بیرون شوای دیده تو خون گری و ای دل خون شو
Ghazal 14شب در نظرم بود که آن ماه برآمدخورشید مرادم به سحرگاه برآمد
Ghazal 83تا سر کار تو با خانۀ خمار افتادراز سر بستۀ ما بر سر بازار افتاد
Giley yaxud umu-küsü ("Get-gedə, "Zənbur" ağa, sən də çaşırsan deyəsən?!")GİLEY YAXUD UMU-KÜSÜ**Get-gedə, “Zənbur” ağa, sən də çaşırsan deyəsən?!
Rubai 27ما را به امید زندگانی بگذشتدور از رویت دور جوانی بگذشت
Dost görüşüMəzuniyyətdə idim. Cibim dolu, kefim saz. On-on beş günümü şəhərdə keçirtdim. Sonra doydum, darıxdım. Əziz dostlarımdan biri, uşaqlıqdan məktəb yoldaşım olan Fətulla yadıma düşdü. Onun şəhərə yaxın kəndlərdən birində evlənib kök saldığını, müəllimliklə məşğul olduğunu bilirdim. Bazar ağzına çıxıb maşınların birinə oturdum. Birbaş kəndə yollandım.Fətulla mənim dostum idi. Özü də, münəqqidlər demişkən, "sözün əsl mənasında" dostum idi. Bilmirəm, lüğət yazanlar dost sözünə nə məna verirlər, amma mən öz "lüğətimdə" dost o adama deyirəm ki, öz qəlbimi onun köksünə, onun qəlbini öz köksümə qoymağa razı olum, o da razı olsun. Bu razılıqdan doğan bütün nəticələr gərək ki, öz-özünə məlumdur.
A köhlən atım!Əlim tərpənməmiş oyna yerindən,Nəzil qamçı kimi səyirdəndə sən.
Ay AllahŞəhidlərin çoxu mərdlər,Namərdlər artır, ay Allah!
Əgərçi dönmədi, ey dil, fələk mədarın iləƏgərçi dönmədi, ey dil, fələk mədarın ilə,Özü həm olmadı asudə ahü zarın ilə.
Sənə qurban kəsərəm(Bəhri-təvil)Külək ollam, əsərəm mən, nəfəsinçün gəzərəm mən, sənə qurban kəsərəm mən, gecə-gündüz yeri səngər, Vətənin qeyrətini qoruyan əsgər, yağı tülkü - sən hünərvər, yağı güclü - sən oğul ər, hünərin düşmənə göstər, elə göstər ki, ulu Babəkimin ruhu şad olsun, Nəbimin qəbri, axıb nur ilə dolsun, bənizi sapsarı solsun səni gördükdə o düşmən, sənə qurban kəsərəm mən, gecə-gündüz yeri səngər, Vətəninin qeyrətini qoruyan əsgər.
Axşam qaranlığındaQəlbimə qəm dolurduAxşam qaranlığında.
Deyirlər “dəyişmişəm”– Dəyişməzmi gülüm, bəsgünün altında yanan, –
Yaşamaq eşqinə, həyat eşqinəQədim tarixləri aç varaq-varaq,Acizə əyilən qəhrəmana bax.
Gulshan-i Raz, chapter 58بت و زنار و ترسایی در این کویهمه کفر است ورنه چیست بر گوی
Səndən ayru yüz ğəmü dərdü məlamətdir manaSəndən ayru yüz ğəmü dərdü məlamətdir mana,Nə xoşam, nə naxoşam, bilməm nə halətdir mana.
Ordan-burdan 32Bir zaman var idi ki, biz qəzetəmizdə yazırdıq: Türkiyə hökuməti – müstəbidə ilə dolanır, ondan millətə bir mənfəət yoxdur. Allah o istibdadı yox eləsin.Bizim bu sözlərimiz bir çox adamların xoşuna gəlmirdi. O adamlar bizdən küsürdülər və deyirdilər: –Əşi ayıb deyilmi, Türkiyə haqqında belə nalayiq sözlər deyirsiniz.
Ay eylər qıj-qıjYağar leysan, dağlar qarı əridər,Sel gələr dərədən ay eylər qıj-qıj.
DanışaqHikmət məclisində əyləşən alim,Gəl, səninlə yol-ərkandan danışaq.
Ghazal 45از دهانش بسخن جز اثری نتوان یافتاز میانش بمیان جز کمری نتوان یافت
Türk Bədaye Teatrosunda “Hacı Qara”Öz 50 illiyini keçirmiş Azərbaycan türk teatrosu yaşayışının ilk günlərindən başlayaraq 1873-cü ilin türk dramaturqu Mirzə Fətəli Axundzadənin “Hacı Qara” pyesini öz səhnəsində görməyə alışmışdır. Günün orijinal türk pyeslərinin babası olan bu pyes başlıca olaraq 19-cu əsrin yarılarında pozulmaqda, ölməkdə olan feodalizmin boş və məqsədsiz həyatını, o biri tərəfdən də güclənməkdə olan ticarət burjuaziyasının nə qədər canlı və çevik olduğunu təbii və tünd boyalarla təsvir edir.Öz pul sandıqlarına öz allahlarından daha möhkəm səcdə edən və bir qəpik qazanc üçün hər bir alçaqlığa və hətta oğurluğa belə razı olan bütün bu xəsis tacirlər, əməyi ayıb bilən, hər bir oğurluğu, soyğunçuluğu və hər cür alçaqlığı əməkçilikdən yaxşı sanan quru bəylər, öz Quranını bir baqqalın kartof kisəsi kibi alverə qoyan mollalar və nəhayət, çar Rusiyasının bütün o uryadnik, kəndxuda və bu kibi müftəxor parazitləri, o dövrün həqiqi həyatından o qədər doğru və düzgün alınıb təsvir edilmişdir ki, tamaşaçılar vaxtilə dramaturqun iti qələmi və acı gülüşü altına salınıb rüsvay edilən və imdi keçmişin malı olub aradan qalxan bu gün bu oğrular cəmiyyətini çox aydın təsəvvür edə biliyor.
OlmasaAşıq olan şövqə gəlməz,Şövqü-güzar olmasa.
Dünyadan umduqlarımBir çiçəklik gözüm vardı çəməndə,O bir çiçəyi dolmuş gözümə
[Molla Ələkbərlə mübahisə]Hicrətin 1290-cı ilində polkovnik Mirzə Fətəli Axundzadənin Qafqaz ruhani idarə- sinin üzvlərindən biri olan səlyanlı Axund Molla Ələkbərə göndərdiyi məqalənin surəti.*Bəhai “Ərbəin”də demişdir ki: “Bir çox ixtisaslı və ixtisassız alimlərin rə’ylərinə görə əzabdan qurtarmaq və savab əldə etmək
Bir sərgüzəşti-xuninHəmin sərlövhə ilə “Şurayi-ümmət” qəzetində layiqi-mütaliə bir roman təfriqə surətində nəşr olunmaqdadır. Qəzetin haşiyəsində böyük hərflərlə: “Təfriqəsinə başladığımız “Bir sərgüzəşti-xunin” romanını qarelərimizə bilxassə tövsiyə eyləriz” cümləsi yazılmışdır.Romanın müəllifi Katyul Mendes namında bir ədib olub, mütərcimi osmanlı ərbabi-qələmindən Əli Nüsrət əfəndidir.
Poem 174طائری کز آشیان، پرواز بهر آز کردکیفرش، فرجام بال و پر به خون آلودن است
Gecikmiş qiymətİlk dəfə böyük dedilər ona;kiçik bir tabutda yatandan sonra.