Töhfeyi-Sami, bölmə 639

از ترکان جغتای است و در زمان سلطان حسین میرزا در جرگه امرا مهر میزد عاشق پیشه و لوند و خوش مشرب بود ابیات نیک از او مشهور است این چند بیت از آن جمله است :آهم چو گرد باد فنا می‌برد مرا

Сам Мирза1 мин
Xəlifələr

Hərçənd ki, bu saat ingilis əmələlərinin tətil söhbəti nəinki tək bircə küreyi-ərzin bütün “məhafilin”də danışılır, hələ bəlkə Marsa da gedib çıxıbdır. Bununla bərabər, biz Molla Nəsrəddin əmi, – möhtərəm oxucularımız da bunu görür və Allah da buna şahiddir, – bu məsələyə nə keçmişdə qarışmışıq, nə indi qarışmaq istəyirik və nə də gələcəkdə qarışmaq xəyali-fasidində olacağıq.Buna da səbəblər var.

Джалил Мамедкулизаде2 мин
Töhfeyi-Sami, bölmə 640

طفیلی تخلص میکرد و ازامران سلطان حسین میرزا بود با وجود امارت فانی مشرب و بی تکلف و خوش صحبت بود و در آن زمان در شعر خصوصا در قصیده همه کس او را قبول داشته است . این قصیده ی او مشهور است .سرو قدت جلوه کرد قد صنوبر شگست

Сам Мирза1 мин
Lotuluq

Dünən küçədə bir lotu gördüm: səkidə oturub xalqı güldürüb deyirdi:– Hə, qurban bayramı da yavıqlaşdı. Siz öləsiniz, bir yaxşı toğlu almışam, bir neçə butulka Kaxet çaxırı hazırlamışam, qurban bayramının günü üç-dörd nəfər dostlarımdan qonaq çağırmışam. Bayram günü kababı düzəcəyəm şişlərə, çaxırı qoyacağam buza və qabaqca İbrahim Xəlil peyğəmbərin atası Azərə rəhmət oxuyacağam, sonra İbrahim Xəlilin özünə rəhmət oxuyacağam və kababı yeyib, üstündən şərabı içib, çıxacağam küçəyə və dişlərimi qurtdalaya-qurtdalaya rast gəldiyim müsəlman qardaşlara bildirəcəyəm ki, baxın, bu gün mən qurban bayramı saxlamışam.

Джалил Мамедкулизаде1 мин
Töhfeyi-Sami, bölmə 649

اصلش ترک بود و در جوانی ترک ترکی کرده! در ترقی احوال در عجم بملک اصفهان مقیم شد و همانجا فوت شد . شعر خوب او بسیار است این دو مطلع از آن جمله است :چنان زرد و ضعیفم از فراق لاله رخساری

Сам Мирза1 мин
Din əleyhinə təbliğat

Dünən qəzetdə bu sərlövhə ilə yoldaş Şirvanskinin bir məqaləsini oxudum.Yazır ki, əvvəla, bizim bir para xam təbliğatçılarımız din əleyhinə apardıqları mübarizəni taktika üzrə və məharət ilə aparmırlar və avam camaatın hazırlığını mülahizə etməyib sözlərini “damdandüşmə” meydana gətirirlər. Saniyən, haman təbliğatçı yoldaşlar öz biliksizlikləri səbəbindən məruzələrini xeyli tarixi səhvlərlə doldururlar. Bu cür qələt xətti-hərəkətin nəticəsində qulaq asan qara camaat ayılmaq əvəzində, bu növ təbliğatdan ikrah edib, daha belə məclislərə yavuq düşmək istəmirlər.

Джалил Мамедкулизаде1 мин
Töhfeyi-Sami, bölmə 650

از اقوام ایو اوغلی است که اصلشان از قوم جغتای است و به ایواوغلی مشهوراند، در خدمت حضرت صاحبقران مغفور در سلک پروانچیان می بود، الحال منصب توشمالی صاحبقران بدو متعلق است و اوقات به تقوی و طهارت میگذراند، قوت مطالعه عجیبی دارد و اکثر خطوط مثل معلقی، خطایی، کوفی، نصاری را خوب مینویسد و میتواند خواند و با وجود اشتغال بخدمت یک لحظه بیکار نمی ماند و پیوسته کتاب فقهی و حدیث و تفسیر مطالعه میکند و طبعش در شعر ترکی و فارسی هم خوب است این مطلع ترکی که برای خلف نامی گفته نوشته شد :ای خلف زیبا یراتمیش سیزنی رب العالمین

Сам Мирза1 мин
Pasport “get-gəli”

İranlıların pasport get-gəli məsələsi “Bakı fəhləsi” qəzetinin ancaq dördüncü səhifəsində yazılıbdır. Amma biz bu məsələni bir azca qabağa gətirsək, heç eyib eləməz.Səbəb budur ki, məsələ o qədər də əhəmiyyətsiz deyil.

Джалил Мамедкулизаде1 мин
Töhfeyi-Sami, bölmə 656

در اصل ترک است و پدران او در خدمت امرای ترک می بوده اند این مطلع از اوست :دگر ای هم نشینان خار خاری کرده ام پیدا

Сам Мирза1 мин
Başbilet tapmacası

Bax! Belə başlayaq:İranlılara verilən başbiletlər beş qismdir:

Джалил Мамедкулизаде1 мин
Töhfeyi-Sami, bölmə 659

اصلش از ترکان جغتای است . جوانی عاشق پیشه بود و در هنرمندی ید بیضا مینمود . مثل خاتم بندی و نقاشی، طبعش در شعر ملایم بود این مطلع تعلق به ان نادر العصری دارد :فلک روزی که از کوی توام آواره میسازد

Сам Мирза1 мин
Əvvəl şəhərdə, sonra kənddə

Həmişə təzə işlər şəhərdə baş verir, sonra da kəndlərə gedib çıxır.Təzə ixtiralar, təzə maşinalar, qramafonlar, radiolar və cavanlaşmaq dərmanları bunlar hamısı, əvvəlcə, böyük şəhərlərdə xəlq olunub, sonra kəndlərə də gedib çıxır.

Джалил Мамедкулизаде1 мин
Töhfeyi-Sami, bölmə 666

سر دفتر ظرفای عالم و در اشعار مضحک مقبول عرب و عجم است مضامین کثیر را در اندک عبارت فصیحی بروجهی که بغیر از خودش دیگری فهم نمیتواند کرد درج کرده و به منصه ظهور میرسانیده است . از جمله این بیت در هجو سلطان احمد کوسه سمرقندی املا کردهغلام کوسه زرد شبان جن گیرلی

Сам Мирза1 мин
Bilet satılmasın

Dəmir yol dünyasında bu bir qaydadır ki, vaqonlar minik ilə dolu olanda, qabaqdakı kiçik stansiyalara xəbər verilir ki, bilet satılmasın; çünki vaqonlarda yer yoxdur.Dəxi burada bir giley-güzarlıq ola bilməz; məsələn, vaqonlar Tiflisdən yola düşüb miniklə ləbaləb dolu olanda, dəxi Gəncə və Yevlaxda, ya başqa bir stansiyada nə tövr bilet satmaq olar? Adam adamın üstünə ki, minə bilməz!

Джалил Мамедкулизаде2 мин
Töhfeyi-Sami, bölmə 668

از شیخ زاده های سپهسالار مالک است و مزار مذکور در چهارده من اعمال طبس گیلک است . بزعم مردم آنجا یکی از اصحاب رسول صعلم، مدفون است و العلم عندالله تعالی، اما مولانای مذکور مردکی سخت جان سگ پای است پای پیاده از طبس بعراق آمده جهت مهم سازی و با امرا و وزراء واردوی معلی بجهت ابرام آشنا شد، تا مهم او ساختند، چون اوقات او در خانه های مردم بهتر از خانه خودش میگذرد حالا دوازده سال شد که مهم سازی کرده اما در اردو ساکن است و با اینهمه خوبی سلیقه (!) دعوی شاعری نیز میکند قصیده ای گفته بود در شکایت اهالی طبس که مطلعش اینست :و در این قصیده ابیات طرف گفته از جمله در صدق اعتقاد خود نسبت بحضرت نواب صاحبقران این بیت گفته ؛

Сам Мирза1 мин
Yandım-yaxıldım

Dedilər: Kəndlərdə mal azarı var.Bunu gördüm.

Джалил Мамедкулизаде1 мин
Töhfeyi-Sami, bölmə 669

مرد بله و ساده است و بغایت از وادی شاعری بدور افتاده خوبی اش آنکه از قم است و حسن پوش، معایب آن مردم فاش گفته چنانکه میفرماید :تا کی پیاده بی سر و پا دق و لق بود

Сам Мирза1 мин
Nə dəxli var?

Aptek müdiriBiri yazır ki, Şuşa aptek müdiri qənaət uğrunda böyük səy və təlaş edir. Belə ki, həkim yazdığı reseptlərin davasını yüngül çəkir və nəticədə iki qram əvəzinə heç yarım qram da vermir.

Джалил Мамедкулизаде1 мин
Töhfeyi-Sami, bölmə 672

مردی درویش و عامی است و فقیر است این مطلع از اوست :

Сам Мирза1 мин
İngilis mədəniyyəti

Keçən gün idarəmizə bir nəfər təbrizli gəldi və rəvayət etdi ki, bu il məhərrəmlik təziyəsində imam yolunda iyirmi üç nəfər adam aşura günü ağköynək olub elə şiddətlə başlarını yardılar ki, oradaca onları qan apardı və ölüb şəhid oldular.Bu xəbəri bizə gətirən təbrizli, sözlərini deyib qurtardıqdan sonra dərin bir fikrə getdi və sonra dedi:

Джалил Мамедкулизаде2 мин
Töhfeyi-Sami, bölmə 678

مولدش دارالملک شیراز است و اوقات او بقصه خوانی میگذشت و در آن کار بسیار شیرین سخن و خوش گفتار بود . در شعر طبعش ملایم افتاده بود در شهور سنه خمسین و تسعمایه در شهر خود فوت شد این رباعی از نتایج طبع اوست :وز قصه من شکایتی می شنوی

Сам Мирза1 мин
Gözəl millət

Həmin bu gözəl millət – bizim müsəlmandır.O səbəbə ki, ölülərin qəbirdən çıxardıb Kərbəlaya göndərirlər; ondan ötrü göndərirlər ki, haman mərhumun ruhu cəhənnəmdən çıxıb behiştə getsin.

Джалил Мамедкулизаде1 мин
Töhfeyi-Sami, bölmə 679

مردی شجاع و کریم الطبع و در زمان خود سر آمد یتیمان بود : آخر بدست داروغه مشهد مقدسه کشته شد این مطلع از اوست :

Сам Мирза1 мин
Təfavütü yoxdur

Deyirlər – kooperativ xadimləri kooperativi yeyə-yeyə az qalıb ki, mayanı yeyib qurtarsınlar. Amma mən də deyirəm ki, təfavütü yoxdur və necə ki, bir söz danışan o danışdığı sözə sübut gətirməlidir, mən də sübut gətirməkdən boyun qaçırmıram və qaçırmaram da inşallah.Məsələn, Salyan qəzasında altı-yeddi kooperativi ikiayaqlı siçanlar elə bir iştaha ilə yeyiblər ki, yazıq kooperativlərin ancaq qabığı qalıbdır (məğzi yeyilib); qeyri kooperativlər də habelə.

Джалил Мамедкулизаде2 мин
Töhfeyi-Sami, bölmə 680

بسکب تاجدوزی اوقات میگذراند و گاهی شعرهای موزون از مردم میخرد . این مطلع را برای علا نامی گفته یا خریده بود . بهمه حال خالی از حالی نیست :

Сам Мирза1 мин
O elə – bu belə !

Rəbbiyəl-əvvəl ayının on ikisində bütün Ərdəbil camaatı, oğuluşaqlı, qoca və cavan Bərna və Piriətəbatdan təşrif gətirən Mirzə Ələkbər ağanın pişvazına çıxıblar.Və haman rəbbiyəl-əvvəl ayının on ikisində Amerikada, Ərdəbil böyüklükdə Samson adlı bir şəhərdə on altı min tələbənin üç ədəd müxtəlif darülfünunlara getməyini bir əkkas kağıza götürübdür.

Джалил Мамедкулизаде2 мин
Töhfeyi-Sami, bölmə 681

قصه خوان و از ورجرد که قصبه ایست از همدان عامی است و اطوارش از تخلصش پیداست، نود سال عمر خود را ضایع کرده و میکند این مطلع از اوست :

Сам Мирза1 мин
Namaz üstə

Birinci səhifədəki şəklin mənası :Rza şah namaz üstədir. Onun dalında durub bir nəfər məcrubi- Ərsa məmləkətlərinin səfiri.

Джалил Мамедкулизаде2 мин
Töhfeyi-Sami, bölmə 685

او با من میباشد و در کار خود پهلوان است و نقش ها و صوتها را طوری میخواند و با وجودی که عامی است گاهی از او شعری سر میزند این مطلع و بیت ازاوست :خونابه ایست کاز دل بلبل چکیده است

Сам Мирза1 мин
Xaç bayramı

Hər kəs həmin bu sözlərdən bir mətləb anlamaq istəyirsə gərək 7-ci səhifədəki Hindarx məktəb müdirinin idarəyə cavabını oxusun.Əhvalat bu qərar ilədir:

Джалил Мамедкулизаде2 мин