Zəngin xəzinələr

Bu vaxta qədər nəşr edilmiş ayrı-ayrı bayatı kitabçaları nəzərə alınmazsa, M.H.Təhmasibin tərtib etdiyi “Bayatılar” məcmuəsi¹ ədəbiyyatımızın zəngin janrlarından birini tədqiq edib öyrənmək işində ilk ciddi addım sayılmalıdır. Bayatıların toplanışı və nəşri çoxdan başlanmış olsa da, bu sahədə görülən iş hələ də böyük bir səmərə verməmişdir. Halbuki, xalq şerinin bu sahəsini tədqiq edib öyrənmək, nisbətən daha maraqlı bir işdir. Elmi qüvvələrimizin səyini müəyyən bir yola salmaqla az bir zaman içərisində biz bu işi müvəffəqiyyətlə başa çatdıra bilərik. Xüsusən, bayatının xalqımız tərəfindən sevildiyi nəzərdə tutularsa, müxtəlif variantları müqayisə etmək, tutuşdurmaq və daha gözəl bir tekst əldə etmək üçün hər bir imkan vardır. Dürüst elmi nəticələr çıxarmaq istəyən hər növ folklorçu üçün bu birinci növbədə lazımdır.Lakin biz bu qısa qeydlərimizdə yalnız bir cəhəti göstərməklə kifayətlənəcəyik: bu əsərlərə münasibətimizi aydınlaşdıracayıq.

Мехти Гусейн13 мин
Səadət və məhəbbət müğənnisi

I**Nizaminin əsərlərində səkkiz əsrə yaxın uzun bir dövrün ağır imtahanlarından çıxan və köhnəlməyən cəhətlər hansıdır?

Мехти Гусейн194732 мин
İkinci şəkil

Aul... Uzaqdan top-tüfəng səsləri eşidilir... Aulda çığırtı-bağırtı vardır. Birdən qiyafəsini dəyişmiş Soltan görünür. Aula doluşan soldatları görüb gizlənir.*General** (*paruçik Rayevski və o biri zabitlərilə gəlir*)

Мехти Гусейн7 мин
Beşinci şəkil

Meşədə Şamilin düşərgahı. Axşam çağı... Günəş qürub etmək üzrədir. Dağlılar dağınıq halda oturub silahlarını təmizləyirlər, atlarının yəhərlərini düzəldirlər. Şamil özü görünmür. İki nəfər dağlı Dmitrini sürüyüb gətirir.*Birinci Dağlı**

Мехти Гусейн9 мин
Altıncı şəkil

Generalın mənzili. General və paruçik Rayevski. Gecədir. Ətraf sükut içindədir.*General**

Мехти Гусейн9 мин
Səkkizinci şəkil

Nizaminin evi; gecədir. Pəncərədə yanan çıraq otağa ölgün bir işıq salır. Dibdə şairin kitabları görünür. Xədicə pəncərəyə yaxın oturub qabağında beşiyi yırğalayır.*Afaq**

Мехти Гусейн8 мин
Dördüncü şəkil

Bəhramın saray həyətində bağ, qızlar mahnı oxuya-oxuya rəqs edirlər.*Qızların mahnısı**

Мехти Гусейн3 мин
Yeddinci şəkil

Cavanşirin sarayı*Söhrab**

Мехти Гусейн3 мин
Doqquzuncu şəkil

Cavanşirin saray otaqlarından birinin həyəti. Elçin səhnəyə daxil olur və gedir. Zibeydə xatun və Aybəniz daxil olurlar.*Zibeydə**

Мехти Гусейн3 мин
Onuncu şəkil

Cavanşirin sarayı*Söhrab**

Мехти Гусейн5 мин
On birinci şəkil

Cavanşirin sarayı, Qılınc daxil olur.*Qılınc**

Мехти Гусейн4 мин
On üçüncü şəkil

Bəhramın sarayında Reyhanın otağı, Reyhan və Qaratel çox qəmgindirlər.*Qaratel udda çalır və oxuyur.*

Мехти Гусейн8 мин
On dördüncü şəkil

Bəhramın sarayı*Bəhram**

Мехти Гусейн5 мин
On beşinci şəkil

Bəhramın sarayı. Cavanşir çox məyus gəzişir, Söhrab daxil olur.*Söhrab**

Мехти Гусейн11 мин
Beşinci şəkil

Cavanşirin sarayında bir otaq*Zibeydə**

Мехти Гусейн3 мин
Altıncı şəkil

Cavanşirin sarayı*Elçin**

Мехти Гусейн2 мин
Altıncı şəkil

Gəncə, Nizaminin eyvanı qarşısında bağça. Qivami süfrə başında oturub şərab içir.*O oxuyur. Arxasından sakit addımlarla gələn Nizamini görmür.*

Мехти Гусейн7 мин
Yeddinci şəkil

Yenə Nizaminin eyvanı qarşısında bağça. Qürub etməkdə olan günəş meyvə ağaclarının yarpaqları arasından balaca arxın sularına əks edir. Afaq yalnız dayanmış, kədərli-kədərli baxır. Onun gözləri yaşarmışdır. Oxuyur.*Afaq**

Мехти Гусейн7 мин
İkinci şəkil

Bəhramın saray otaqlarından biri*Bəhram**

Мехти Гусейн2 мин
On ikinci şəkil

Cavanşirin sarayı. Ordu başçıları və məsləhətçilər Cavanşirin başına toplaşmışlar.*Cavanşir xəritədə nə isə göstərir, hamının diqqəti ondadır.*

Мехти Гусейн4 мин