Сохраб Тахир
- О любви
- О божественной любви
- О разлуке
- О вине
- О природе
- О судьбе
- О смерти
- О мудрости
- О родине
- Хвалебные
- Сатира
- Плачи
Tunq Ər Alpan dedi dünən baş evdə,“Quruş al ver saxlancıdır satalda.
AzərbaycanBu gün sən yenidən yeniləşirsən,Çarpışma içində, təlaş içində.
Görüş söylənciUğureldə yerinc idi Elçiçək,Qıtlıq olmur qadın yerinc olanda.
Ana öyüdü söylənciAnasından yuxu gördü Eldəbir,Ata, ana qoşa tanrı deməkdir.
Döyüş söylənciBalasqelin yolu dolu atlıdır,Hər üzləşmə on min ölüm deməkdir.
Parsdiyar söylənciDaryaş baş-baş geyimində oturub,El deyib ki, daldan gələn bərk gələr,
MüəllifdənAzərbaycan ədəbiyyatında ən iri həcmli poetik əsər hesab edilən “Ata” poema-eposunu 1991-ci ildən qələmə almağa başlamışam. Azərbaycanın ən qədim şeir forması–qoşma şəklində on min il əvvəl Yaxın, Orta, Uzaq Şərq genişliklərində yaşayan, yaradan, dəyişib varlığını və ləyaqətini isbat edən türkdilli qəbilə, tayfa və xalqların, xüsusilə Azərbaycan xalqının eramızın əvvəllərinə qədərki həyat və məişətinin bədii-tarixi lövhələrdə təsvirini əhatə edir. “Ata” sadə xalq danışıq dilində yazıldığı üçün burada demək olar ki, fars və ərəb sözləri işlənməmişdir. Əsərdə Azərbaycan, Orta Asiya, Türkiyə, Rusiya, İran, Ərəb ölkələri, İngiltərə, Almaniya, və s. Avropa alimlərinin tarixi sənədlərə, tarixi həqiqətlərə uyğun fikirləri əsas götürülmüşdür.Çoxdandı ki, xarici ölkələrdə yaşayan soydaşlarımız xalqımızın varlığı, mənşəyi, yaşadığı ərazi, qədim həyat tərzi, dili və qəhrəmanlıqları ilə maraqlanır, bəziləri isə mənə bu haqda, məktub yazır, bu sahədə ortalığa ciddi suallar qoyurdular.
DünyaŞahlıq, sərkərdəlik qalıb arxada,Dünyanı hərlədən güc yox, beyindir.
Cənab Heydər ƏliyevOnunla görüşdüm, hundür, zəhimli,İti baxışları mehriban, ötkəm.
AllahAllah, kömək elə dünya yenə dəQalsın öz rəngində, öz çəkisində.
DilimBağda oturmuşdum, düşüncəliydim.Gözüm yol çəkirdi qum çöllərində.
Ulu babamBağda dəmir hasar silkəndi birdən,Qapı öz-özünə tay-tay açıldı.
Ana südü söylənci– Ov yerinə yollanıram,Ana, mənə uğur dilə.
Gücər söylənci– Yol üstündə duran gözəl,Ovumu qaytar bu yana.
Qayaquş söylənciBaşı qarlı sıra dağlarNə ucadır, nə qorxulu.
Təkbuynuzlular söylənciÇox yaşayıb, çox qocalıbYaranışla yer çevrəsi,
Durudaşlar diyarı söylənciGücər mindi Qayaquşa,Yolda gərək yolçu-dedi.
Ağ ayı söylənciBuz yarğandan eşidildiAğ ayının nəriltisi.
Bacar söylənciQırx il keçdi, Bacar iyid ər oldu,Öz gəlişi, yatımı var hər yaşın.
Tur söylənci– Ana, mənim atam hanı, hardadır,Yollan, oğlum, get, atanı tapginən.
Daşqıranlarla döyüş söylənciGörüş nədir, görüşdən də uludurAyrılığın yollarını keçənlər.
Qaçqın söylənciSoraqçılar soraq verdi: QovurlarDəclə, Fərat qırağından elləri.
Əkbitən söylənciTanrı bura işıq tökdü, var, gəlir,Çox gözləri qamaşdırdı Əkbitən.
İnam söylənci̇Soraqlaşdı Balasq, Misir, Çin, Asur,Turər şahın torpaqları genişdir.
Qızağ söylənciYığışdılar Əkbitəndə Başevə,"Deyən ölüb köləlikdə şahımız".
Ərqaya söylənciƏrqaya da çox sevirdi Qızağı,Dəli sevgi yetmə gəncə yaraşır.
Köləbaşı söylənciGetdi, çatdı bu, Türərə,Sözün yeldən qanadı var.
Başev söylənciBaşev hələ gözləyirdi Turəri,Soyuq idi sözlər, gözlər, baxışlar.
Acıqanla vuruş söylənciQızağ getdi Turər şahın dalınca,Yollar boyu Qırğıatın belində.
Qızağın ölüm söylənciGünbatandan bir səs qalxdı bu yerdə,Üzübağlı bir atlıydı gəlirdi.