Сохраб Тахир
- О любви
- О божественной любви
- О разлуке
- О вине
- О природе
- О судьбе
- О смерти
- О мудрости
- О родине
- Хвалебные
- Сатира
- Плачи
Küsgün görkəm alıb Parsel, Parsdiyar,Tüstü olmur ac-yalavac yerlərdə,
Toplantı söylənciƏkbitənə yığıldılar qırx önər,Düz danışıq işdə düyün açandı.
Uğureldə döyüş söylənciUğureli tapdamışdı Çinelli,Yel də qapar yiyəsizdən nə gəldi.
Təbətel söylənciTəbət yolu dağdır, daşdır, kəsəkdir,Çətin yolla adam tapır istəyin.
Başev söylənciBaşev yedi, içdi, kefdən hallandı,Qarışdırma quşla quzu ətini.
MüəllifdənAzərbaycan ədəbiyyatında ən iri həcmli poetik əsər hesab edilən “Ata” poema-eposunu 1991-ci ildən qələmə almağa başlamışam. Azərbaycanın ən qədim şeir forması–qoşma şəklində on min il əvvəl Yaxın, Orta, Uzaq Şərq genişliklərində yaşayan, yaradan, dəyişib varlığını və ləyaqətini isbat edən türkdilli qəbilə, tayfa və xalqların, xüsusilə Azərbaycan xalqının eramızın əvvəllərinə qədərki həyat və məişətinin bədii-tarixi lövhələrdə təsvirini əhatə edir. “Ata” sadə xalq danışıq dilində yazıldığı üçün burada demək olar ki, fars və ərəb sözləri işlənməmişdir. Əsərdə Azərbaycan, Orta Asiya, Türkiyə, Rusiya, İran, Ərəb ölkələri, İngiltərə, Almaniya, və s. Avropa alimlərinin tarixi sənədlərə, tarixi həqiqətlərə uyğun fikirləri əsas götürülmüşdür.Çoxdandı ki, xarici ölkələrdə yaşayan soydaşlarımız xalqımızın varlığı, mənşəyi, yaşadığı ərazi, qədim həyat tərzi, dili və qəhrəmanlıqları ilə maraqlanır, bəziləri isə mənə bu haqda, məktub yazır, bu sahədə ortalığa ciddi suallar qoyurdular.
Diriel söylənciBir gün qondu yəhərinə Göyərçin,– Düzər səni ağır gündə gözləyir.
Xançu söylənciXançu oldu Minellinin,Baş əydilər çinellilər,
Uruyer söylənciSevinc dolu söylənc idi Uruyer,Dağ görəndə ürək dönüb dağ olur.
Odər ata söylənciÖz əlinə aldı Odər ölkəni,Başsız, şahsız qala bilməz bir ölkə.
Əkbitəndə vuruş söylənciToplumunu alıb gəldi Asurşah,Boş meşədə tülkü, çaqqal ulayar.
Tanı söylənciTanı bala qol-budaqlı gənc idi,Güclü olur kökü dərin ağaclar.
Tanrı söylənciSərtüz deuir: – Tanrı bunu götürməz,Minel, bir də Odərboudan uetirməz,
Ata öyüdü söylənciBalaşq, Daryaş dayandılar üz-üzə,Üz-üzəlik gücləndirir başçını.
Görüş söylənciAğüz getdi Nuhçatana, Duzdağa,Görüş, səni bitgin edir görüşlər.
Yığış söylənciƏkbitənin səsləncləri gurladı,“Qurultaydır birəşdirən gücləri.
Alpislə Odərpay söylənciÜç yüz yaşa gəlib çatdı Odərpay,Minellinin iç tanrısı ocaqdır,
Dörd yüz yaşlı Odər söylənciAlpis gəzdi, üç qardaşı tapmadı,Min yaşayar pis tanrıdan yayınan.
Muğdiyar söylənciƏkbətəndən Buzboğaza bir ay yol,Əl çatmazdır ölkə böyük olanda.
Çindiyar söylənciQardaşlaşıb Çindiyarla Mindiyar,Doğma kimi bax hər yandan qonşuna.
Ağı söylənciDaryaş getdi Misirelə, qayıtdı,Çox söykənmə gülümsəyən yardıma.
Qayıdış söylənciHindel Çinel yaxınlaşır bir az da,Bir- birindən uzaq olmaz yaxınlar,
Həbəş söylənciQoşar dedi: – Misireldə olmuşam,Mindiyardan bura cığır salmışam,
Uruyer söylənciTurpar, Sona Uruyerə çatdılar,Yerdəyişmə qıvraq edər adamı.
Deyişmə söylənciOn gün qaldı Uruyerdə Turq ata,Iki başev ikiləşmə deməkdir.
Darvidellə döyüş söylənciParsdiyarın səsləncləri gurladı,Döyüşlərdə söz üstündür, güc üstün?
Ov söylənciUruyerin səsləncləri gurladı,El çağırsa, dala baxma, get, tələs.
İskəndər söylənciÇıxdı ordan tərmə-tələs Anakar,Bəzən söz də dönüb olur əmanət.
İskəndərin yürüş söylənciKeçdi illər, səs çıxmadı qəbirdən,Daş ağırdır, o heç zaman danışmaz.
Qarı xaqan söylənciQarı Xaqan alıb qırdı Xançunu,Biri qurur, biri qırır, dağıdır.