Türklər

Ol qoçaq iranlılar,Ol igit osmanlılar,

Али Рази Шемчизаде2 мин
Buz heykəl

Qırx birinci ilin qışı. Şaxtalı bir gecə. Elə bil canlı-cansız ətrafda nə varsa donub buz bağlamışdır. Hava zəhərli ilan kimi çalır, daş çatlayır, ağac çıqqıldayır, torpaq çatırdayır, nəfəs tıxanır, tikan kimi boğazda qalır.Və indi ağappaq bir zülmət içində, günçıxana tərəf ucsuz-bucaqsız qarlı çöllərilə tənha bir kölgə hərəkət edir.

Энвер Мамедханлы5 мин
Süleyman padşahın xəzinəsi 7

Nə Sultanla Səməd, nə Xızr Abı ilə Çürük Aşıq, nə Məhərrəm, nə də “mühacirlər” və bütün “Pünhan”lar – hələ heç kəs bilmirdi ki, “çesuyçalılar” adlananlardan, əvvəllər olduğu kimi, hər beş nəfərdən biri yox, indi hər iki nəfərdən biri birbaşa Moskva KeQeBesinin işçisi idi. Hətta Azərbaycan KP MK-dan və respublika KQB-sinin özündən də gizlində, hər cür dünya nemətləri ilə təmin olunan, xalqdan tamam ayrılıb, bu xalqın keçmişi, gələcəyi ilə məşğul olan Muğannaları nəinki addım-addım izləyirdilər, hətta, imkan olanda – şərait yarananda öz şəxsi təşəbbüsləri ilə öldürürdülər. Bu təhlükəni tək bir nəfər, bütün Dövlət Təhlükəsizliyi işçilərinin sadəcə “Saşa” adlandırdıqları bir nəfər polkovnik bilirdi. Bu bəstəboy, son dərəcə məlahətli oğlanı Muğannalardan demək olar ki, hamısı oğul, qardaş, yaxın-əziz qohum kimi sevirdi. “Saşanın üzündə şeytan tükü var” – deyəndə məhəbbətlə gülümsəyirdilər. Bu məhəbbətin, əlbəttə, ciddi səbəbi də vardı: Gürcüstanın ən ucqar guşələrində yaşayan “Muğ” – Bağlardan başlamış, Şimali Azərbaycanın ən ucqar rayonlarından Lerikə qədər, Muğannalardan kim həbs olunurdusa, Saşa, yalnız özünə məlum möcüzə ilə xəbər tutub, cinayət işi-filan yazmamış, istintaq başlanmamış, təkbaşına, türməyə – həbsxanaya gedib, lazım gələndə hətta əlini yarımavtomat naqanın üstünə qoyub, qısaca “Azad edin” və ya “mənim şəxsi işçimdir” deyib buraxdırırdı. Sultan nə qədər kədərli, sarsıntılı olsa da, hətta gecələrin birində o qalın bağın dərinliyindən bəriyə güllə açılacağına heç bir şübhəsi olmasa da, əmin idi ki, Saşanın kor görünməz əli həmişə haralardasa – ətraflarda dolana-dolana onun özünü və Bircə balanı qoruyurdu və sədr Mədədin ölümündən sonra bu iki nəfərin – əmi ilə qardaşoğlunun sağ qalmağının səbəbi də məhz o “əl” idi. Çox təhlükəli hallarda isə o “əl” Saşanın özü idi. Başında Əlləzoğlunun “motal” papağı, çiynində Əlləzoğlunun əlli ildən qalma əprimiş arxalığı, zalın qapısında bir an görünüb, əlindəki uzun kabab şişini dişinə çəkə-çəkə geri qanrılıb yox olan o oğlanı nə aşağıda – həyətdə olan Sultan gördü, nə də Səməd: polkovnik Saşa məlahətlə qımışıb, dabanı üstə dönüb yoxa çıxdı. Səməd onu Sultanın həyət-bacasında qulluq eləyən Seyid kişi kimi adamlardan biri sayıb, heç diqqət də yetirmədi...Hələ heç kəs, o cümlədən Saşa özü də bilmirdi ki, bu ağ daş evin yaxınlığında, bağın çalkeçid budaqları altında daha bir nəfər naməlum adam, kababın ətrini dəf etmək üçün cibindəki balıq konservini bıçaqla açıb, yeyə-yeyə Saşanı daimi “pod kolpakom”⁴⁷ saxlayırdı ki, lap tezliklə qanını axıtsın və beləliklə, qorunduğuna əmin olan Sultanla birlikdə Səmədin həyatını da tükdən asılı qoysun. Hər gecə Moskva vaxtı ilə səhər saat dörddə bağın dal hasarının dibindən o yana keçən, sement döşəməli, dərin, susuz arxdan sürünüb keçib, orada vaxtı ilə Rəhim Qudalının işlədiyi “Rayon yun idarəsi, Alınma, satılma məntəqəsinin künc otağında “priyomnik”in “nauşniklərini” başına keçirəndə o adamın eşitdiyi ilk sözlə “Ya Saşa! Ya Saşa...” olurdu. Yəni, Moskvadan danışan adamın “kliçkası” da “Saşa” idi... Bu gecə o Moskvalı səs, vaxtından xeyli əvvəl, yəni Sultanla Səmədin evə qalxdıqları dəqiqələrdə əmr etdi: “Ya Saşa... Ya Saşa... pora vzyat moyeqo tyozku... pora vzyat moyu tyozku”⁴⁸ çox keçmədi ki, arxadan içəriyə daha iki qaraltı girdi. Saşanın başının dövrəsində, qaranlıqda üç lülə ağzı ağardı...

Иса Гусейнов3 мин
Deyişmə: Bulaq üstə duran gözəl

— Lətif:Bulaq üstə duran gözəl,

Латиф1 мин
Duz

Seymur paltosunu geyinib qapının ağzında dayandı. Anası balaca qara çamadanı və içi dolu həsir zənbili gətirib onun qarşısına qoydu. Oğlan şeylərə tərəf baxmadı. Gözlərini anasının yanına sallanmış damarlı, quru əllərinə zillədi. Sonra onu umacaqlı baxışla süzdü. Firuzə oğlunun fikrini anlayıb gülümsədi. Əlini dirsəkdən ilməsi qaçmış sarımtıl, nimdaş jaketinin cibinə saldı.– Al, hələlik bunu xərclə...

Иси Меликзаде19685 мин
Hər gün bir az (29 avqust 1904)

Bu dəfə dilimizdən danışacağız. Rusiyada yaşayan müsəlmanların çoxusu türk və tatar qövminə mütəəlliqdir. Türk dili ki, bu qövmlər danışırlar, ümdə iki qismə bölünür.Biri şərqi, biri qərbi. Şərqi türkcəsi Çığatay dilidir ki, onun ilə Qazan türkcəsinin arasında fərq pək azdır. Hər ikisi bir dildir, bir ləhcədir. Ancaq aralarında bəzi kəlmələrin tələffüzü cüzi fərqi var. İsim və feillərin elalı isə ümumi olaraq hər iki ləhcədə birdir. Arada olan təfavüt o qədər cüzidir ki, ləhcənin birini danışan adam ömründə birinci dəfə olaraq ismi və feili o biri ləhcənin tələffüzü ilə eşidəndə o dəqiqə anlayır və heç bir çətinlik çəkmir.

Мухаммед-ага Шахтахтинский5 мин
Газель 95

ساقیِ محجوب می‌باید شرابِ عشق راآتشِ هموار می‌باید کبابِ عشق را

Саиб ТебризиГазель1 мин
Кыта 56

خاقانی بلند سخن در جهان منمکزادی از جهان روش حکمت من است

Хагани Ширвани1 мин
Газель 185

گفتمش دل ز غمت زار و حزین می‌بایدگفت آری سخن اینست چنین می‌باید

ФизулиГазель1 мин
Джам-и Джам, глава 17

مطرب، آخر تو نیز شادم کنزان فراموش عهد یادم کن

Аухади МарагаиМаснави4 мин
Teng-i şekeri la'l-i lebün tenge getürdi

Teng-i şekeri la'l-i lebün tenge getürdiTûtîsini bu gönlümün âhenge getürdi

Кади БурханеддинГазель1 мин
Saqqallı uşaq

Прежде чем начать свой рассказ, я хочу предупредить, что иные дети имеют дурную привычку, взяв огрызок карандаша, тут же расписывать стены домов. Иные пользуются для этого даже углем или мелом. Что там уголь и мел, я знаю таких испорченных детей, которые берут в руки гвоздь или ножик и давай царапать и уродовать стены.Я очень недолюбливаю детей, которые пачкают стены, потому что, если ты хороший мальчик и хочешь писать, возьми листок бумаги, карандаш, присядь где-нибудь и пиши в свое удовольствие.

Джалил Мамедкулизаде19262 мин
Töhfeyi-Sami, bölmə 273

بجودت طبع سلیم وحدت ذهن مستقیم سر آمد شعرای زمان بود بی تکلف از متأخرین کسی قصیده را بهتر از او نگفته . مولد او قصبه تهران است من اعمال ری . پدرانش رئیس و کدخدای آنجا بوده اند نام او در اصل ارجاسب بود و در اوایل عمر جهت تحصیل علم بشیراز رفته بود و در زمره ی شاگردان مولانا جلال الدین محمد دوانی در آمد اکثر کتب متداوله را مطالعه کرد فاما در طب بیشتر کوشیده طبیب شد مولانا اسم او را تغییر داده مسعود نام نهاد با اکثر اهل دولت صاحبقران مغفور محشور بود چنانکه از شعر او معلوم توان کرد در اواخر عمر در تهران متوطن شد. باغی طرح انداخت و آنرا موسوم به باغ امید گردانید . اما هنوز نهال امیدش بارآور نگشته بود که از صدمه ی صرصر حوادث سمت قاعا صفصفا پیدا گردید و در شهور سنه ثلاثین و تسعمایه جمعی بر سر او ریخته بقتلش رسانیدند بعضی مردم نسبت این امر شنیع به نوربخشیان کردند و الله اعلم، افضل نامی تهرانی این قطعه در تاریخ شهادت او گفته :کاو بنا حق شهید شد ناگاه

Сам Мирза3 мин
Ənisül-arifin, 10

یک صفت عجب آمد این اماره رابوالعجب عفریت مردم خواره را

Касим Анвар1 мин
Sığmazam

В меня вместятся оба мира, но в этот мир я не вмещусь:Я суть, я не имею места — и в бытие я не вмещусь.

НасимиГазель2 мин
Sular

Sular var, arası buz bağlayıbdır,Sular var, yarası duz bağlayıbdır.

Рафик Зака Хандан19711 мин
Касыда 39

خزان ببرد ز بستان هر آن نگار که بودهوا خشن شد و کهسار خشک و آب کبود

Катран Тебризи3 мин
Ağ şanı

Bu körpəcə meynəni, oğlum, öz əllərimləSənin əziz adına basdırıram torpağa.

Сулейман Рустам1 мин
Sünnü ilə şiə

Bir nəfər mərdi-şieyi-xülləs,Şiəlik zati-pakına müxtəs –

Сеид Азим Ширвани1 мин
Газель 22

به سر تو که دل تو سر انصاف نداردآن زید شاد کز اول به غمت جان بسپارد

Муджиреддин Бейлагани1 мин
Ehsanlarımız

Səndən, ay Kirpi dayı, var yeni bir xahişimizSən əgər mərhəmət etsən, düzələr hər işimiz.

Алиага Вахид19641 мин
Рубайят, 15

در میکده پیش بت تحیّات خوش استبا ساغر یک منی مناجات خوش است

Мехсети Гянджеви1 мин
Семь красавиц, глава 2

نقطه خط اولین پرگارخاتم آخر آفرینش کار

Низами ГянджевиМаснави3 мин
Nəfsin qərəzi, əqlin mərəzi

О страсть! Веления твои превыше всех иных!И голова моя всегда, всегда у ног твоих.

Мирза Алекпер Сабир19072 мин
Газель 80

هیچ دل معشوق ما را رام نتوانست کردهیچ جا آن طفل شوخ آرام نتوانست کرد

Меджзуб Табризи2 мин
Атешкаде, глава 19

بحرها آمد به لب خوشیده کفکای درخشان گوهر بحر شرف

Найир Табризи3 мин
Газель 1

چون سحر از بوی گل گشت معطر هوااز نفس یار ما داد نشانی صبا

Хумам ТабризиГазель1 мин
Sənə inanıram

Nə dona girsə də ilandır, ilan,Lənət ağına da, qarasına da.

Мамед Араз2 мин
Gözəl dərd

Məhəbbətdə taleyin öz nuru var,Gözəl arzu, saf niyyətdi məhəbbət,

Фикрет Годжа1 мин
Nə xabi-qəflətdi divanə könül

Стыд шушинцы теряют: гуляют и пьют.По дороге бесчестья шушинцы идут.

Касум-бек Закир4 мин