Azərbaycan nağıllarının əhvali-ruhiyyəsi

AZƏRBAYCAN NAĞILLARININ ƏHVALİ-RUHİYYƏSİ*Azərbaycanın Şuralar dövrü ədəbi tariximizin izahı üçün qiymətli bir sahə vücuda gətirdiyi inkar olunmaz. Bir neçə ilin müddətində o qədər materiallar meydana çıxdı ki, indi artıq ədəbiyyat tariximizin yazıla biləcəyinə əmin olmaq olar. Yalnız şifahi ədəbiyyatımız hələ lazımi surətdə təsvir olunmamışdır. Səbəbi aşkardır. Əvvəla şifahi parçalar toplanmalı və sonra nizama salınıb təhlil olunmalıdır.

Юсиф Везир Чеменземинли5 мин
Qəzəl: Bəhəmdillah yatubdur sinəm üzrə dağ dağ üstə

Bəhəmdillah yatubdur sinəm üzrə dağ dağ üstəBəli məşhur sözdür ol məsəl kim bağ bağ üstə

Ковси Табризи1 мин
Balaca mütəfərriqələr 54

Getsin gəlməsin**Keçmiş hala bir nəzər*

Наджаф-бек Везиров19171 мин
Тюркская газель 16

ساقیا مِی‌دَن رفوقیل چاک بولموش کونلومیقیل بوایسی قان ایلن پیوند اوزلموش کونلومی

Саиб ТебризиГазель1 мин
Рубаи 20

خاقانی اگرچه در سخن مردوَش استدر دست مخنثان عجب دستخَوش است

Хагани Ширвани1 мин
Газель 218

مرا دل ترک داد و کرد میل آن مه دلکشکه دارد میل بالا شعله چون می‌خیزد از آتش

ФизулиГазель1 мин
Джам-и Джам, глава 36

ظلمت ظلم تیره دارد راهعدل باید جناح و قلب سپاه

Аухади МарагаиМаснави5 мин
Ayn-ı şifâ durur bana gözündeki ilel

Ayn-ı şifâ durur bana gözündeki ilelGörmez göze göz anı ki gözinde var sebel

Кади БурханеддинГазель1 мин
İdarədən

Məcmuəmizin nüsxələri Kitaydan başlamış Vladivastok, Xarbin, London, Parij, Misir və hətta Amerikaya kimi dağılır. O məmləkətlərin hər birində yuxarıda yazdığımız cümə məsələsini oxuyanlar öz könüllərində deyəcəklər ki, gör bu müsəlmanlar nə qədər çalışan, pul qazanan və ticarətə hərisdirlər ki, həftədə bir gün də tətil edib və dükanlarını bağlayıb ibadətə məşğul olmurlar.Bəli, xarici millətlər belə başa düşəcəklər, amma onlar bircə şeyi bilməyəcəklər:

Джалил Мамедкулизаде2 мин
Ənisül-arifin, 23

حاکم مطلق،خدای ذوالجلالقادر بی چون، قدیم بر کمال

Касим Анвар1 мин
Газель 75

کس بدین آیین حسن از مادر گیتی نزادتا ابد چشم بد، از روی تو یارب دور باد

Насими1 мин
Töhfeyi-Sami, bölmə 243

از ملک زاده های آنجاست و او جوانی بغایت مشهور و بی باک و ظالم و سفاک بود و کمان پر زور میکشید و تیر را خوب میانداخت در اواخر عملش برگشته آثار خلافی از او بظهو رسید ناچار کمال خوف بخود راه داده بقلعه استایی خواف متحصن شد بنابراین امرای عالیمقدار بگرفتن آن حصار مأمور گشتند و باندک وقتی قلعه آنچنان که با قله گردون لاف مساوات زدی و با برج و السماء ذات البروج دعوی محاذات کردی .بدین صورت دهم تسکین دل دیوانه خود را

Сам Мирза1 мин
Ağ dənizdə

Oldum bir ay Ağ dənizdə, Xəndan,Qaldım gidi dalğalarla dalğın.

Рафик Зака Хандан1 мин
Fəqir və zalım

Bir fəqirin papağını bir kəsQapıban qaçdı getdi karına bəs.

Сеид Азим Ширвани1 мин
Касыда 33

ای نگار خند خندان یک زمان با من بخندتا کی این خشم تو تا کی چند از این ناز تو چند

Катран Тебризи3 мин
Касыда 76

زهی بر خطت آسمان سر نهادهجهان بر سر جاهت افسر نهاده

Муджиреддин Бейлагани3 мин
Meynələr

Əkdim sizi dünən özüm, meynələr,Üstünüzdə oldu gözüm, meynələr!

Сулейман Рустам1 мин
Məclisi-əğyardə gördüm ki, dün yar əyləşib

Məclisi-əğyardə gördüm ki, dün yar əyləşib,Sanki əqrəb bürcünə ol mahi-məhvar əyləşib.

Алиага Вахид1 мин
Рубаи 46

چشمم چو به چشم خویش چشم تو بدیدنی چشم تو خواب چشم از چشم رمید

Мехсети Гянджеви1 мин
Сокровищница тайн, глава 45

کعبه‌روی عزم ِ ره آغاز کردقاعدهٔ کعبه‌رو‌ان ساز کرد

Низами ГянджевиМаснави4 мин
Газель 68

مژده ای دل که فلانی ز سفر می‌آیدرفت اگر عمر گرانمایه دگر می‌آید

Меджзуб Табризи1 мин
Cavan

Дом богат мой и велик,Мне мулла служить привык,

Мирза Алекпер Сабир19081 мин
Газель 213

ای آفتاب خوبان وی آیت الهیحسن تو را مسخر از ماه تا به ماهی

Хумам ТабризиГазель1 мин
Газель 53

رنجه مباش ، ار دل ، از تو در گله باشدمرغ گرفتار تنگ حوصله باشد

Найир ТабризиГазель1 мин
Son anında

Axır nəfəsinə yetişmədim mən,Son dəfə bağrıma basmadım onu.

Мамед Араз1 мин
Bolqarıstan haqqında

Yam-yaşıl Bolqar göyləriniQartal kimi dolaşan

Самед Вургун19511 мин
Əşara görəydi

Davam-dalaşım evdə bu ruzgara görəydi,Pal-paltara, həm də bu uşaqlara görəydi.

Баба Пюнхан19971 мин
Sən sadə gözəlsən, qoyma, sevdiyim

Sən sadə gözəlsən, qoyma, sevdiyim,Məşşatələr bəzək taxta üzünə,

Касум-бек Закир1 мин
Bütövlük

Yarımçıq bir havanı oxumaq istəyirəm,İstəyirəm yarımçıq bir badəni içəm mən.

Алиага Кюрчайлы19761 мин
Gəlin

Sən gəlin gələndə tək idim, lap tək –atasız, anasız...

Нариман Гасанзаде1 мин