Произведения
- О любви
- О божественной любви
- О разлуке
- О вине
- О природе
- О судьбе
- О смерти
- О мудрости
- О родине
- Хвалебные
- Сатира
- Плачи
از لشکر صبرم علمی بیش نماندوز هر چه مرا بود غمی بیش نماند
Mərdümi-çeşmim edib mişksifət zülfü vətənMərdümi-çeşmim edib mişksifət zülfü vətən,Dami-səyyadidə san bənd olub ahuyi-Xütən.
Seyid Hüseyn SadiqSeyid Hüseyni mən 1923-cü ildən tanıyırdım.O, Nərimanov texnikumunda bizim ədəbiyyat müəllimimiz idi. Gənclik illərimizdə aramızda “nadinc” tələbələr də vardı. Bəzi müəllimlərin yumşaq damarını tutub dərs zamanı dəcəlliklər etdiyimiz yaxşı yadımdadır. Bir dəfə Həsən adlı müəllimimiz bizimlə ədəbi gecədə iştirak etdi. Onu deyim ki, Həsən müəllim öz ixtisasını gözəl bilən, mülayim xasiyyətli bir adamdı. O, səhnədə bir muğam dəstgahı oxudu. Yaxşı da səsi vardı. Onun bizə qohumluğu da çatırdı.
Рубаи 136عشق است که شیر نر زبون آید از اوبحریست که طرفهها برون آید از او
Газель 202خویش را تند و تلخ زود مکنآتش خشم را سجود مکن
Görüncə şəxs bir ərbabi-sərvətin üzünüКто видит богача бесстрастное лицо -Тот видит низости ужасное лицо!
Газель 137این منم در صحبت جانان که جان میپرورمگر به خوابش دیدمی هرگز نگشتی باورم
Газель 115عهدها شد که نکردی به نگاهی شادمسستعهدا مگر از چشم تو باز افتادم
İşçiƏyilsin səcdənə yıldızlar, aylar,Sənsən dünyaların fəxri, şöhrəti.
Bir ömür xatirəBir xatirə dəftərinə bənzəyər ömrüm,Neçə tale görüşdürər, aralayar o.
Tarix təkrar olur1905-ci ilAllahverdi səngərdən başını çıxarıb:
Tökər səndən ayrı, ey çeşmi xumarTökər səndən ayrı, ey çeşmi xumar,Gecə-cündüz əşki-ali gözlərim.
Loğmanın vəsiyyətiƏshabına bir gün dedi Loğmani-həqiqət:Etdi məni hübbülvətənim mətleyi-hikmət.
Saqi, ayağa dur, gətir badə ki, yaz vaxtıdırSaqi, ayağa dur, gətir badə ki, yaz vaxtıdır,Mürği-könül, nəvayə gəl, suzü güdaz vaxtıdır.
Rus qışı(lövhə)*Bizim cır alçanın gülləri kimi
Sənin yuxunSağlığıma sən oldunilk dolduran qədəhi.
İnsan xasiyyətiBinalarqaçıb yığılıb şəhərlərə,
Ey bolub eşqdə divanəvü rüsvay könülEy bolub eşqdə divanəvü rüsvay könül,Yüzünə çirmaşib ol zülfi-səmənsay könül,
Nədən olduYeri, göyü insi-cinsi yaradan,Haqq əmir eylədi yer nədən oldu?
Гульшан-и раз, глава 39یکی دریاست هستی، نطق ساحلصدف حرف و جواهر دانشِ دل
"Bismillahir-rəhmanir-rəhim" deyib"Bismillahir-rəhmanir-rəhim" deyib,Girirəm meydana, gəl eyləyək bəhs.
Газель 158آن که خود را مینماید در رخ خوبان چو ماهمیکند از دیده عشاق در خوبان نگاه
Bir mahnı oxuyur kənd gözəlləriBir mahnı oxuyur kənd gözəlləri,ay lolo, bir mahnı,
Ordan-burdan 73“Osmanlı”, Üdəba və mühərriri zümrəsinə daxil olmağa layiqi olan bir “ədib”in hər həftə çıxan asari-qələmindən bir nümunəyi-imtisal:“Əfəndim, şu sözləri yazmaqda mənim muradım bütün aləmə kəndimin millətpərəstliyini bildirməkdir. Beləmi, əfəndim? Belə isə, qulaq asınız əfəndim! Şu gün mən şu sözləri yazıb şəhərimizin qoca qarunlarına deyirəm ki, ey qoca qarunlar, gəliniz mən sizə yol göstərim. Siz kəndi pulunuzu xərcləmək bilməyirsiniz. Beləmi, əfəndim? Belə isə çox gözəl əfəndim. Lakin bəs nə üçün şəhərin qoca qarunları mənim şu sözlərimə qulaq asmırlar, əfəndim? Görünür ki, mənə etina etmək istəmirlər, beləmi əfəndim? Belə isə yaxşı olmadı, şəhərimizin qocaları şu yanda dursun, əfəndim? Gəlin “cavanlar”ın üstünə; şu cavanlar heç mənim xoşuma gəlməyir, əfəndim! Çünki onlar heç bir şey qanmayırlar, beləmi, əfəndim? Belə olan surətdə o cavanların başından basıb qoymamalıyız ki, onlar mühərrir olsunlar. Onları hər halda müttəhim etmək lazımdır. Beləmi, əfəndim? “Əta olundu” sözü ilə “alındı” sözünə fərq qoymayan bir şəxs heç bir vaxt mühərrir ola bilməz, əfəndim! Amma qırx qəpiklik kitabı millətə bir manata satan adam əsil millətpərəst ola bilər, beləmi, əfəndim? Əlbəttə belədir, əfəndim? İştə, şimdi şu “qanmaz” cavanları zəmanəyə tapşırmalıyız, əfəndim və pul qazanmaqda mahir olan “millətpərəst”ləri öz-özümüzə yol göstərən ittixaz etməliyiz, beləmi, əfəndim? Beləmi, əfəndim? Belə, belə əfəndim!”
Şair olmaqŞair olmaq gör nə haldır:Ruzim – fikirdir, xəyaldır,
Газель 4790بگیر جام هلالی ز رخ نقاب اندازز رعشه سنگ به مینای آفتاب انداز
Касыда 26راحت از راه دل چنان برخاستکه دل اکنون ز بند جان برخاست
Джам-и Джам, глава 113گر دعا جمله مستجاب شدیهر دمی عالمی خراب شدی
Qanun ilə söhbətBir gün gecə bir məclisimiz vardı ki, ondan,Çox-çox uzağa qaçmış idi, dərd, qəm, hicran.
Yüregüme urur ise sanemâ gözün ohı yüzYüregüme urur ise sanemâ gözün ohı yüzBu cânum sana fidâdur ne yüz ile kaytaram yüz