Произведения
- О любви
- О божественной любви
- О разлуке
- О вине
- О природе
- О судьбе
- О смерти
- О мудрости
- О родине
- Хвалебные
- Сатира
- Плачи
Gözlərində yüz cəhənnəm odu var,Dodağında yüz cənnətin dadı var,
Könül, uyma bivəfayəKönül, uyma bivəfayə,Axır səni xərab eylər;
YallıGəlin yallı gedək bizKönlümə yallı düşüb.
Səadətnamə, 112در حدوث و قِدَم بسی نقل استوان همه شکّ و شبهۀ عقل است
BirisinApardın ağlımı, ay mələkzada,Söyləsən dərdimin yara birisin.
Bu gündəQan ağla, gözüm, şahi-şəhidana bu gündə,Oğlunu verib ümmətə qurbana bu gündə.
Od gəlini21 şəkildə pyes**İştirak edənlər
Yenə üsuli-təbii haqqında bir neçə sözKeçənlərdə mənim məktəblərimizdə rus dili təlimi haqqında yazmış olduğum məqaləyə cavab və yaxud bir haşiyə olaraq möhtərəm müəllim Rəşid bəy Əfəndizadə cənabları tərəfindən yazılmış bir məqalə gördüm. Rəşid bəy əfəndi məqaləsini “Mübadiləyi-əfkardan bariqəyi-həqiqət törəyir” sözlərilə başlayıb, əvvəlcə bir balaca müqəddimə yazırlar və o müqəddimədə əzcümlə belə deyirlər: “Mətləbimiz o məqalənin (yəni mən yazdığımın) ziddinə çıxmaq əsla deyildir”, yəni Rəşid bəy əfəndi oxucuları xəbərdar edir ki, onun məqsədi mənim ilə mübahisə və mücadiləyə qalxmaq deyildir. Ehtimal bu səbəbdəndir ki, Rəşid bəy əfəndi məşhur təbir olan “Müsadiməyi əfkardan” da hətta “müsadimə” sözünü bu yolda çox şiddətli bir təbir bilib, onun əvəzinə “mübadilə” yazıbdırlar və hərçənd “mübadilədən” “bariqə” törəmədiyini və “bariqə”nin ancaq “müsadimədən” törədiyini nəzərə alıbdırlarsa da, amma yenə də məni incitməmək üçün məntiqi qurbanedəcək dərəcədə fədakarlıqla bulunubdurlar. Mən də Rəşid bəy əfəndinin bu fədakarlığına qarşı təşəkkürlər edirəm. Ancaq burasını dəxi əlavə edirəm ki, böylə bir əhəmiyyətli məsələdə Rəşid bəy əfəndi həqiqəti mənə qandırmaq üçün başımı yarsa da incimərəm.Burada mən dəxi bir müqəddimə söyləyəcəyəm. 1-2 gün bundan əvvəl müəllim rəfiqlərimdən birisi yanıma gəlib mənə dedi:
OlarmışNeçə gündür boğur məni bu qəhər,Yoxsulluq insana nə pis olarmış.
GetməAl məni qollarına,Sal məni yollarına,
Стихотворение 30بزرگی داد یک درهم گدا راکه هنگام دعا یاد آر ما را
Əgər məni-bikəs ilə yar olasanƏgər məni-bikəs ilə yar olasan,Ümidim var ki, bərxurdar olasan.
Кыта 8بچه هایِ زمانه رند شدندبی ثمر دان تو ژاژخایی را
Газель 17ای صفاتت حجاب چهره ذاتذات پاکت ظهور بخش صفات
Üçüncü pərdəSəhnə ilk pərdədə olduğu kibi ixtiyar şeyxin çardağını – qülbəsini göstərir. Şeyx dışarıda, çardağın altında təsbih çəkərək dalıb getmiş...Son bahar, öylə, sisli hava...
Amali-istiqbalHəmvarə bahar ol bizə, ey gülşəni-amal,Aləm sənin ilə oluyor naili-amal.
Deyim, dinləGəl, otur!Bax, belə!
Sevgi candan ayrılmazSevən könlüm sevdi səni,Sevgi candan ayrılmaz!
Газель 74گر من از عشق غزالی غزلی ساختهامشیوه تازهای از مبتذلی ساختهام
Bizə ciddi mətbuat çoxdan lazım idiBİZƏ CİDDİ MƏTBUAT ÇOXDAN LAZIM İDİ*On il olar ki, Qafqaz türkləri sabit bir mətbuata malikdirlər. Doğrudur, Rusiyada ilk qəzet nəşr edən Qafqaz türkləri olmuşlar, lakin bu qəzet uzun bir müddət davam etmədiyi üçün, mətbuatımız tarixi ancaq 1904-1905-ci illərdən başlanır. “Həyat” qəzeti ilə mətbuatımız yeni bir dövrə girib, yeni bir həyat sürməyə başlayır.
İntizarŞiş dağların arxasındaGünəş batır, sevgilim.
Zakirə məktubEy Qasım bəy, əcəb dövranə çatdıq,Mərdə indi olmaz başü can gərək!
QiymətTələbələrimə*1
Aləmi-islamaDinlə əlhanını sınıq sazımın,Millətə qəlbən ağlayan bacıdır.
Ürəkdə çapıqXata çıxdı əlimdən,Saymazyana daş atdım.
GərəkməzGəlib ixlas ilə yola gedəninZərrəcə könlündə güman gərəkməz.
Qurbanəli ŞərifovaDust mehriban!Əvvəla sizin səlamət olmağınızdır; saniyən siz gedəndən bəri Peterburqda bir qəribə əhvalat ittifaq düşməyibdir ki, sizə yazım. Peterburq öz əhaliləri ilə öz yerində payidardır. Bizlər sizin dövlətinizdən səlamətik, amma hava artıq soyuqdur. Əgər bu halda Peterburq xəyalında olsanız, məsləhət görməyirəm, çünki burada bir parça buz olarsınız. Amma bəd cəmiyyəti-xeyriyyə bu halda sizi üzv yazdı və kağızı göndərməyi mən boynuma götürdüm, çünki xahiş etdim ki, bir neçə söz və salam-dua sizə yazım və bircə xırdaca təvəqqe də sizdən edim o ümid ilə ki, mən etməyəcəksiniz. Bir cild kitab bu kağız ilə bahəm öz təsnifimdən sizə hədiyyə göndərdim. Təvəqqe edirəm qəbul edəsiniz. Və bir də sizdən təvəqqe edirəm, əgər mümkün olsa ki, orada bu kitab satıla, yazıb məlum edəsiniz, hər neçə cild lazımdır, göndərim və bu kitabın satılmağı barəsində əgər mənə kömək etsəniz, bir böyük minnət mənim boynuma qoyarsınız. Bir də bu kitabın satılmağı bu tövr mümkündür ki, hər bir hallı adamın boynuna on-iyirmi cild qoyasınız, ta onlar camaat arasında bipul paylayalar. Xülasə, təvəqqe edirəm bu kitabın satılmağına səy edəsiniz, artıq minnətdir. Kitabın qiymətini də ucuz qoymaqda meylim tez satmaqdır, çünki iki min cild çap etmişəm. Əlbəttə, bu Peterburqda satılası kitab deyil, amma mənim ümidim Qafqaza və sizin kimi dost-aşnalaradır. Baqi vəssalam.
EşqimAnasız, babasız Ofelya kimiSaçları pərişan bir qızdır eşqim.
Ay əsər indiSəhər-səhər bir gözələ uğradım,Ondan dəydi mənə ay əsər indi.
VətənMən gözümü bu torpaqda açmışam,Mənim dilim bu torpaqda söz tutub,