Произведения
- О любви
- О божественной любви
- О разлуке
- О вине
- О природе
- О судьбе
- О смерти
- О мудрости
- О родине
- Хвалебные
- Сатира
- Плачи
بی پرتو رخسار تو پیدا نتوان شدبی مهر تو چون ذرّه هویدا نتوان شد
MaladesMərhəba, namxuda,Afərin, əhsən, malades!
İranlı dedi – bildimİranlıların mən hamın həmmal sanıram,Tacirlərə bir kan imiş Iran, nə bilim mən.
AğrıdırAğrı bilməz saz canımı,Bir incəbel can ağrıdır.
Ürəyin möcüzəsiİnanıram möcüzənin olacağınaYerdən gələn, göydən gələn sirrin səsinə,
Nikolaiyə[Müsyö Nikolaiyə]**Mənim əzəmətli və əziz qardaşım! Səadətiniz daimi olsun!
İlhami-XəyyamÖmər Xəyyam ki, mədəni və dühaşünas olan millətlərin tarixində, tarixi-ədəbiyyatında xeymezəni-əzəmət və ehtişam olmuşdur, Xəyyam zindənamdır, əbədhəyatdır, cavidani bir diriliyə malikdir...Şirvanın, o şəhri-viranın, o xaki-xüsrannişanın laqeyd və laübalı şairi, şairi-əzimüşşə'ni deyir ki:
Стихотворение 111گفت با صیدِ قفس، مرغ چمنکه: گل و میوه، خوش و تازه رس است
Gər ağacıYarpaqlarındayumşaq ipək yatan
BakıdaBalaxanı neft mədənlərinə gedərkən, Məsud ilə Şəfiqə arasında bir müsahibə.Şəfiqə bir az xəyalpərvərdir, uzaqdan neft buruqlarını görüncə,
Milli marş(Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin himni)Azərbaycan, Azərbaycan!
Маснави 15وزیرا از مبارک بیضه ات دورمرا امروز گشته بیضه رنجور
Nəğməkar qızUnudulmaz müğənnimiz Şövkət*xanım Ələkbərovaya həsr edirəm*
Dünyamı, mənmi?Uşaqlıq şəklimə hey baxıram mən,İllər xəyalımdan süzülüb keçir.
Газель 103از تو بگذشتم و بگذاشتمت با دگرانرفتم از کوی تو لیکن عقبِ سر نگران
Bənövşə yarpağıZəng çalıb aramsız telefon dinir –Uzaqda yad edib məni kim isə,
Müsəlmanlarda teatroİslam aləmində mədəniyyət cəhətcə, söz yox ki, qədimlikdə İrandır. İran Şərqə böyük şairlər, filosoflar vermişdir. Lakin bir nəfər də dramnəvis verməmişdir. Ərəblər xəlifə Harunəlrəşid zamanında yunanların ədəbiyyatını tərcüməyə aldıqdan ancaq Aristotelin, Əflatun və Sokratın fəlsəfəsi, Arximed və Pifaqorun həndəsəsi ilə məşğul olmuşlar.Sofoqlun faciələrinə, Aristofanın komediyalarına gəldikdə, ərəblər onlara heç fikir verməmişlər. Orta Asiya Şərqə qəzəliyyat və fəlsəfə cəhətcə bir çox böyük şəxslər vermişdir. Asiya böyük mütəfəkkirlərdən Cəmaləddin Rumi, böyük şair Nəvai, müvərrix Əbülğazi Bahadır xan, Şərqdə əvvəlinci rəsədxana müəssisi münəccim Uluğbəyi vermişdir. Lakin teatro aləminə heç bir şəxsi yetirməmişdir. Türkiyədə dramaya dair təsnifat ancaq Əbdülhəmid sultanlığı zamanında aləmə gəlmişdir. Amma bu müstəbidin zamanında bütün ədəbiyyat sıxıldığı kimi, teatro da boğulmaqda idi.
Sənsən həmişə surəti mənidə şahımızSənsən həmişə surəti mənidə şahımız,Ruzi-əzəldə həzrətin oldu pənahimiz.
On yeddinci şəkilƏbülfət xanın qərargahı. Əbülfət xan çadırdadır. Yavər daxil olur.*Yavər**
Düdük sədalarıSəhərlər uyar-uymaz üfüqlər bir xoş rəngə,Tıxanır qulağımız sinirli bir ahəngə,
Bir-iki sözŞairlik iddiasını etməməkdən başqa hələ onun məqami-büləndini vəsf və bəyan etməkdə olan ədəmi-iqtidarımı da kəmali-icz ilə iqrar edirəm. Burasını Şeyx Nizami həzrətlərinin:Pişü pəsi daşt səfi-kibriya
DönübdüHicran gecələri qayğı çəkməkdən,Əlif qəddim əyri yaya dönübdü.
Zorla şair olmazsanDeyirsən ki, şairlikAncaq peşədir, peşə.
Gözü yolda qalanlarımQürbət elə səpələnib,Gözü yolda qalanlarım,
İkinci şəkilAul... Uzaqdan top-tüfəng səsləri eşidilir... Aulda çığırtı-bağırtı vardır. Birdən qiyafəsini dəyişmiş Soltan görünür. Aula doluşan soldatları görüb gizlənir.*General** (*paruçik Rayevski və o biri zabitlərilə gəlir*)
Vətən haqqındaDoğma anam - diyarımdır o mənim,Səadətim, baharımdır o mənim,
İnana bilmirəmİllərim ötüşür karvanlar təki,Gah səhər görürəm, gah da ki, axşam…
DeməsinHədyan söz danışan, hədyan eşidər,İnsan olan mana hədyan deməsin.
QalsaydınYanımda qalsaydın, ey gülü-rəna,Həyatım başqa bir məna alardı,
Qulun qaçmasıEşit quldan!Elə ki, qul Koroğlunun qorxusundan yolu dəyişdirdi, dayanmayıb, birbaş atı sürdü Ələmqulu xanın yanına.