Məhəmməd Füzuli: Səfəvi dövrü
Ləbin rəşki mizacın təlx qıldı badeyi-nabın,Qaşın meyli üzini qiblədən döndərdi mehrabın.
Mənim kim, bir ləbi-xəndan üçün giryanlığm vardırMənim kim, bir ləbi-xəndan üçün giryanlığm vardır,Pərişan türrələr dövründə sərgərdanlığm vardır.
Ol mah vüsalilə xoş et bir gecə halimOl mah vüsalilə xoş et bir gecə halim,Ey əxtəri-tale’ qoma boynunda vəbalim!
Olmaz oldu görüb əhvalımı el xublara aşiqOlmaz oldu görüb əhvalımı el xublara aşiq,Eşq nəhyində bu rüsvalığ gör şər’ə müvafiq.
Rəhrövi-irfanə bəsdir sağərü saqi dəlilRəhrövi-irfanə bəsdir sağərü saqi dəlilKim, məhü xürşiddən bulmuş təmənnasın Xəlil.
Səbrim alıb fələk, mənə yüz min bəla verərSəbrim alıb fələk, mənə yüz min bəla verər,Az olsa bir məta’, ona el çox bəha verər.
Səcdədir hər qanda bir büt görsəm, ayinim mənimSəcdədir hər qanda bir büt görsəm, ayinim mənim,Xah mö’min, xah kafər tut, budur dinim mənim.
Səgridir cilvəyə ol sərv səməndin yenəməzSəgridir cilvəyə ol sərv səməndin yenəməz,Kim onu görsə fəğan etməyə kəndin yenəməz.
Sən üzündən aləmi rövşən qılıb saldın niqabSən üzündən aləmi rövşən qılıb saldın niqab,Yazıya salsın bu gündən böylə nurin afitab.
SevmişəmMən əzəldən nuri-paki Mustafanı sevmişəm,Şahı mərdan şiri yəzdan Mürtəzani sevmişəm.
Şəmi-ruyin afitabi-aləmaradır səninŞəm’i-ruyin afitabi-aləmaradır sənin,Nuri-həq xurşidi-rüxsarında peydadır sənin.
Üzünü güzgüyə qeybətdə oxşadan qafilÜzünü güzgüyə qeybətdə oxşadan qafil,Toxunsa üz-üzə olmazmı ara yerdə xəcil.
Ta ki, taği-zərnigarın çərx viran eyləmişTa ki, taği-zərnigarın çərx viran eyləmiş,Xişti-zərrinin səba fərşi-gülüstan eyləmiş.
Tənimdə zəxmi-tiğin çeşmi-xunəfşanə bənzətdimTənimdə zəxmi-tiğin çeşmi-xunəfşanə bənzətdim,Oxun kim, səf-səf ətrafındadır, müjganə bənzətdim.
Tərəşşüh qəbrimin daşından etmiş çeşmimin yaşiTərəşşüh qəbrimin daşından etmiş çeşmimin yaşi,Xəyal eylər görən kim, lə’ldəndir qəbrimin daşi.
Var ümidim ki, görüb cövlanını olsam həlakVar ümidim ki, görüb cövlanını olsam həlak,Gərdi-nə’li-badpayin örtə cismim üzrə xak.
Yar vəslin istəyən kəsmək gərək candan təməYar vəslin istəyən kəsmək gərək candan təmə’,Hər kişi kim vəsli-yar istər, kəsin ondan təmə’.
Yüksəlir göylərə, ey mah, fəğanım sənsizYüksəlir göylərə, ey mah, fəğanım sənsiz,Nəyə lazımdı keçir ömrü zəmanım sənsiz.
Zəhi, cəvahiri-ehsani-amə mədəni-xasZəhi, cəvahiri-ehsani-amə mə’dəni-xas,Düri-şəfa’ət üçün bəhri-rəhmətə qəvvas.
SaqinaməSaqi , mədəd et ki , dərdməndəm !Ğəm silsiləsinə payibəndəm .
Müəmmalar1. İmam ismində.İstədi məndən nisari-müjdeyi-təşrif yar,
Hədisi-ərbəinMüqəddiməNasixi-əqavili-mənqulə və ətəmmi-əhadisi-məqbulə ki, əshabi-fəsahət nəqşi-səhifeyi-e'tibar edib, ərbabi-bəlağət tərzi-cərideyi-ixtiyar edərlər ol münşiyi-ərqarai-hikmət və mümliyi-əhkami-qüdrət həmdidir ki, kəlimati-nəsayeh məzmun və nükati-məaniyi-məknun möcizbəyani-rəsulinə cari edib dəsturül-əməli-sükkani-səradiq tə'yin və nəsbül-eyni-ümmali-məsalihiddin etmiş. Səlləllahi əleyhi ve alihi və əshabihi əyyidnən mim həmləti ə'lami ulumihi və nəqlət ehkami adabihi.
Qazi Əlaəddinə məktubƏlminnətü-lillah ki, şəcəreyi-elmü irfan gün-gündən mütənəvve' olub, səməreyi-asarı fəvaid saçmaqdadır, Və nihali-fəzlü ehsan saət-bəsaət təravət alıb dimaği-əhli-imanı müəttər qılmağa tazə-tazə şükufələr açmaqdadır. Hər ayinə nəqşbəndi-nigarxaneyi-vücud kargahi-qüdrətdə bir surəti-mücəddəd çəkməkdən xali olmaz. Və bağbani-hədiqeyi-cud riyazi-hikmətdən hər saət bir nihali-tazə dikməkdən məlamət bulmaz.Əgər bu təriqeyi-mərziyyə nəhci-istimrar bulmasaydı və bu adəti-mə'hudə müstəmir olmasaydı, bəqayi-süvəri-növiyyə və əfradi-şəxsiyyə zərurət ehtimalı bulmaz idi. Və silsileyi-nizama istehkam müyəssər olmaz idi.
Əhməd bəyə məktubŞükr kim, rə'yimcə dövran etdi çərxi-çənbəri,Tale' oldu feyz bürcündən səadət əxtəri.
Teqlər açar sözlərə görə avtomatik verilib və redaktorlar tərəfindən dəqiqləşdirilir.