Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Anın üçün uymaz qeyriyə könlüm,Bir əcəb molladır mənim sevdiyim,
Şərəfnamə, fəsil 12Saqi, dur, gətir o həyat suyunu!İskəndər şövkətli şaha ver onu.
Görmedi gözüm hâlî gibi dünyâda şâmeGörmedi gözüm hâlî gibi dünyâda şâmeGördüm mısırı bunca vü vardum niçe şâma
Köşk-baği-müəzzəmQətibənin Bağdadda nə kimi işlərlə məşğul olduğunu, Zəhir Bəlxi və Kəmaləddinlə çıxardığı qərarlarını Atabəy Məhəmməd Səba xanımın vasitəsilə öyrənmişdi. Qətibənin Fəxrəddinə qarşı hazırladığı sui-qəsd və Gözəlin oğlanlarının edamı üçün etdiyi təşəbbüslər Atabəy Məhəmməd üçün əvvəldən axıra qədər məlum idi.Hələ Nizaminin edamı üçün Bağdaddan adamlar göndərilməsi Atabəy Məhəmmədi təbii halından çıxarmışdı; çünki Nizami kimi bir şairin öldürülməsi, Şimali Azərbaycanda ikinci bir üsyanın doğulmasına səbəb ola bilərdi. Bunun üçün də Atabəy Həmədandan xəlifənin cülusunda iştirak etmək üçün Bağdada hərəkət etdiyi zaman Qətibəyə göndərdiyi məktubunda:
Qitə 3قاسمم، قاسم انوار، که اسرار ازلنیست پوشیده ز من، خلق چه دانند مرا؟
Töhfeyi-Sami, bölmə 402بدیهه گویی شعار خود ساخته و در بدیهه گویی خوب است این مطلع از اوست :سرو، جان داد از هوای قامت جان پرورش
Qəzəl 55هر که با جام می لعل لبش همدم نیستدر حریم حرم حرمت ما محرم نیست
Qitə 6Gözəllər firqətindən pis bu aləmdə əzab olmaz,Mənim tək yar fəraqını görəndə xürdü xab olmaz!
Bir şəhidin dilindənQollarımı qanırdılar burdular,Ömrüm-günüm, canım-gözüm, anam, oy!..
YaylıqQoy deyim bu yaylığı niyə əzizləmişəm,Niyə onu biganə gözlərdən gizləmişəm.
Rübai 56Dedim kömək allam mən İsfahanda,İnsaf mədəninin ləli var onda.
Qaz və durnaBir göl içrə üzürdü bir yekə qaz,Özünə fəxr edib uzatdı boğaz.
Rübailər, 29Sən hər nə qədər istəməsən qəmlər var,Sevgində də hicran dolu çox dəmlər var.
Aydoğduİ Ş T İ R A K E D Ə N L Ə R**:Aydoğdu – 30 yaşında gənc*
Tarix 5چون دل احرام طواف بوالحسن از کعبه بستلطف حق شد همره و خضر هدایت پیشرو
Qəzəl 219دانی چگونه باشد از دوستان جداییچون دیدهای که ماند خالی ز روشنایی
Eşqin tamam nəşəsi divanəlikdədirEşqin tamam nəşəsi divanəlikdədir,Meyxanənin məlahəti məstanəlikdədir.
Rübai 6در بزم می از لطافت جام و مدامافتاده معاشرین در اندیشۀ خام
Mən tələsmirəmDostlar, badələri qaldırın içək!Gecə ulduzludur, hava da sərin.
Nə yazım?Şairəm, çünki vəzifəm budur əşar yazım,Gördüyüm nikü bədi eyləyim izhar, yazım,
Sara xanımAzərbaycan torpağındaBir səs gəzir,
Həqdən qələm verdiŞükürlər olsun Allaha, mənə min bir ələm verdi,Sınağından çıxarıb, sonra da həqdən qələm verdi.
PayızDeyirəm, saralıb solduqca bağlar,niyə qan qaynayıb-qarışmayır heç?
Ölüm-dirim arasıÖlüm-dirim arası –Günün ağı, qarası.
LövhəSəmada dövrələnirkənbuludların düzümü,
Soruşdum dibərdən: yoxsa bərgi-gülSoruşdum dibərdən: yoxsa bərgi-gülLətafəti tər bədəndən öyrənib?
Səadətnamə, 104فعل حق را دگر ز کور دلیغرضی خاص کرد معتزلی
Ayalı keçdiYad edəndə yad ellərdə diyarı,Aşığın eynindən ayalı keçdi.
Ordan-burdan 100Rus hökuməti əmr eləyib bərk-bərk tapşırıbdır ki, içəri Rusiyada sakin olan müsəlman molla və axundları yerlərində dinməz oturub heç bir partiya-martiyaya qoşulmasınlar. Bu cürə əmri rus hökuməti öz çinovniklərinə də veribdir, deməli rus hökumətinin nəzərində başı çalmalı bir molla ilə başında “şlafka”sı olan çinovnikin heç bir təfavütü olmadığına görə də rus hökumətinin borcudur ki, öz çinovniklərinə verdiyi ixtiyarlardan çinovnik hesab elədiyi mollaya da versin, amma di gəl işə bax ki, özgə cürədür də! Məsələn, bu gün içəri Rusiyadan birisi mənə kağız yazıb deyir ki:“...mollalarımızdan birini bazarda tutub dedim ki, bircə de görüm sən nəçisən? Dedi: “Əlhəmdülillah axundam!”. Dedim: “Xub, indi ki, sən axundsan – bəs hanı sənin vəzin? Bəs hanı sənin islama xidmətin? Bəs hanı sənin millətə ruhani köməyin? Bəs hanı sənin fəqir-füqərayə iyanətin? Bəs hanı sənin xalqa əsərin? Bəs hanı sənin ittihad və ittifaq barəsində odlu-odlu sözlərin? Bəs hanı sənin maarifə göstərdiyin yol? Bəs hanı sənin islam dilşikəstələrinə mənəvi təskinliyin? Bəs hanı sənin məsləkin? Bəs hanı sənin?..” Burada sözümü kəsib dedi: “Bir dur!”. Dedim: “Nədir?” Dedi: “Sözün doğrusu, mən axund deyiləm, çinovnikəm. Binəva, elə bildi ki, bu sözlərlə canını qurtardı”. Dedim: “Xub, indi ki, sən çinovniksən, bəs hanı sənin ixtiyaratın? Bəs hanı sənin haqqın? Bəs hanı sənin nişanın? Bəs hanı sənin çinin? Bəs hanı sənin xəzinə maaşın? Bəs hanı sənin pensiyan? Bəs hanı sənin imtiyazatın? Bəs niyə səni saldat aparırlar? Bəs hanı sənin...” Burada sözümü kəsib dedi: “Bir dur”. Dedim: “Nədir?” Çinovnik-axund istədi bir söz desin, amma sözün əvəzinə başladı udqunmağa; udqundu, udqundu, udqundu, udqundu axırı mən ötüb getdim. O, elə udquna-udquna qaldı”.
ArasındaTəzə aşnalıqla köhnə dostluğunFərqi var qış ilə yaz arasında.