Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Barını yediyin ağacı kəssən,Özün barlı ağac ola bilməzsən!..
TamaraEşqsiz qalan bir dil kimi göz dikərək ənginə,Gizli-gizli həsrət çəkib ağlarmıan, Tamara?
Şeyx İbrahim Qüdsi GəncəviYuxarıda adları zikr olunan Şamaxı və Şirvan şairlərinin müasirlərindən Gəncə şəhərində məşhur olanları Şeyx İbrahim Qüdsi və Ağaismayıl Zəbih hesab olunur. Hər birinin tərcümeyi-halından burada məlumat verilir.Mərhum Şeyx İbrahim Şeyx Həsən oğlu Şeyxzamanov Gəncə şairlərinin məşhurundandır. Təvəllüd edibdir Gəncədə hicrətin 1231-ci tarixində, yüz sənə bundan müqəddəm. Şeyx İbrahim təlim alıbdır Gəncə pişnamazı mərhum axund Molla Hüseyndən. Məlum ola ki, mərhum Mirzə Fətəli Axundov da həmin bu müdərrisdən təlim almışdır.
GetdiGeçə-gündüz qan ağlaram,Göz yaşım ümmana getdi.
GülməsinGülmesin, hergiz cahanda ruyİ-ürfan, gülmesin,Çıxmasm şəmsi-temoddun, əhli-vicdan gülməsin.
Şəmsuvarlı ƏbiI**“İgid öləndə adı qalar”,
Süleymana baxın(Göyçə mahalının Daşkənd kənd sakini**Süleymana həsr olunub)**
OlsunYeri, gözəl, yeri, sənə qarğaram.Ölənədək işin ahü-zar olsun.
Oy oda məniMən qürbətin qucağında yatıram,Bir kimsənəm yoxdu, oyada məni.
İmtahanBu il məktəblərdə imtahan olmayacaq. Hələ istiyorlar ki, il imtahanını həmişəlik qaldırsınlar, şagirdlər il boyu dərs vaxtlarında nədərəcə oxumuşlarsa ona görə imtahan nömrü versinlər. Hər vaxt yaxşı oxuyanlar keçsin, tənbəllər qalsın.Bugünkü Cahan müharibəsi də eynilə məktəblər imtahanına bənziyor. Ancaq bu imtahan yalnız şagirdlərin deyil, ümumcahan millətlərinindir. Amma bu cahan imtahanı o qədər qorxunc, o qədər fəlakətlidir ki, indidən: əcəba bu cahan imtahanında kim qazanacaq, kim itirəcək? – sualı hər kəsi rahatsız etmədə, hər kəsin ağzında dolaşmadadır. Hər kəs bu imtahanın axırını səbirsizliklə gözləməkdədir.
Qəzəl: Təşnəyi-gülzari-dağı-laləzarəm, ah ahTəşnəyi-gülzari-dağı-laləzarəm, ah ah,Təxtəyi-məşqi-cünuni-nobaharəm, ah ah
Qəzəl 4147Bu gözəllər ki, təkəbbürlə hey ətrafa baxar,Bilməyirlər, yarımın qar kimi ağ gərdəni var?
Qəsidə 168İbrətlə bax, ey könlüm, bu aləmə, gəl, bir an,Eyvani-Mədaini ayineyi-ibrət san.
Qəzəl 138Nə bilirdim ki, edər bunca o məhparə sitəm,Edər üftadələrindən bu qədər lütfünü kəm.
Cami-Cəm, fəsil 119Kəssə əlaqəni bədən ilə can,Xaric ola bilməz can iki haldan.
QeyrətMöhtərəm oxucularımıza məlumdur ki, iki il yarımdır Avropa padşahları iki dəstə olub bir-birilə dava meydanına çıxıblar və həmin müharibə başlanandan sonra qalan hökumətlərin bir neçəsi öz məsləhətini mülahizə eləyib həmin davada iştirak eləyiblər ki, ibarət olsun Bolğardan, İtaliyadan və qeyrilərindən (hamısını saymaqla istəmirəm məqaləni uzadam; çünki bu söhbətlər hamıya məlumdur). Amma hökumətlərin bir neçəsi də yenə öz məsləhətinə baxıb özlərini bitərəf saxladılar və həmin bitərəf qalan hökumətlərə də “neytralni” ad qoydular. Bu sözün mənasını aşağıda məqalənin axırında bəyan edərik və indi hələ söhbətimizdə olaq.Bəli, öz məsləhətlərini yoxlayıb bitərəf qalan hökumətlər bunlardır: Şvetsiya, Norvegiya, İran (yəni elə bilirəm bəsdir; çünki indi bu mətləbi də bilməyən heç yoxdur).
Sûhte gönüllere kıldı yine câr ışkSûhte gönüllere kıldı yine câr ışkİy niçe âşıkları kıldı yine zâr ışk
Şərəfnamə, fəsil 12Saqi, dur, gətir o həyat suyunu!İskəndər şövkətli şaha ver onu.
İkinci pərdəQoca mühəndis Mirzə Əhmədin mənzilidir. Onun qızı mühəndis Dilbər əlində portfel gəlir, üst libaslarını çıxarıb şkafdan asır, pəncərənin qarşısına gəlib dışarı baxır.*Dilbər** — İntizar çəkənlər xəyalpərəst olurmuş, çox doğru və yerində deyiblər. Dünən axşamdan bəri xəyalımdan nələr gəlib keçmədi? Bilmirəm onun başında nə hadisə var. *(Fikrə gedir)* Ah, heç bilmirəm nə üçün onun gəlməsilə maraqlanıram?! Kim bilir bəlkə də o öz Firəngizi ilə bərabər gəlir. *(Portfelindən telegram çıxarıb baxır).* Şübhəsiz ki, o tək gəlmir, telegramda yazır ki, «gəlirik» *(Başını tutub otağı dolaşır).* Ah, nə qədər acı təsəvvürlər. Altı ildir bu təsəvvürlər bir ilan kimi mənim qəlbimə sarılmış. *(Pəncərənin qarşısına gedir və öz-özünə danışır):* Yox, bu yaramaz, mən qısqanırmışam. Qoy onlar xoşbəxt yaşasınlar.
Qəzəl 13زهی شوق و زهی شوق، زهی عشق و تمنا!زهی عشق جهانسوز، زهی حسن و تولا!
Qəzəl 57حیات زنده دلان جز به عشقبازی نیستمباز عشق به بازی، که عشق، بازی نیست
Töhfeyi-Sami, bölmə 240از ملک زادگان است، امید که در سخن بمرتبه خواجوی کرمانی رسد چه از بشره ی او پیداست که ملکی است در صورت بشر یا شاخ گلی است بارش پر ثمر آثار رشد و قابلیت از ناصیه او کالشمس نصف النهار ظاهر و هویداست و در مصحف جمالش آیه وافی هدایت، ما هذا بشر الی ملک کریم در دیده ی اولوالأبصار جلوه گر و پیدا با وجود آنکه سن او از پانزده نگذشته گویا از پیر روزگار نصیحت مضمون این شعر آبدارش بگوش هوش او رسیده که :یا نامه ای ز جانب دلدار میرسد
Bir kişinin Məcnuna iradıDedi Məcnuna bir nəfər cahil:Ey qılan eşqi əqlini zail!
Qitə 63خدایگانا چرخ برین زمین تو بادبروز کوشش روح الامین امین تو باد
İstanbulSəni görməkçin, inan ki, bir ömür yol gəldim,Yaşadım daima sevginlə, gözəl İstanbul!
Qəzəl 39Lalə bir şuxluqla ki, saldı cahana şurü şər,Pərdədən çıxdı zühura xatiri pəjmürdələr.
BeləyəmSevgilimi sevməmişəm ürəksiz,Görüşünə getməmişəm çiçəksiz.
Can sağlığıYaxşı bil, ay kişi, cansağlığının qiymətini,Yeyib-iç, çəkmə qohum-qardaşının minnətini,
AnaAna, ana – bu kəlməcik hər körpənin ən ilkinÖyrəndiyi bir kəlmədir, əmdiyi süddən şirin.
Rübailər, 33Ancaq gül üzünlə ürəyim, bil, şəndir,Olsan harada, ora mənə gülşəndir.