Qəzəl 205

از تشنگی بمردم ای آب زندگانیچون نیستی در آتش احوال ما چه دانی

Həmam TəbriziQəzəl1 dəq
Düşünmək istəyirəm

Bakının isti iyul günlərindən birində, uca, çoxmərtəbəli, daş binanın qabağında adam əlindən keçmək çətin idi.Güman etməyin ki, bir mərasim, ya yığıncaq var idi. Bu dəhşətli istidə nə mərasim? Göydən tökülən, daş-divardan, asfaltdan qalxan təndir havasına dözüb-dayanmaq mümkün deyildi. Ancaq buraya yığılanlar məcbur idilər. Cavanların aylardan bəri həsrətlə gözlədiyi gün gəlib çatmışdı. İçəri otaqlarda sənət institutuna qəbul imtahanı gedirdi. Yüzlərlə cavanlar gözləyirdilər.

Mir Cəlal Paşayev196413 dəq
20 bahar

"Açılmış fikrimin azad yelkəni,Tarix öz qoynunda isidir məni.

Səməd Vurğun19408 dəq
Son anında

Axır nəfəsinə yetişmədim mən,Son dəfə bağrıma basmadım onu.

Məmməd Araz1 dəq
Gəzmişəm cahanı mən, görməmişəm

Gəzmişəm cahanı mən, görməmişəmSənin kimi gözəl ellər içində.

Qasım bəy Zakir1 dəq
Üzdə «şram» gözlənilir

Zaman ötdükcə halaldan da haram gözlənilir,Belə minval ilə bir dambadaram gözlənilir.

Baba Pünhan19981 dəq
Oxu!

(Rəşt radiosunda Azərbaycan musiqisini dinlərkən)*Gözlərim gözündən uzaq olsa da,

Əliağa Kürçaylı19681 dəq
Bəxt

Yuxuma girmişdi, kömək istədi,yüyürdüm, gördüm ki, yol yarı olub.

Nəriman Həsənzadə1 dəq
Balıqçıyam

Balıqçıyam, balıqçı,Bir dənizim var mənim.

Fikrət Qoca1 dəq
Səadətnamə, 68

شیخ الاسلام چون اشارت کردسوی این سر بدین عبارت کرد

Şeyx Mahmud ŞəbüstəriMəsnəvi1 dəq
Ey xirməni-gül gülşəni-ruxsaruna qurban

Ey xirməni-gül gülşəni-ruxsaruna qurban,Sərvü çəməni qamətü rəftarunə qurban.

KişvəriQəzəl1 dəq
Hümmət lazımdır

Ümumfirəngistan məmləkətində, baxüsus Firəngistan paytaxtı və mədəniyyət mərkəzi olan Paris şəhərində böyük yağıntılıq olub, çaylar daşıb, şəhəri xarab etdiyini oxucularımız qəzetəmizdə yazılan xəbərlərdən bildilər. Şübhəsizdir ki, hər yerdə belə bir fəlakət və müsibət üz verdikdə onun ən böyük zərbəsi əhalinin kasıb və fəqir adamlarının və ailələrinin başına düşür. Hamıdan çox zərərdidə olan onlar olurlar. Parisdə də həmçinin əhalinin zəhmətkeş sinfi bu müsibətdən böyük zərbələr çəkib hal-hazırda yüz minlərcə adam işsiz, ruzisiz meydanda qalıblar. Bunlardan əhl və əyal sahibi olanların da arvad-uşaqları rizq və ruzisiz qalıb, böyük həsrət çəkməyə məhkumdurlar. Lakin həm elmlə, həm növbənöv ixtiraat və kəşfiyyat nafiəsi ilə və həm də maddi qüvvəsi ilə bütün insaniyyətə böyük-böyük xidmətlər göstərən və fəlakətzədagən və müsibətə giriftar olanlara kömək yetirən Paris şəhəri, özünün bu müsibətində də kənar yerdən kömək və imdad gözləmədən əvvəl, özü öz müsibətzədaganlarının köməyinə kəmali-gərmi ilə girişib, olduqca bol-bol ianələr toplamaqdadır. İanə verənlər isə böyük bir səxavət və həmiyyət göstərib, canidil ilə bəzli ianə edirlər.İştə rus qəzetələrindən “N.V.” qəzetinin Paris müxbiri firəng camaatının hümmət və həmiyyətini bu növ ilə təsvir edir:

Üzeyir Hacıbəyov5 dəq
Qaldı

Canım cida düşdü, gedir vətəndən,Məkanım, məskənim, virana qaldı.

Aşıq Alı1 dəq
«Yeni Fars»

Ağa Əli tərəqqipərvər iranlıların ən qeyrətli, ən məsləkli cavanlarından idi. Cəmi vücudu İranın təməddün, nicat və saadət fikirilə dolu idi. Qantorların birində az maaşa qulluq edən cavan həm ailəsini dolandırıb, həm də milli vəzifəsini ifa edirdi. Qəzetlər yazıb bir dəqiqə nəfli qiraətdən çəkinmirdi. Gərürdün İranlı məktəblərində şura olanda camaata bir səs düşdü; hazırun bir-birinə müracəətlə: «Ağa mirzə-Əli gəldi» deyib gözlərini məclisin yuxarısına tikirdi. Ağa Əli çıxdı… gözləri fikirli siması, ciddi, zehnində guya bir ağır fikir tutub, ehmal tərpənir ki tökülüb məhv olmasın.Ağa Əli irəli yeridi və camaatı bir nəzərdən keçirib ağzını açdı… Məclisdə adətdən kanar sakitlik bərpa oldu. Bir kərbəlayı gözlərini qırpmağa cəsarət, bir məşədi öskürməyə cürət etmədi. Natiq ağzından dür tökürdü, sədəf səpirdi. Xoş sovt ilə söylənən sözlər təkcə-təkcə almas dənələri kibi, düşüb göz şüşələrinə rəxnə saldı: Odlu yaşları yığıb toplamağa bir hacı və bir molla dəsmalı qadir ola bilmirdi. Natiq İranın əsəf-əngiz hali-hazirəsini təsvir edirdi. Qabil, kamil, maharətli bir qələm ilə geniş aydın bir lovhə cızıb hazırunun önünə qoydu: bir tərəfdə mə’murlar camaatın qanını soruvb özləri üçün imarətlər tikirlər, bir tərəfdə ruhanılar öz cibi xatirəsinə «lay, lay!» deyib xalqı cəhalətə, xabi-qəflətə sovq edirlər; seyidlər lotuluğa dini bir rəng verib müftəxorluğa meydan açırlar. Bəylər, xanlar, ağalar, quldurlar… zor və güclərindən istifadə edib, əsnafa olmazın zulum, əziyyət və məşəqqətini edirlər… İran bir zulum bir vicdansızlıq dəryasına dönüb, vətən övladını boğub məhv edir!.

Yusif Vəzir Çəmənzəminli4 dəq
Tərcibənd 1

آفتاب وجود کرد اشراقنور او سربسر گرفت آفاق

Şəms Məğribi29 dəq
Döndü, nə döndü

Çarx dolandı, baxtım tapdı tənəzzül,İqbalım şikara döndü, nə döndü!

Aşıq Ələsgər1 dəq
Dönüş

Pyes 11 şəkildə**İştirak edənlər

Cəfər Cabbarlı2 dəq
Bilmərəm

Hiyləgər gözünlə aşiqə baxma,Eşqin kamanını ata bilmərəm.

Şair Məmmədhüseyn1 dəq
Son

Bəlkə son bahardı, bəlkə son qışdı,Diz çöküb torpağa enməyim də son.

Sabir Rüstəmxanlı1 dəq
Nikolay İvanoviç Baranovskiyə

Qafqaz canişinliyi baş idarəsi departamentinin tərcüməçisi mayor M.F.Axundzadənın yazılı məruzəsi**Sentyabr 1868-ci il Baş idarə departamentinin direktoru, həqiqi dövlət müşaviri və kavaler Nikolay*

Mirzə Fətəli Axundzadə3 dəq
Məktəb şərqisi

Məktəb nə demək? Şəmsi-şəbistani-cəhalət.Məktəb nə demək? Gülşəni-ürfan, kəmalət,

Məhəmməd Hadi1 dəq
Qəsidə 11

آنکس که چو سیمرغ بی نشان استاز رهزن ایام در امان است

Pərvin EtisamiQəsidə6 dəq
Pilot qardaş

Pilot qardaş, şahinləri göy üzündə havalandır!Bir tərəfi buzlu dəniz, bir tərəfi Savalandır

Rəsul Rza19411 dəq
Bilməm kimə?

Çocuqluğumda eşitmişdim eşqin atəşi var,Diyordular ki, o hər hanki qəlbə düşsə yaqar.

Hüseyn Cavid2 dəq
Yarımın sevdası gəzir başımda

Yarımın sevdası gəzir başımda,Min səsli, sədalı telə bənzəyir!

Əhməd Cavad19161 dəq
Qitə 69

ای خایه به دست تو اسیرمبنموده‌ای از جماع سیرم

İrəc Mirzə1 dəq
Nə o dindi, nə də mən...

Yada düşdü ülkər gözlüm,Könlüm quşu ucar oldu.

İslam Səfərli1 dəq
Qəzəl 4

سنین عمر به هفتاد می‌رسد ما راخدای من که به فریاد می‌رسد ما را

Məhəmmədhüseyn ŞəhriyarQəzəl2 dəq
Vətəndən-vətənə

Arazınbu tayı Vətənim,

Bəxtiyar Vahabzadə19621 dəq
Delfinlər

Dəniz bu gün mehriban,Dəniz bu gün səmimi,

Qasım Qasımzadə2 dəq