Töhfeyi-Sami, bölmə 22

حسین بن شاه بیک بن امیر ذوالفنون ارغون، امیر ذوالنون یکی از امرای معتبر سلطان حسین بود و حکومت قندهار تعلق باو میداشت و بعد از او شاهی بیگ چند روز در آن ولایت علم ایالت برافراشت آخر محمد بابر پادشاه بن سلطان ابو سعید میرزا لشکر بدان ولایت کشید و او تاب مقاومت نیاورده در شهر قندهار متحصن شد و زمان محاصره سه سال امتداد یافت آخر بصلح شهر را تسلیم کرد و خود بصوب ولایت سند روان شد و تا آخر ایام حیات دارائی آن مملکت بدو مخصوص بوده است بعد از آنکه شاه روح، دست تصرف از شهر بدنش کوتاه کرد میرزا شاه حسین بر مسند پدر نشسته والی سند و آن حوالی شد و بعمارت قلاع و تعمیر بقاع موفق بود و حالیا قریب بیست سال است که فرمانفرمای آنجاست و او مشهور است که بحدت ذهن و دوام عیش مشغول بوده و گویند در تصویر دستی دارد و گاهی بگفتن نظم خاطر می گمارد و این مطلع از اوست :دامن بمیان بر زده جانانه ام امروز

Sam Mirzə1 dəq
Məcnundan sorğu

Dedi Məcnuna kim, bir əhli məzaq:Ey olan eşqə cüft, taqəti taq,

Seyid Əzim Şirvani1 dəq
Rübai 91

یکباره دل از هوای تو بگسستیمبا آنکه به ما وفا کند پیوستیم

Qətran Təbrizi1 dəq
Gənclik

İnsan çocuqluğundanGəncliyini gözləyər,

Rəfiq Zəka Xəndan1 dəq
Rübai 49

گل از رخ گلرنگ تو تشویر خوردنرگس ز کمان ابروت تیر خورد

Mücirəddin Beyləqani1 dəq
Dördüncü pərdə

Qorxmazovun həyəti. Yaydır. Divardan telefon asılmışdır, əncir ağacından boks topları sallanmışdır. Həyətin ortasında quyu var. Pərdə açılarkən Dünyanın radioqəbuledici cihazla plastinka çaldırdığı görünür. Tez-tez telefon zəng vurur. Dünya gah priyomnika, gah telefona sarı gedir.*Dünya** (*dəstəyi götürür*)

Süleyman Rüstəm195515 dəq
Pəh-pəh

Pəh-pəh, Bakı dönmüş necə gör, xuldi-bərinə,çıx eylə səyahət.

Əliağa Vahid19252 dəq
Bir mələkə

“Molla Nəsrəddin” məcmuəsinə*Mahtablı gecə... Kənari-dərya,

Abdulla Şaiq19101 dəq
Rübailər, 184

Qəlbin dediyilə nə qədər xar oldun,Bir zalıma sən gör nə giriftar oldun.

Məhsəti Gəncəvi1 dəq
Qəzəl 95

زهی به حسن و ملامت ز دلبران ممتازبه غمزه هوش‌فریب و به عشوه مهرطراز

Məczub Təbrizi1 dəq
Qəzəl 37

صنما زخم دل از چاره اغیار گذشتزلف بگشا که دگر کار دل از کار گذشت

Nəyyir TəbriziQəzəl1 dəq
Çapma atını, girmə bu meydanə, a Molla!

[ÇAPMA ATINI, GİRMƏ BU MEYDANƏ, A MOLLA!]Çapma atını, girmə bu meydanə, a Molla!

Mirzə Ələkbər Sabir19062 dəq
Qəzəl 97

سال‌ها باید که چون تو ماهی از دوران برآیدیا چو بالای تو سروی خوش زسروستان برآید

Həmam TəbriziQəzəl1 dəq
Nəfsitox

Təmərrə nə bayəd ki, çəndən könəd,*Ki sahibkərəmrə peşiman könəd!*

Mir Cəlal Paşayev19718 dəq
Adsız qəhrəman

Bu gün şəndir xəstəxana, baxışlarda bir sevinc var,Ağrısını unutmuşdur bir anlığa yaralılar.

Səməd Vurğun19434 dəq
Qara dəniz

Bu yanım göy meşədir,O yanım Qara dəniz.

Məmməd Araz1 dəq
Üzvi-əzayi-xublərə padişah zülf

Üzvi-əzayi-xublərə padişah zülf,Xəncər-güzari-çeşmi-əmiri-sipah zülf,

Qasım bəy Zakir1 dəq
Yadımdan çıxıb

Millətimin halı yadımdan çıxıb,Qəm oxuyan valı yadımdan çıxıb.

Baba Pünhan20001 dəq
Dante

Oldu cüdayi-vətən ömrünün gənc yaşında,Nə rütbəsi, nə böyük şan-şöhrəti var idi,

Əliağa Kürçaylı19723 dəq
Bir qəbir nəğməsən, dərdiş

Şair dostum Şahmar Əkbərzadə ilə*“Dərdiş” rədifli şeir yazıb deyişmişdik.*

Nəriman Həsənzadə1 dəq
Heç ağlıma gəlməyib

Sənə şirin söz demək,Üzümə xoş baxmasan.

Fikrət Qoca1 dəq
Səadətnamə, 79

نفس و عقل چون زجاجه و مشکوةدل چو مصباح ونور او ز صفات

Şeyx Mahmud ŞəbüstəriMəsnəvi1 dəq
Yari görgəc der idim əvvəl ki, yarımdur mənim

Yari görgəc der idim əvvəl ki, yarımdur mənim,Bildim axir kim, bəlayi-ruzigarımdur mənim.

KişvəriQəzəl1 dəq
Hansı vasitələr ilə dilimizi öyrənib kəsbi-maarif etməliyik

Məktəblərimizdə ümumi tədrisəni ana dilində icra etmək üçün bizə müsaidə verildi. Lakin, hal-hazırda mövcud olan məktəblərimizin, yaxud şkolalarımızın nəgunə əsaslara məbni təsis edildiyini təhqiq və tədqiq etsək, bizə verilən müsaidənin öz ana dilimizi layiqincə öyrənmək üçün ən cüzi bir vasitə olduğunu müşahidə edə biləriz.Ana dilimizdən ibarət olan türk lisaninə mükəmməl surətdə vaqif olan zəvat biz Rusiya müsəlmanlarının ana dili sarıdan mən hələ “obed” eləməmişdim, “vizitni kartoçka” gəldi ki, madam Papkova səni “veçer”ə “priqlasit” eləyir. Gəlməsən “abijatsa” olar kimi belə bir əsəfli halımızı görsə, bizə verilən müsaidənin “dilimizi yuyub” təmizləməkdən ötrü bir damcı su mənziləsində olduğunu iqrar edib, buna çaylar, sellər lazımdır deyər.

Üzeyir Hacıbəyov9 dəq
Oldu

Köçübdü sultanım, sərdarım, xanım,Qəlbim qəm evində pərişan oldu.

Aşıq Alı1 dəq
Birinci kitab, epiloq

O vaxtdan iyirmi il keçir, iyirmi təcrübə və sınaq ili. Bu iyirmi il müddətində yuxarıda göstərdiyim qəhrəmanlarım bir çox mühüm siyasi hadisələr şahidi olmuşlar, kimi axıra qədər şahidliyində davam etmiş, kimi isə hadisələrə qarışıb mübarizə etmişdir. Siyasət yolu ilə gedənlərlə, təbiidir ki, təkrar-təkrar görüşəcəyik, lakin bir sıra “şahidlər” in aqibətindən burada da bəhs edə bilərik, çünki bunlarla görüşmək imkanı bir daha olmayacaqdır. Təəssüflə deyə bilərəm ki, Əli hələ tələbə ikən özünü asıb öldürdü.Yerdə qalanları həyatlarını öz ixtisaslarına həsr edərək yaşayır və başqa-başqa mühit və intereslər təsirində bir-biri ilə görüşməyə belə lüzum duymurlar. Fərəməz evlənmiş, lakin yenə əvvəlki flirt aləmindən çəkilməmişdir. Tosyadan olan qız arabir Kiyevdən ona qonaq gəlir, lakin daimi olaraq anasının yanında yaşamağı tərcih edir. Pərviz pambıq sahəsində mühüm bir şura işçisidir, əksər vaxtı qəzalarda keçər. Şəhərə gəldikdə təsadüfən sabiq yoldaşlarının məclisinə düşərsə,

Yusif Vəzir Çəmənzəminli1 dəq
Yeridi

Bir közəl keçdi qarşıdan,Sallandı, yana yeridi.

Aşıq Ələsgər1 dəq
Qəzəl 119

هر سو که دویدیم همه سوی تو دیدیمهر جا که رسیدیم سر کوی تو دیدیم

Şəms MəğribiQəzəl1 dəq
Dübarə-səbarə

Verir müsəlmanə yüz macəra dübarə-səbarə,Edir qəzetlər ona iftira dübarə-səbarə.

Cəfər Cabbarlı1 dəq
Qırmızı

Dost mənə bir bağ bəslədi,Bağı gülşən qırmızı.

Şair Məmmədhüseyn1 dəq