A bəy

A bəy, nə gəzirsən hallı-havalı,Süleyman mülkünün yiyəsi kimi?

Aşıq Bəsti1 dəq
Azərbaycan cümhuriyyətinin bolşeviklər tərəfindən işğalı

1917-ci ildə hökumət rəisi Lenin və millətlər komissarı Stalinin imzalarını ehtiva edən bir bəyannamə ilə Sovet hökuməti Rusiya imperatorluğu daxilində bulunan böyük-kiçik bütün millətlərin öz müqəddəratlarını və istərlərsə Rusiyadan ayrılaraq özlərinə məxsus müstəqil bir dövlət də qura biləcəklərini təmin edirdi. Təntənəli Şəkildə ifadə olunmuŞ bu aydın deklarasiyaya rəğmən, 28 may 1918-ci ildə milli istiqlalını elanla hakimiyyət haqqına malik milli bir dövlət halına gələn Azərbaycan xalq cümhuriyyətinin hüdudları Moskvadan göndərilən Qızıl Ordu hissələri tərəfindən zorlanmıŞ, 27 nisan (aprel) 1920-ci ildə məmləkət qızıl rus hissələri tərəfindən istila edilmiŞdi. Cümhuriyyət hüdudları (sərhədləri) üstün qüvvələrlə keçilmiŞ, hər cür müqavimət hərəkatları amansız surətdə basdırılmıŞdı. Qızıl Ordunun aktiv yardımı ilə məmləkət sovetləŞdirilirdi. Yəni sözdə Sovet Azərbaycanı cümhuriyyəti ünvanı mühafizə edilirdisə, iŞdə demokratik milli bütün müəssisələr ortadan qaldırılır; liderlər təqib olunur, qızıl istila terroru hər tərəfi qovururdu. Fövqəladə ixtilal məhkəməsi mənasına gələn “Çrezvıçayka” cəza makinəsi (maŞını) durmadan çalıŞır (iŞləyir), gözdə bulunan bütün münəvvərlər biri-biri arxasından yaxalanaraq zindanlara atılır, bir qismi də əlli-ayaqlı ortadan qeyb olurdular. Qızıl qasırğa devirmədik milli bir müəssisə, kəsmədik bir Şəxsiyyət buraxmırdı.Bakıda “Osobı Otdel” həbsxanasında**

Məhəmməd Əmin Rəsulzadə195418 dəq
Eylə

Alçaqlı, ucalı dağlar,Halal eylə, hümmət eylə.

Aşıq Valeh1 dəq
Sən bilirsən

Könlümdəki muradım,Ey yar, sən bilirsən.

Qövsi Təbrizi1 dəq
Süleyman padşahın xəzinəsi 3

Ürəyinin çırpıntısı necə idisə, addımlarının sürəti də elə idi.Vağzal meydançasından küçəyə çıxıb, şəhərin dəmiryolla paralel uzanan bu yeganə geniş küçəsində kazarmasayağı alçaq, boz binaların – rayon idarələrinin səkilərində dəstə-dəstə dayanmış çesuyça²⁷ kostyumlu, “səbət” şlyapalı adamlardan birinin də üzünə baxmayıb, tutqun qaşqabaqla, ağızucu salam verə-verə keçdi.

İsa Hüseynov (Muğanna)30 dəq
Tərlan

Tovuz kimi sığal verib özünə,Düzübsən telini qabağa, Tərlan!

Aşıq Musa1 dəq
Qocalıram

Ay dolaşıb, il ötüşür,Yavaş-yavaş qocalıram.

Miskin Abdal1 dəq
Bahar oldu

Nə yatmısan, dur, ey saqi, ki, yay misli bahar oldu,Bulut od yağdırır dünyayə, aləm tarü mar oldu,

Mirzə Əli MöcüzQəzəl1 dəq
Ovda

Cahan Pəhləvan bu dəfə ova az adamla çıxmışdı. Məqsədi son vaxtlarda hiss etdiyi baş ağrılarını yüngülləşdirmək, dağ havası ilə nəfəs almaq, sarayın dedi-qodularından uzaqlaşmaq, Həmədandan gələn bəd xəbərləri bir günlüyə də olsa unutmaq idi.Sədəddin Əsəd hökmdarın niyyətindən xəbər tutan kimi ona Əlincə tərəflərə getməyi məsləhət bilmişdi. Bu yerlərin təmiz havasından, sərin bulaqlarından, müxtəlif rəngə çalan dağlarından bildiklərini, eşitdiklərini təkrar-təkrar nəql edəndən sonra “Əlincə qələsinə bir də baxarsız, bəlkə sizin razılığınızla gələcəkdə beytülmalı oradan köçürməli olduq” demişdi.

Hüseyn İbrahimov18 dəq
Boz Alaşa

— Ata:Oğul, sənə dedim, ata, get, ata

Adsız el şairləri1 dəq
Çətindi

Təbib yox, cərrah yox, bulunmaz əlac,Sağalmaz, qurtarmaz, yara çətindi.

Ağdabanlı Qurban1 dəq
Kənarında

Bugün bir gözəlin seyrinə vardım,Əlində şanəsi tel kənarında.

Çoban Əfqan1 dəq
Bənövşələr

Sən baharın qonağısanBoynu buruq bənövşələr.

Ağ Aşıq Allahverdi1 dəq
Günüdü

Qəm-qəsavət bu gün başa vuruldu,Ağlayalım, ayrılığın günüdü.

Varxiyanlı Aşıq Məhəmməd1 dəq
Yeddinci fəsil

Yar ilə əğyarı həmdəm görməyə olsaydı səbr*Tərki-qürbət eyləyib əzmi-yar etməzmidim?!*

Anar30 dəq
Bayaz

Durum dolanım başıva,Bir bəri bax, bəri, Bayaz!

Aşıq Hüseyn Şəmkirli1 dəq
Ay işığında

Dönəydim qaval-daşa, qalaydım*Qobuda...*

Ənvər Məmmədxanlı19 dəq
Nə diyardadı

O nədiki, döyülmədən əkilməz,Şeyda bülbül giribana tökülməz,

Aşıq Şenlik1 dəq
Ölüm həqdəndir, əmma növcəvan ölmək nə müşküldür

Ölüm həqdəndir, əmma növcəvan ölmək nə müşküldür,Gözündə hər muradı, tazə-can ölmək nə müşküldür.

Molla Vəli VidadiQəzəl1 dəq
Dördüncü fəsil. Buzbulaq, Xızır kişi, De Qoll, Nil Armstronq və sair

Bir vaxt Xızır kişini ARAN deyilən yerə yola saldığı həmin o dəmiryol vağzalında Səfalı müəllim qatardan düşəndə günortaya hələ bir-iki saat qalsa da, günün istisi adamı bıçaq kimi kəsirdi.Təsadüfən rastına çıxan bir cavan oğlanın “Moskviç”ində – beş manata – gedib Buzbulağa çatdı. Buzbulaq, vağzala baxmış, xeyli sərin idi. Ancaq küçə-bacada uşaq-muşaqdan savayı heç kəs gözə dəymirdi. Və elə o uşaqların – arxadan, qabaqdan – səsli-küylü müşayiətilə Səfalı müəllim – öz dədə-baba evinin hələ heç astanasına da ayaq basmamış – gedib Xızır kişinin qapısına yetişdi.

Əkrəm Əylisli199138 dəq
Bir

Abı çeşmin göllərdə sona da bir, qaz da bir,Süsən sünbül, mor bənövşə, bülbül ötər yazda bir.

Xəstə Hasan1 dəq
Gəldi

Şura el-obanı beybec elədi,Naxış adamların zamanı gəldi.

Aşıq Nəsib1 dəq
Nə kövkəbdir bu, ya rəbb kim, Gün əşdən nuri rövşəndir

Nə kövkəbdir bu, ya rəbb kim, Gün əşdən nuri rövşəndir,Nə qəbqəbdir ki, ətrafı gülü reyhanü gülşəndir.

HəbibiQəzəl1 dəq
Əlkidə al alma, imas kim, ata tutar

Əlkidə al alma, imas kim, ata tutar,Al ilə aldı könlümi ol şuxi-gül'uzar.

Sadıq bəy ƏfşarQəzəl1 dəq
Bir kəndin sərgüzəşti

Keçənlərdə Qafqaz kəndlərindən birində bir neçə vaxt günlər keçirtdim. Bu kənd böyük, zəngin bir kənd idi. Hər kim bu kəndə təzə gəlmiş olsaydı, iki məhəllənin bir-birindən seçilməyini görərdi: məhəllənin biri dağ başında, küçələri toz, torpaq, dar, palçıq evləri bir-birinin içində; ikinci məhəlləyə gəlincə, küçələri enli, təmiz və evləri səliqə ilə tikilmişdi. Məhəllənin biri N. ikincisi isə İ. adı ilə məşhur idi.Ata-babadan bu məhəllələrə belə bir ad qoyulmuşdu.

Nəriman Nərimanov191515 dəq
Sənəm

Nə müddətdi həsrətini çəkirəm,Bircə üzün görüm ay ağa Sənəm!

Məhəmməd bəy Aşiq1 dəq
Qəzəl: Getdi yarani-səfa, bir qəmgüsarım qalmadı

Getdi yarani-səfa, bir qəmgüsarım qalmadı,Bu bütün dünyada qəmdən qeyri yarım qalmadı

Nitqi Şirvani1 dəq
Biri nə

Səhər-səhər üç gözələ tuş oldum,Eyhamınan salam verdim birinə.

Aşıq Əsəd1 dəq
On doqquzuncu fəsil

PAREYİ-SƏBƏBLƏR Kİ, FƏTƏLİ ŞAHINİBRAHİM XANDAN PƏNCİDƏLİYİNƏ

Mir Mehdi Xəzani18 dəq
Şirin-şirin

Talib oldum bir bağbanın bağına,Bağban bəsləyibdir bar şirin-şirin,

Aşıq Hüseyn Bozalqanlı1 dəq