Əsərlər
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
بدرویشی دلی گر بود و جانیمسجل شد بملک دلستانی
BaharGünəş sallanaraq qardan öpəndə,Bağlar gül açanda, bülbül güləndə,
Vəchində peydadır sənin ənvari-zati-kibriyaVəchində peydadır sənin ənvari-zati-kibriya,Ol nurə qarşı daima şərməndədir şəmsüzzüha.
Töhfeyi-Sami, bölmə 597به شمشیر گری در شهر خود اوقات ضایع میکند و شعر بسیار میگوید غزلیات او از هفت هزار بیت متجاوز است این مطلع از جمله اشعار اوست :کسی لاف وفا داری زند با دلربای خود
Qəsidə 17کنون که شد حضری بلبل و غراب غریببعید شد گل نار و گل بنفشه قریب
Ey ləli-ləbin şireyi-şəkkər təki şirinEy ləli-ləbin şireyi-şəkkər təki şirin,Föhşi-dəhənin, qəndi-mükərrər təki şirin.
OvçuYumdu bir gözünü bir ov oğrusu,Düşdü böyrü üstə maral yavrusu.
Qitə 63خسروا! بر بساط خدمت تستقدم طبع آسمان سایم
Şəbüstər və Xamnə səfəriBizə xəbər verdilər ki, Xamnədə Azəri ədəbiyyatının fəxri Mirzə Fətəli Axundovun nəslindən Axundov adlı bir müəllim yaşayır. Biz bu xəbərdən çox sevindik. Həmin müəllimi görmək arzusu bizi Xamnə səfərinə sövq etdi.Yunis Hacıyev, rəssam İsmayıl Axundov, Zülfəli İbrahimov və mən bir dəstə opera sənətkarımızla birlikdə yola çıxdıq. Şəbüstərə çatdıq. Bu kənd Azəri poeziyasının şöhrəti, Cənubi Azərbaycan Sabiri Möcüz Şəbüstərinin vətəni idi. Şəbüstər çox mənzərəli bir yerdir.
Gün cəmalin görsə, cana, məh yəqin eylər həyaGün cəmalin görsə, cana, məh yəqin eylər həya,Əxz edər çünki məhü xurşid ruyindən ziya.
Vətən nəğməsiÇağırır Vətən,İstəyir kömək.
Qitə 7مؤلف تذکره آفتاب عالمتاب درباره مَهْسَتی میگوید: در موزونی طبیعت و قد و قامت و تناسب اعضا و لفظ و معنی و حسن صورت و محبت سرآمد اقران و سرخیل لولیان زمان بود. سلطان سنجر سلجوقی و بنظر بعضی بابر پادشاه فریفته حسن و جمال و شیفته غنج و دلال آن بدیعه الجمال گردید بنابرآن به حضوری مجلس خاص سلطانی اجازت تمام داشت و در آن بزم با شعرا و ادبائی مانند امیر احمد و غیره طریقه مطارحه و معارضه میپیمود، روزی سلطان به مَهْسَتی چنین گفت:«چیست پنهان زیر دامان تو ای سیمین بدن »
Qəzəl 158من که دردیکش و بیساخته و بیباکمطاعت ساخته هرگز نکند غمناکم
Qəzəl 39آنرا که بپای تو سهی سرو سری نیستپیداست کش از عالم بالا خبری نیست
Rübai 58از سبزه شود خرد چو ماه اندر میغچون رفت خرد ز سر بود لایق تیغ
Bilməm nə görübdür bizim oğlan oxumaqda?!Bilməm nə görübdür bizim oğlan oxumaqda?!Dəng oldu qulağım!
Beş almışam!Bizdə, el-oba içində bəzi rəqəmlər çox işlənir. Çox da məşhurdur: üç, yeddi, on iki, qırx."Atalar üçəcən deyib", "Qırx gün, qırx gecə toy elədilər", "İl on iki ay əlim işdədir."
Çil toyuğun tək yumurtasıOxucum, etiraf edirəm qəlbənSatira gəlməyir mənim əlimdən.
Min dəfə düşünüb daşındın azıMin dəfə düşünüb daşındın azı,Bu qədər düşünmək itirdi səni.
Dur sallan, dur sallan, boyun qurbanıDur sallan, dur sallan, boyun qurbanı,Tamaşalar etsin sənəmlər sənə.
Bir gün dönərik Adəmə...Alçaqlara yüksək dedik, axmaqlığımızdan,Yüksəkləri yıxdıq yerə, qorxaqlığımızdan.
Qızıl tac kimiQızım Ülkərə*Heç nə istəmirəm,
Yaşa dünyadaTahir Eminov bəstələmişdir*Yenə də gözlərim gözündə qalıb,
Günortadan sonra duranGünortadan sonra duranKişilərə bax, kişilərə,
Mirat-ül-mühəqqiqin, fəsil 5بدان که حق تعالی مردم را بجهت آن آفرید تا او را بشناسند و بپرستند کقوله تعالی: «و ما خلقت الجن و الانس الا لیعبدون»، ای لیعرفون. یعنی نیافریدیم جنّیان را و آدمیان را مگر از برای آنکه حضرت ما را بشناسند و بپرستند. و در احادیث الهی چنین آمده است که داود نبی، علیه السلام، از حضرت حق تعالی سؤال کرد که الهی حکمت چه بود که عالم و آدم را پیدا کردی؟ خطاب آمد که: «کنت کنزاً مخفیاً فاحببت ان اعرف، فخلقت الخلق لکی اعرف». و معنی این حدیث قدسی را شیخ فریدالدین عطار در نظم بیان فرموده:ز رب العزة اندر خواست داود
Ölməgim, ol verdi sana işvəvü əyyarəliqÖlməgim, ol verdi sana işvəvü əyyarəliq,Bizgə ruzi qıldı bikəslik bilə biçarəliq.
Ordan-burdan 61Rus və yapon müharibəsi əsnasında bizim avam-xalqımıza deyirdilər ki, yaponlar quş kimi uçub Peterburqun başına gəliblər, iki saatdan sonra rus paytaxtını alacaqlar... Yaponlar öz dəryalarının dibinə girib bir aydan sonra rus dəryasının içindən çıxıbdırlar və s.Biz “abrazavannılar” əvamımızın bu sözlərini eşi-dəndə gülürdük, belə şey yoxdur – deyirdik. İndi, bizdən milyon dəfə artıq “abrazavannı” olan əcnəbilər bizim bu Qafqaza dair elə qəribə əhvalatlar danışırlar ki, “bişmiş toyuğun gülməyi tutur”. Bu əhvalatı yalnız danışırlar deyil, məşhur qəzetələrində də yazırlar. Belə ki, ingilis qəzetələrində yazmışdılar ki, Bakı şəhəri, general-qubernatoru ilə bir yerdə dağılıb, viran olubdur. İndi də alman qəzetələrində yazırlar ki, guya Qafqaz müsəlmanlarından bir firqə İrana gedib, İran əhlini rus əleyhinə qalxızırlarmış, bunt istəyirlərmiş və bu firqənin əlində iki qəzetə və hər qəzetənin 70 min (pah, atanla yeri!) müştərisi varmış!..
Qəzəl 94از سوادالوجه فی الدارین اگر داری خبرچشم بگشا و سواد فقر و کفر ما نگر
Ey könül, sidqilə hər kim şah ilə yoldaş olaEy könül, sidqilə hər kim şah ilə yoldaş ola,Yüz gərək döndərməyə hər necə kim, yoldaş ola.
Allah bu millətdən nə əsirgəyibAllah bu millətdən nə əsirgəyib?Yerin nəfəsiylə yanan odu var.